Choroby zakaźne – definicja, lista, profilaktyka

Bakterie, grzyby, roztocza, wirusy, jad kiełbasiany, pasożyty – to grupy mikroorganizmów, które powodują występowanie chorób zakaźnych. Zdolni do wywołania zakażeń są tylko niektórzy przedstawiciele z wyżej wymienionej grupy. Jest to uwarunkowane zdolnością do wywołania choroby patogenu danej grupy oraz odpornością człowieka. Choroby zakaźne mogą szerzyć się różnymi drogami.

Drobnoustroje chorobotwórcze, np. bakterie i wirusy najczęściej przenoszone są przez kontakt bezpośredni – z osoby na osobę (przez pocałunek czy kontakty seksualne). Ponadto, choroby zakaźne mogą szerzyć się drogą pośrednią, a więc drogą kropelkową czy pokarmową. Do zakażenia może dojść również podczas kaszlu, kichania, wkłucia przez zakażoną igłę bądź strzykawkę. Nośniki zakażeń to także owady.

Lista chorób zakaźnych jest bardzo długa. Wpisują się w nią:

• bąblowica,
• biegunki spowodowane rotawirusami,
• błonica, bruceloza, cholera,
• czerwonka bakteryjna, dunga,
• dżuma, gorączka krwotoczna Ebola i Marburg, gorączka doliny Rift,
• gorączka krwotoczna Lassa,
• gorączka krymsko-kongisjka,
• gorączka krwotoczna Alkurhma,
• gorączka Q, gorączka Zachodniego Nilu,
• gruźlica, grypa, grypa pandemiczna,
• grypa ptaków (ptasia grypa) H5N1, AIDS/HIV, jersinioza,
• kampylobakterioza, kleszczowe zapalenie mózgu,
• koronowirusy (MERS) krztusiec,
• legioneloza, leiszmanioza, leptospiroza, listerioza, malaria.

Oprócz tego również: choroby inwazyjne wywołane przez pneumokoki, meningokoki oraz Haemophilus influenzae, norowirusy, odra, ospa prawdziwa, ospa wietrzna i półpasiec, płonica (szkarlatyna), rotawirusy, różyczka, salmonelozy, świnka, tężec, toksokaroza, toksoplazmoza, tularemia, wąglik, wirusowe gorączki krwotoczne, włośnica, wścieklizna, WZW typu A, WZW typu B, WZW typu C, zapalenie mózgu St. Louis i żółta gorączka.

Profilaktyka chorób zakaźnych polega w szczególności na ograniczaniu mechanizmów rozwoju zakażenia, unieszkodliwieniu jego źródeł, a także na unikaniu wytwarzania lekooporności za pomocą drobnoustrojów oraz wzrostu odporności wśród populacji. Podstawowym, niezbędnym elementem w likwidacji zakażeń są działania stricte higieniczne i sanitarne takie jak: higiena osobista, higiena żywienia, higiena żywności, higiena wody.

Profilaktyka chorób zakaźnych sprowadza się do:

• izolacji od nosicieli i ludzi chorych,
• kontrolowania osób, które pracują z żywnością,
• przetwarzania wody i żywności,
• używania sterylnego sprzętu medycznego,
• używania środków higieny osobistej,
• prowadzenia szczepień,
• dokonywania kontroli epidemiologicznej ludzi, zwierząt czy ujęć wody,
• przeprowadzania zabiegów stricte dezynfekcyjnych,
• częstego wietrzenia pomieszczeń,
• dezynfekowania zranień,
• higieny zakwaterowania i snu,
• przyjmowania szczepionek w odpowiednim czasie.