Prawie dwukrotnie więcej przypadków nowotworu. Jego ryzyko rośnie latem
Diagnozowany jest u 4 tys. Polaków rocznie, co oznacza niemal dwukrotnie więcej przypadków na przestrzeni dekady. Czerniak jest najgroźniejszym typem nowotworu skóry ze względu na szybki i dynamiczny rozwój. Przeżywalność zależy od tego, jak szybko zostanie wykryty. Jak go rozpoznać i się przed nim uchronić?
Diagnostyka czerniaka opiera się na dermatoskopii oraz badaniu histopatologicznym po wycięciu zmiany
Objawy czerniaka
Czerniak to złośliwy nowotwór skóry wywodzący się z komórek barwnikowych - melanocytów. Może powstawać na niezmienionej skórze lub rozwijać się z istniejącego znamienia. Uważany jest za jeden z najgroźniejszych nowotworów skóry, ponieważ szybko daje przerzuty do innych narządów.
W Polsce liczba zachorowań na czerniaka systematycznie rośnie. Obecnie diagnozuje się około 4000 przypadków rocznie, co oznacza, że w ciągu ostatnich 10 lat liczba ta niemal się podwoiła.
Pomimo rosnącej liczby zachorowań przeżywalność pacjentów z czerniakiem znacznie się poprawiła. Obecnie około 80 proc. chorych ma szansę na wyleczenie, a w przypadku czerniaka przerzutowego przeżywalność wynosi ponad 50 proc.
Do niepokojących objawów należą: asymetria zmiany skórnej, nieregularne brzegi, zmiana koloru, średnica powyżej 6 mm, a także ewolucja kształtu czy wielkości.
Przeżywalność zależy od stadium choroby
Czerniak przebiega w kilku stadiach - od miejscowego, przez zajęcie okolicznych węzłów chłonnych, aż po stadium przerzutowe. Im wcześniej zostanie wykryty, tym większe są szanse na całkowite wyleczenie.
- W zdiagnozowanych wczesnych zmianach (tzw. grubość naciekania do 1 mm) wyleczalność sięga 95-100 proc. Dlatego tak ważna jest profilaktyka! Natomiast przy nowotworze złośliwym skóry powrót do zdrowia zależy od stadium zaawansowania klinicznego choroby - wyjaśniał dla WP abcZdrowie prof. dr hab. med. Piotr Rutkowski, Kierownik Kliniki Nowotworów Tkanek Miękkich, Kości i Czerniaków, Pełnomocnik Dyrektora ds. Badań Klinicznych Centrum Onkologii-Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie, Przewodniczący Rady Naukowej Akademii Czerniaka.
- Obecnie wyróżnia się cztery stadia i od tego głównie zależą rokowania czerniaka. Stadium I czerniaka rokuje średnio na 90 proc. przeżycia w skali 5 lat. Przy stadium II rokowanie oscyluje pomiędzy 77 a 45 proc., natomiast stadium III daje 50-30 proc. szans na przeżycie. Obecnie jednak, dzięki nowoczesnym terapiom, wielu pacjentów, którzy wcześniej nie mieli żadnych szans, normalnie żyje, a przytoczone statystyki ulegają poprawie - tłumaczył.
Diagnostyka opiera się na dermatoskopii oraz badaniu histopatologicznym po wycięciu zmiany. W zaawansowanych przypadkach wykonuje się dodatkowo tomografię komputerową lub PET. Wczesna diagnoza i leczenie są kluczowe, dlatego każdą podejrzaną zmianę należy skonsultować z dermatologiem.
Zasada 7w
Aby zminimalizować ryzyko czerniaka, eksperci radzą przestrzegać tzw. zasadę 7w. Oto jej podstawowe wytyczne, które łatwo zapamiętać:
- Wrzuć na siebie koszulę.
- Wetrzyj krem z filtrem UV.
- Włóż kapelusz na głowę.
- Wsuń na nos okulary z filtrem UV.
- Wypoczywaj w cieniu od godz. 10 do 14.
- Wystrzegaj się solarium.
- W te pędy do lekarza, jeśli pojawił się nowy pieprzyk lub dotychczasowy uległ zmianie. Pamiętaj również o comiesięcznej samokontroli skóry.
Marta Słupska, dziennikarka Wirtualnej Polski
Źródło: WP abcZdrowie.
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
