Coraz więcej nowotworów u młodych kobiet. Te badania powinniśmy wykonać ok. 40 r.ż.
Coraz więcej danych wskazuje, że rak piersi nie jest wyłącznie problemem kobiet po 50. roku życia. U części pacjentek nowotwór rozwija się szybciej, jest bardziej agresywny i trudniejszy do leczenia. Najnowsze analizy z USA sugerują, że obowiązujące dziś zasady badań przesiewowych mogą nie nadążać za rzeczywistością. Te, które jeszcze niedawno były proponowane po 50-tce, powinny być dostępne znacznie wcześniej, jeszcze przed 40 urodzinami.
Badania przesiewowe raka piersi zdaniem naukowców powinny być wykonywane wcześniej
W tym artykule:
Nowe dane z USA: coraz młodsze kobiety z rakiem piersi
Niemal jedna na cztery diagnozy agresywnego raka piersi w USA dotyczy osób poniżej 50. roku życia, a nowotwory wykrywane w tej grupie często rozwijają się szybciej i są trudniejsze w leczeniu. Podważa to sens obecnych zasad refundowanych badań przesiewowych, które w ogóle nie obejmują kobiet przed 40. rokiem życia – wynika z najnowszych analiz.
Na dorocznej konferencji Radiological Society of North America przedstawiono przegląd wyników z siedmiu ośrodków medycznych w rejonie Nowego Jorku. Zespół z Elizabeth Wende Breast Care przeanalizował dane z jedenastu lat, skupiając się na pacjentkach młodszych niż 50 lat. Okazało się, że osoby z tej grupy stanowiły znaczący odsetek – aż 20–24 proc. – wszystkich rozpoznań raka piersi.
- Tymczasem nie ma dla nich w tej chwili oficjalnych zaleceń dotyczących badań przesiewowych – podkreśliła kierująca badaniem dr Stamatia Destounis. Jej zdaniem lekarze powinni częściej sprawdzać, czy młodsze kobiety mają podwyższone ryzyko choroby onkologicznej, aby wcześniej kierować je na dokładniejsze badania.
Agresywne nowotwory u młodszych pacjentek
W analizie uwzględniono 1799 przypadków raka sutka u 1290 kobiet między 18. a 49. rokiem życia. Średni wiek w momencie diagnozy wynosił 42,6 roku, a najmłodsza pacjentka miała zaledwie 23 lata. Ponad 80 proc. wykrytych nowotworów stanowiły raki inwazyjne, czyli takie, które mogą szerzyć się poza pierś.
Wśród rozpoznań znalazły się również nowotwory trójujemne, znane z bardzo agresywnego przebiegu i ograniczonych możliwości leczenia – standardowe terapie hormonalne nie są w ich przypadku skuteczne. To sprawia, że szybkie wykrycie choroby u młodych kobiet ma szczególnie duże znaczenie dla rokowania.
Czy wytyczne oparte tylko na wieku wystarczą?
Dalsze analizy pokazały, że choć młodsze kobiety stanowiły tylko około jedną piątą wszystkich osób zgłaszających się na badania, odpowiadały już za jedną czwartą rozpoznań raka piersi. Badaczki oceniły, że świadczy to o istotnym obciążeniu chorobą w tej grupie.
- To połączenie dużej liczby przypadków i agresywnej biologii nowotworów w młodym wieku powinno skłonić do ponownego przemyślenia, czy wytyczne oparte wyłącznie na wieku są wystarczające - oceniła dr Destounis.
Obecnie w USA zaleca się, by kobiety o przeciętnym ryzyku rozpoczynały regularne badania mammograficzne w wieku 40 lat. U osób z grup wysokiego ryzyka, np. z obciążonym wywiadem rodzinnym czy mutacjami genetycznymi, badania można zacząć wcześniej, zwykle około 30. roku życia, często z wykorzystaniem rezonansu magnetycznego. Dla kobiet jeszcze młodszych oficjalnych zaleceń w ogóle nie ma.
Zobacz także: Skuteczne leczenie raka piersi. "Dziś połowa przeżywa 5 lat. Dawniej nie przeżywały roku"
Polski program profilaktyki
W Polsce funkcjonuje państwowy program profilaktyki raka piersi finansowany przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Obejmuje on kobiety w wieku 45–74 lat, które raz na dwa lata mogą wykonać bezpłatną mammografię bez skierowania.
Młodszym pacjentkom sugeruje się profilaktyczne USG piersi raz w roku, jednak badanie to jest zwykle opłacane z własnych środków.
Czujność onkologiczna i rola wywiadu rodzinnego
Autorki amerykańskiej analizy zwracają uwagę, że liczba przypadków raka piersi wśród młodszych kobiet od lat utrzymuje się na relatywnie wysokim poziomie. - To sygnał, że problem nie znika i trzeba go traktować jako zjawisko długoterminowe - zaznaczyły.
Ekspertki przypominają też, że młode kobiety powinny uważniej obserwować swoje piersi i zgłaszać lekarzowi każde niepokojące zmiany. Wśród objawów, na które należałoby zwrócić uwagę są:
ból piersi, sutka,
pomarszczenie, łuszczenie się skóry na piersiach,
wyciek z brodawki,
nabrzmiałe żyły na piersiach,
guzki, zgrubienia wyczuwalne palpacyjnie, w piersi lub pod pachą,
wciągnięcie brodawki,
zmiana kształtu brodawki,
wgłębienie w piersi.
Kluczowe jest też informowanie podczas wizyty o obciążeniu rodzinnym – przypadkach raka piersi czy raka jajnika u krewnych.
- Nie możemy opierać się wyłącznie na wieku, decydując, kto powinien poddać się badaniom przesiewowym. Zwrócenie większej uwagi na historię osobistą i rodzinną, a być może wcześniejsze wykonanie badań przesiewowych, mogłoby pomóc w szybszym wykrywaniu nowotworów – podsumowała dr Destounis.
Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski
Źródła
- Polska Agencja Prasowa
- Ministerstwo Zdrowia
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
