Perforacja – rodzaje, przyczyny, objawy

Perforacja, czyli nieprawidłowe otwory, które powstały w narządach wewnętrznych mogą powstawać z różnych przyczyn. Charakteryzują się odmiennymi objawami i przyczynami. Do najczęściej spotykanych perforacji zalicza się:

• Perforacja błony bębenkowej – jest to przedziurawienie lub pęknięcie głównej części ucha środkowego. Błona bębenkowa odgrywa ważną rolę w procesie słyszenia;
• Perforacja wrzodu żołądka – zazwyczaj jest powikłaniem choroby wrzodowej żołądka, ale może wstać w wyniku nowotworu;
• Perforacja jelita – jest to groźny stan wymagający szybkiego leczenia operacyjnego. Nieleczona perforacja może doprowadzić do śmierci. Zazwyczaj jest ona związana z wrzodami żołądka i dwunastnicy.

Przyczyny wystąpienia perforacji zależą od narządów, które dotknęła.

Przyczyny perforacji błony bębenkowej

Do najczęstszych przyczyn perforacji błony bębenkowej zalicza się urazy głowy lub uszkodzenie w wyniku nieprawidłowego czyszczenia uszu patyczkami. Przyczyną perforacji może być także zbyt wysokie ciśnienie spowodowane np. lotem, nurkowaniem lub wysokimi dźwiękami (wybuch). Do pęknięcia bębenka może dojść także z powodu powikłań przy zapaleniu ucha.

Przyczyny perforacji jelita

Przyczyny powstania perforacji zależą od odcinka jelita, którego dotyczą. Do przedziurawienia lub pęknięcia może dojść w wyniku niedrożności jelit (zazwyczaj wywołanej guzem lub ciałem obcym), ran kłutych lub postrzałowych lub kontaktu z ostrymi przedmiotami (np. rybie ości). Perforacja może powstać także w wyniku chorób zakaźnych (np. gruźlicy lub duru brzusznego).

Przyczyny perforacji wrzodu żołądka

Do głównych przyczyn perforacji wrzodu żołądka zalicza się zakażenie bakteriami Helicobacter pylori, zespół Zollinger-Ellisona, zażywanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych lub pierwotną nadczynność przytarczyc. Czynnikiem ryzyka są: duży stres, nałogowe palenie papierosów, alkohol, zabiegi chirurgiczne lub stosowanie leków sterydowych.

Każdy z rodzajów perforacji charakteryzuje się innymi objawami. Najbardziej dokuczliwe, a zarazem najgroźniejsze objawy przypisuje się perforacji jelita i wrzodu żołądka.

Objawy perforacji błony bębenkowej

Główne objawy perforacji błony bębenkowej to:

• Szum uszny;
• Wrażenie zatkanych uszu;
• Zawroty głowy;
• Silny ból ucha.

Dodatkowo w przypadku zapaleń ucha może dojść do gorączki, bezsenności, wymiotów, biegunki lub drażliwości.

Objawy perforacji jelit

W większości przypadków perforacji jelit obserwuje się następujące objawy:

• Wzdęcia;
• Krwawą biegunkę;
• Silny ból brzucha;
• Bezdech;
• Zmiany temperatury ciała;
• Powiększenie żołądka;
• Bradykardia.

Jeśli wystąpią u chorego następujące objawy, należy niezwłocznie udać się do lekarza.

Objawy perforacji wrzodów żołądka

Przy perforacji wrzodów żołądka chory jest w stanie ciężkim. Pojawiają się u niego objawy charakterystyczne dla wstrząsu. Zazwyczaj pacjentowi dokucza bardzo silny ból w nadbrzuszu, napięcie powłok brzucha i wymioty. Na zdjęciu RTG klatki piersiowej chorego można zaobserwować powietrze ulokowane w torbie sieciowej lub pod kopułą przepony.

W przypadku perforacji błony bębenkowej małe pęknięcia zazwyczaj goją się same. Większe urazy wymagają myringoplastyki, czyli operacyjnej rekonstrukcji błony bębenkowej. Leczenie perforacji jelita wymaga szybkiej operacji. Zabieg w zależności od rodzaju uszkodzenia jelita trwa od 2-4 godzin. Pacjentowi dodatkowo podaje się środki farmakologiczne. Przy leczeniu perforacji wrzodów żołądka na początku podaje się dożylnie płyny, wstrzymuje podawanie pokarmów i rozpoczyna monitorowanie czynności życiowych. Przy leczeniu operacyjnym perforacji wrzodów żołądka najczęściej wykonuje się laparotomię. Rokowania pacjenta zależą od jego wieku, miejsca w którym doszło do perforacji oraz czasu po jakim rozpoczęto leczenie.