Ciało obce w nosie - co to jest, objawy, jak usunąć ciało obce z nosa

Ciało obce w nosie to zazwyczaj niewielki, plastikowy element zabawki, koralik, ziarnko grochu, zwinięta plastelina, zwitki papieru, kamyki. Szczególnie niebezpieczna jest sytuacja, gdy w obrębie nosa utknie bateria guzikowa bądź magnes. Ich obecność w ciele może doprowadzić do podrażnienia i zniszczenia błony śluzowej lub w gorszym przypadku perforacji przegrody.

Pacjenci zazwyczaj sami wkładają niepożądany przedmiot do wnętrza nosa. Do przedostania się ciała obcego od strony gardła przez nozdrza tylne np. w trakcie wymiotów dochodzi bardzo rzadko.

Obecność ciała obcego w nosie nie dotyczy tylko dzieci, ale również pacjentów dorosłych z chorobami psychicznymi. Ciało obce może utknąć w obrębie podstawy nosa, poniżej małżowiny nosowej dolnej lub tuż przed małżowiną nosową środkową w górnej części jamy nosa.

O czym należy pamiętać, jeśli mamy do czynienia z zaleganiem niepożądanego przedmiotu w nosie? Niezwykle ważna jest szybka reakcja. Podstawowym krokiem jest próba wydmuchania obiektu, który znalazł się w ciele.

Plastikową kulkę w nosie u dziecka czy niewielki koralik można z powodzeniem usunąć przy zastosowaniu takiej prostej metody. Warto zapamiętać, że podczas usuwania ciała obcego w domu, nigdy nie wolno wypychać go w głębsze partie nosa.

Jak rozpoznać czy dziecko włożyło coś do nosa? Na obecność ciała obcego w nosie mogą wskazywać takie objawy jak uczucie pieczenia, szczypanie w nosie, kichanie. Jeśli drobny element nie zostanie wyjęty w porę, po dłuższym czasie mogą pojawić się następujące symptomy:

• utrudnione oddychanie,
• wdychanie powietrza ustami,
• ból nosa po jednej stronie,
• obrzęk twarzy,
• chrapanie,
• zaczerwienienie skóry na nosie,
• jednostronna niedrożność nosa,
• nieprzyjemna w zapachu ropna wydzielina z nosa, nierzadko podbarwiona krwią,
• krwawienia z nosa,
• łzawienie oczu,
• obniżone samopoczucie,
• nerwowość,
• dolegliwości bólowe głowy,
• stan podgorączkowy.

Przewlekle zalegające ciało obce w obrębie nosa może skutkować odkładaniem się węglanów i/lub fosforanów wapnia. Może dojść również do wytworzenia się tzw. kamienia nosowego. Zalegające w ciele pestki, ziarenka, małe fragmenty plastikowych zabawek mogą być również przyczyną nawracających infekcji.

Ciało obce w nosie musi zostać usunięte sprawnie i za pomocą odpowiednich narzędzi. Jeśli proces ten zostanie przeprowadzony nieprawidłowo, może dojść do uszkodzenia wnętrza nosa lub przesunięcia się przedmiotu do wyższych partii przewodu nosowego. Najlepiej w takich przypadkach udać się do laryngologa.

Specjalistyczne gabinety dysponują odpowiednimi narzędziami, np. ssakami, kleszczykami (tzw. krokodylkami), igłotrzymaczami, pincetami, irygatorami, haczykami czy kuretkami. Przed wykonaniem zabiegu specjalista zazwyczaj podaje pacjentowi środki, które znieczulają błonę śluzową nosa i obkurczają naczynia krwionośne.

W sytuacji, gdy koralik czy niewielki, kulisty element zabawki zlokalizowany jest w przedniej części nosa, można zastosować próbę „wydmuchania”. Jedną dziurkę nosa (drożną, bez ciała obcego) należy zatknąć palcem, a następnie silnie wydmuchać powietrze drugą dziurką (tą, w której utknął przedmiot). W wielu przypadkach jest to metoda skuteczna i wystarczająca. Próbę można podjąć również wtedy, gdy ciałem obcym jest kawałek jedzenia w nosie dziecka.

Istotne jest, aby dziecko aktywnie uczestniczyło w próbie wydmuchiwania, z pełnym zrozumieniem, jak należy właściwie przeprowadzić tę procedurę. Jednak nie zaleca się stosowania metody u najmłodszych dzieci ze względu na możliwość wywołania odwrotnego efektu. Gdy maluch będzie bardzo zestresowany, nie będzie rozumiał komunikatów rodzica, ciało obce może przedostać się do tchawicy, krtani bądź oskrzeli.

Jeżeli wydobycie ciała obcego z nosa przy użyciu haczyków, kleszczyków, cewników z balonikiem, urządzeń ssących, nie jest możliwe, lub, gdy po zastosowaniu niektórych metod nie widać oczekiwanych rezultatów, konieczne może być wprowadzenie pacjenta w stan znieczulenia ogólnego. W takiej sytuacji laryngolog może zalecić procedurę wyjęcia plastikowego elementu, guziczka, ziarnka grochu przez nozdrza tylne, gardło i jamę ustną.

Ciało obce w nosie to problem, którego pod żadnym pozorem nie należy bagatelizować. Guzik, koralik czy nieduży element zabawki należy jak najszybciej usunąć z jamy nosowej. Zaleganie niepożądanego przedmiotu może spowodować szereg komplikacji, takich jak:

• krwawienia,
• perforacja przegrody nosowej,
• infekcje, np. stan zapalny zatok,
• aspiracja ciała obcego do dróg oddechowych,
• powstanie ziarniniaka.

Źródła

1. Ciała obce w laryngologii - istotny problem w praktyce ambulatoryjnej i klinicznej
2. Wysocki J., Ciała obce w laryngologii, Służba Zdrowia, 2002, nr 19-22
3. Janczewski G., Kosiek K., Latkowski B., Olszewski J. Algorytmy diagnostyki i postępowania w otorynolaryngologii, Termedia, Poznań 2010, ISBN 978-83-62138-41-8
4. Gryczyńska D. Otorynolaryngologia dziecięca, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2007, ISBN 83-7522-001-8