Cichy sygnał raka trzustki. "Może się okazać, że będzie pierwszym objawem"

- Rak trzustki to choroba podstępna. Przez długi czas guz może rozwijać się w trzustce, nie dając objawów - tłumaczy dr. n. med. Wojciechem Hapem, kierownik Oddziału Chirurgii Ogólnej z Pododdziałem Chirurgii Onkologicznej w Szpitalu św. Łukasza w Bolesławcu w rozmowie z Izą Szumielewicz: - Wystąpienie objawów to często już późny etap choroby - dodaje.

Zaznacza jednak nie możemy ich bagatelizować, jeśli się pojawią.

- Kiedy już te objawy wystąpią, nie zawsze są oczywiste. Zwykle rak trzustki kojarzy się z guzami zlokalizowanymi w głowie trzustki, które rosnąc, powodują wystąpienie bezbólowej żółtaczki – często pierwszego objawu choroby. Trzeba jednak pamiętać, że rak trzustki może występować w trzonie i ogonie trzustki. Wtedy żółtaczka nie wystąpi na wczesnym etapie choroby. Może się okazać, że pierwszym objawem będzie ból w nadbrzuszu, promieniujący do pleców – jednocześnie objaw zaawansowanej choroby, związany z uciskiem lub naciekiem na sploty nerwowe w okolicy trzustki. Wtedy u wcześniej bezobjawowego pacjenta diagnozujemy często nieresekcyjny guz, który nacieka na zlokalizowane w okolicy trzustki duże naczynia krwionośne - mówi specjalista.

Inne niepokojące symptomy to: utrata masy ciała, osłabienie, brak apetytu (w tym wstręt do mięsa), nocne poty, nudności, cukrzyca, depresja, szybkie uczucie sytości, zakrzepica czy zatorowość płucna. Wystąpienie tych objawów zwykle oznacza już zaawansowany etap choroby.

- U bardzo wielu pacjentów występują mało specyficzne objawy, jak bóle brzucha, wstręt do jedzenia, utrata masy ciała, nudności, wymioty czy biegunka. W tych sytuacjach diagnostyka zwykle trwa długo, a nowotwór jest wykrywany w zaawansowanym stadium choroby – tłumaczył w rozmowie z WP abcZdrowie chirurg-onkolog Piotr Gierej.

Eksperci apelują, by nie lekceważyć takich objawów. Najgorsze, co możemy zrobić, to zbagatelizować i odciągać w czasie wizytę u lekarza.

- Do wczesnych objawów raka trzustki należy m.in. pobolewanie w nadbrzuszu, które może pojawiać się w nocy i promieniować do kręgosłupa. Jeśli to się utrzymuje, zbadajmy przyczynę. Nie czekajmy na bardziej charakterystyczne objawy, jak niewyjaśnione chudnięcie, silne bóle brzucha, czy żółtaczka, której nie sposób przeoczyć. Najczęściej świadczą one już o zaawansowanej chorobie - potwierdzał w rozmowie z WP abcZdrowie gastrolog dr n. med. Tadeusz Tacikowski.

Zobacz także: Arek Susidko walczy z rakiem trzustki. "Zamknęły się ostatnie małe szanse"

Statystyki Krajowego Rejestru Nowotworów informują, że w Polsce każdego roku diagnozuje się ok. 3,5 tys. przypadków raka trzustki. Liczba zachorowań wciąż wzrasta.

Ta podstępna choroba nie wybiera. Choć najczęściej diagnozowana jest u osób powyżej 50. roku życia (średni wiek zachorowania to 70 lat), może również dotykać osób młodych, czego tragiczne przykłady to m.in. Anna Przybylska i Daria Trafankowska.

Lekarze oceniają, że do 2030 roku rak trzustki będzie trzecią przyczyną zgonów z powodu nowotworów. - Wśród nowotworów przewodu pokarmowego jest pod tym względem zdecydowanie najbardziej groźny, bo niezwykle trudno go wykryć i leczyć. Ponadto obserwujemy niepokojący wzrost zachorowań wśród młodych ludzi - powiedział w rozmowie z WP abcZdrowie gastrolog dr n. med. Tadeusz Tacikowski.

Główne czynniki ryzyka wystąpienia raka trzustki, o których wspomina dr Wojciech Hap to:

• palenie tytoniu,

• nadużywanie alkoholu,

• otyłość,

• cukrzyca typu 2,

• zachorowania na raka trzustki w bliskiej rodzinie.

Co ważne, jak zauważa chirurg, przynajmniej trzy z tych czynników można modyfikować poprzez zdrowy styl życia, ograniczenie używek oraz regularną aktywność fizyczną. W przypadku młodych pacjentów podejrzewa się zwykle istnienie mutacji genetycznych predysponujących do nowotworów. Choć na mutacje nie mamy wpływu, są one rzadką przyczyną zachorowań, dominują przyczyny środowiskowe i styl życia - podkreśla lekarz.

Zobacz także: Jeden z najgroźniejszych nowotworów. Istotna może być grupa krwi

Leczenie chorych z rakiem trzustki bazuje przede wszystkim na chirurgii, chemioterapia nie jest w tym przypadku najskuteczniejszą metodą. Jednak to to wciąż ogromne wyzwanie dla specjalistów. - Lokalizacja trzustki jest skrajnie trudna dla chirurga. Zabiegi w polu trzustkowo-dwunastniczym uważane są za najtrudniejsze i najbardziej niebezpieczne w całej chirurgii. Wykonywanie tych operacji jest obciążeniem dla całego zespołu, nie tylko chirurga, ale też anestezjologów i pielęgniarek - wyjaśnia Wojciech Hap.

Dlatego chirurgia robotyczna w leczeniu raka trzustki to coraz powszechniejsze rozwiązanie na świecie. W Polsce takie zabiegi przeprowadza się m.in. w dwóch ośrodkach warszawskich oraz od 2024 r. w Szpitalu św. Łukasza w Bolesławcu, który jako pierwszy szpital powiatowy w kraju wdrożył system Hugo RAS.

Operacje z użyciem robota zapewniają precyzyjniejszy dostęp do trudnych struktur anatomicznych i zmniejszają utratę krwi. Dzięki trójwymiarowemu obrazowi chirurg może dokładniej oddzielać nacieki od naczyń i precyzyjniej zakładać zespolenia. Z drugiej strony, procedura robotyczna trwa dłużej niż klasyczna, więc nie każdy pacjent może się do niej kwalifikować.

Jak podkreśla dr Wojciech Hap, chirurgia robotyczna nie jest jeszcze rewolucją, ale zdecydowanie poprawia komfort pracy zespołu chirurgicznego i może przynieść korzyści pacjentom. Zastosowanie robota pozwala lepiej radzić sobie z trudnościami technicznymi, z jakimi borykają się chirurdzy wykonujący klasyczne lub laparoskopowe operacje.

Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. Medtronic
2. WP abcZdrowie