Chromogranina A - charakterystyka, badanie, norma.

Chromogranina A (CgA) to białko glikoproteinowe, które jest wytwarzane w wydzielniczych ziarnistościach tkanek neuroendokrynnych. Występuje ona w komórkach chromochłonnych rdzenia nadnerczy, komórkach endokrynnych przewodu pokarmowego. Oprócz tego, jest obecna w komórkach wysp trzustkowych, przytarczyc, a także we współczulnym układzie nerwowym.

Białko glikoproteinowe o nazwie chromogranina A jest prekursorem licznej grupy aktywnie biologicznych peptydów (mowa o wazostatynie, pankreostatynie, chromostatynie). Należy nadmienić, że bierze ono udział w utrzymaniu homeostazy wapnia w komórkach wydzielniczych.

Chromogranina A (CgA) służy jako główny, niespecyficzny marker nowotworów neuroendokrynnych. Oznaczanie CgA jest przydatne w diagnostyce rakowiaka, insulinomy, gastrinomy, glukagonomy, somatostatinomy, gruczolaka przytarczyc, raka drobnokomórkego płuc.

Podwyższony poziom chromograniny A w naszym organizmie może sygnalizować guza neuroendokrynnego, lub inną chorobę, która wymaga stałego monitorowania.

Nowotwór neuroendokrynny jest guzem, który powstaje z komórek mających zdolność wydzielania peptydów lub amin. Do rozwoju nowotworu dochodzi, kiedy komórki ulegają niekontrolowanym podziałom, a w każdej z komórek występuje ładunek chromograniny CgA. Konsekwencją tej sytuacji jest podwyższone stężenie białka glikoproteinowego we krwi, a także w tkance guza.

Badanie chromograniny A (CgA) służy do diagnozowania, monitorowania leczenia, a także ustalenia rokowań guza neuroendokrynnego. Oprócz tego, wykonywane jest u pacjentów z podejrzeniem guza chromochłonnego (umiejscowionego zazwyczaj w rdzenia nadnerczy). Pacjenci zmagający się z guzem chromochłonnym zazwyczaj odczuwają następujące symptomy chorobowe: bladość skóry, wysokie ciśnienie tętnicze, przyspieszona akcja serca, kaszel, świszczący oddech.

Ponadto, badanie poziomu chromograniny A jest pomocne w diagnozowaniu rakowiaka (guza neuroendokrynnego przewodu pokarmowego). Najczęstsze objawy rakowiaka to: zaparcia, zaczerwieniona skóra twarzy, bóle brzucha, biegunki.

Należy wymienić także pozostałe przyczyny podwyższonego stężenia chromograniny A (CgA) u pacjentów. Są to:

Choroby nowotworowe:

• neuroblastoma,
• guzy żołądkowo-jelitowe (insulinoma, gastrinoma, glukagonoma, somatostatinoma),
• rak prostaty,
• rak drobnokomórkowy płuc,

Dolegliwości nienowotworowe:

• choroba Parkinsona,
• ciąża,
• cukrzyca,
• nieswoiste zapalenie jelit,
• przerost prostaty,
• niewydolność mięśnia sercowego,
• niewydolność wątroby,
• nadczynność tarczycy,
• nadczynność przytarczyc,
• choroba Addisona-Biermera,
• zanikowe zapalenie błony śluzowej żołądka.

Pacjent, który zostanie poddany badaniu krwi, w dniu poprzedzającym powinien unikać tłustych i obfitych potraw. Niewskazane jest także picie jakiegokolwiek alkoholu.

Na badanie stężenia chromograniny A (CgA) należy zgłosić się na czczo. Przed przystąpieniem do badania pacjent powinien poinformować specjalistę o przyjmowanych środkach farmakologicznych czy preparatach ziołowych, a także aktualnych i przebytych chorobach.

Niektóre środki farmakologiczne mogą powodować fałszywe zawyżanie wyników. Mowa o lekach z grupy inhibitorów pompy protonowej, a także lekach z grupy prazoli. Pacjentom przyjmującym tego typu środki, zaleca się odstawienie ich na około 2 tygodnie przed pobraniem materiału do badań.

Badanie stężenia chromograniny A (CgA) polega na pobraniu od pacjenta próbki krwi żylnej, a następnie przekazaniu jej do laboratorium. Materiał do badania zazwyczaj pobierany jest z żyły łokciowej. Specjaliści zalecają pobieranie krwi w godzinach porannych (między godziną 7:00, a 10:00). Na wyniki badania czeka się zwykle do 7 dni roboczych.

W zależności od laboratorium wartości referencyjne mogą się różnić. Prawidłowe stężenie chromograniny A wynosi 39 ng/ml (norma: 20-98).