Cykl bezowulacyjny - charakterystyka, przyczyny, objawy, leczenie

O cyklu bezowulacyjnym mówimy wówczas, kiedy w okresie tzw. dni płodnych nie dochodzi do uwolnienia komórki jajowej, wobec czego nie ma możliwości zapłodnienia. Konsekwencją braku owulacji jest często brak miesiączki w danym cyklu, choć nie jest to regułą. Zdarza się, że cykl przebiegnie bez owulacji, a krawienie mimo wszystko się pojawi. Z tego podowu wiele kobiet nawet nie wie, że ich cykle są bezowulacyjne. Wychodzi to na jaw dopiero wtedy, kiedy szukają pomocy u lekarza specjalizującego się w kłopotach z zajściem w ciążę.

W normalnej sytuacji w procesie oogenezy jajnik uwalnia komórkę jajową. Jeśli do tego nie dochodzi, plemnik nie ma możliwości dojść do takiej komórki, wobec czego zajście w ciążę jest niemożliwe.

Najczęściej cykl bezowulacyjny nie jest powodem do obaw. Pojawia się naturalnie w okresie dojrzewania, kiedy młode dziewczynki mają jeszcze bardzo rozregulowane cykle miesiączkowe. Sytuacja zazwyczaj normuje się w ciągu kilku lat. Do braku owulacji może dochodzić także kilka miesięcy po porodzie, a także w okresie menopauzy, kiedy to miesiączka zaczyna stopniowo zanikać.

Brak owulacji sam w sobie nie jest chorobą i nie powinien budzić niepokoju. Może być jednak objawem lub konsekwencją innych zaburzeń i problemów zdrowotnych, wśród których najczęściej wymienia się wahania hormonalne. Cykle bezowulacyjne mają związek z chorobami tarczycy - może wówczas dochodzić do spadku poziomu hormonów płciocyh i nadprodukcji androgenów.

Inną chorobą, która często objawia się cyklami bezowulacyjnymi, jest zespół policystycznych jajników (PCOS), a także ogólne zmiany w obrębie jajników - torbiele, włókniaki oraz guzki.

Cykle miesięczne pozbawione owulacji mają także związek z nagłym spadkiem wagi oraz z problemem anoreksji lub innych zaburzeń psychicznych - nerwicy, depresji czy nawet nadmiernego stresu. Bardzo często traumatyczne wydarzenie, takie jak wiadomośc o chorobie, wypadek czy śmierć bliskiej osoby, może zatrzymać owulację lub wywołać krwawienie miesięczne znacznie przed planowanym dniem.

Cykl bezowulacyjny a leki

Niektóre grupy leków mogą zaburzać cykl miesiączkowy i powodować brak owulacji. Są to przede wszystkim środki antykoncepcyjne, leki przeiwhistaminowe, przeciwwymiotne oraz psychotropowe.

Choć cykle bezowulacyjne nie są uznawane za chorobę, mogą towarzyszyć im dodatkowe dolegliwości i nieprawidłowości ze strony układu płciowego i nie tylko. Przede wszystkim nie pojawiają się objawy owulacji - podwyższona temperatura ciała, bóle piersi, bóle w podbrzuszu, etc. Zwykle też w takiej sytuacji cykl jest rozregulowany.

Miesiączka podczas cyklu bezowulacyjnego może być bardzo skąpa i przypominać plamienie, może być także obfita jak zwykle lub może nie pojawić się w ogóle. Poza tym cykle bezowulacyjne nie wywołują dodatkowych objawów.

Jednorazowa lub powtarzająca się raz na jakiś czas sytuacja, w której nie dochodzi do uwonienia komórki jajowej, nie prowadzi do żadnych konsekwencji i nie wymaga leczenia. Dopiero kiedy brak owulacji powtarza się podczas każdego cyklu, warto skonsultować się z lekarzem. Oprócz problemów z zajściem w ciążę nieleczone przed długi czas cykle bezowulacyjne mogą być przyczyną problemów z nadciśnieniem, a także wywołać takie schorzenia jak insulinooporność, zaburzenia gospodarki tłuszczowej oraz cukrzycy typu II.

Pierwszym krokiem do ustalenia przyczyn problemów z zajściem w ciążę (ponieważ to jest główna przyczyna, dlaczego kobiety zgłaszają się do lekarza z podejrzeniem braku owulacji), warto na początek wykonać dostępne w aptece testy owulacyjne. Ich wykonanie jest takie samo jak w przypadku testu ciążowego, a wynik otrzymujemy już po kilku minutach. Test ten sprawdza poziom lutropiny w moczu - ma on wpływ na uwolnienie komórki jajowej.

W przypadku niepokojących dolegliwości należy zgłosić się do ginekologa, który zleci niezbędne badania. Pozwolą one wykluczyć problemy hormonalne lub schorzenia jajników. Następnie ustalany jest indywidualny plan leczenia, którego celem jest ustabilizowanie gospodarki hormonalnej i wyrównanie cyklu miesięcznego.