Czasowe wyłączenie reaktora MARIA. Resort podał oficjalne informacje

Bezpośrednią przyczyną postoju reaktora jądrowego MARIA, zlokalizowanego w Świerku, jest opóźnienie w procedurze odnowienia zezwolenia eksploatacyjnego. Narodowe Centrum Badań Jądrowych (NCBJ), które zarządza reaktorem, złożyło wniosek niepełny i zbyt późno, co uniemożliwiło jego rozpatrzenie przed końcem poprzedniego okresu obowiązywania.

Jak zaznacza resort, nie są potrzebne żadne zmiany techniczne – wystarczy uzupełnienie dokumentacji. Nowe pozwolenie ma mieć charakter bezterminowy, co w przyszłości zabezpieczy placówkę przed podobnymi przestojami. Jak podkreślono, tymczasowe wyłączenie reaktora nie zagraża bezpieczeństwu zdrowotnemu obywateli, a kluczowe substancje medyczne są wciąż dostępne dzięki rozwiązaniom zastępczym.

"Bezpośrednią przyczyną przestoju reaktora MARIA jest brak nowego zezwolenia, wynikający z niepełnego i zbyt późno złożonego wniosku przez NCBJ. Reaktor wznowi pracę po uzupełnieniu dokumentacji – bez konieczności zmian technicznych. Nowe zezwolenie na eksploatację będzie miało charakter bezterminowy" - przekazało Ministerstwo Przemysłu w komunikacie.

Obecna sytuacja nie jest precedensem. W latach 2022–2023 reaktor był wyłączony przez łącznie 13 miesięcy, jednak dzięki alternatywnym metodom zaopatrzenia, sektor medyczny nie odnotował przerw w dostępie do niezbędnych radioizotopów. Tym razem przerwa ma być znacznie krótsza. Według zapowiedzi MARIA wznowi pracę jeszcze tego lata.

Zobacz także: Reaktor "Maria" nadal nie działa. "To już realny problem dla pacjentów"

Reaktor MARIA to nie tylko infrastruktura badawcza, to również filar polskiej i światowej medycyny nuklearnej. Jako jedyny działający reaktor badawczy w Polsce i jeden z zaledwie kilku w Europie, pełni kluczową rolę w produkcji radioizotopów wykorzystywanych w diagnostyce i leczeniu nowotworów, chorób tarczycy, układu krążenia czy neurologicznych.

W szczególności:

• zapewnia 100 proc. zapotrzebowania Polski na jod-131, stosowany m.in. w leczeniu nadczynności i raka tarczycy,

• odpowiada za około 10 proc. światowej produkcji molibdenu-99, z którego pozyskuje się technet-99m – izotop używany w ponad 30 mln procedur medycznych rocznie, m.in. w scyntygrafii serca, nerek, kości i tarczycy,

• jest jednym z wiodących globalnych producentów jodu-131, co czyni Polskę istotnym graczem w światowym rynku radiofarmaceutyków.

Ministerstwo Przemysłu zapewnia, że "pomimo czasowego postoju reaktora MARIA nie występują braki w dostępie do radiofarmaceutyków – półprodukty niezbędne do ich produkcji są tymczasowo importowane, a bezpieczeństwo pacjentów oraz ciągłość diagnostyki i leczenia chorób, w tym nowotworowych, nie są zagrożone".

Tymczasowe rozwiązania logistyczne pozwoliły zabezpieczyć krajowe potrzeby – zarówno w szpitalach onkologicznych, jak i w specjalistycznych ośrodkach medycyny nuklearnej. Import radioizotopów jest obecnie prowadzony z kilku zaprzyjaźnionych instytucji z zagranicy, przy wsparciu Ministerstwa Zdrowia i NCBJ.

Ministerstwo otwarcie przyznaje, że obecna sytuacja to rezultat wieloletnich zaniedbań

"Trudności, z jakimi mierzy się dziś NCBJ, to rezultat wieloletnich zapóźnień organizacyjnych i kadrowych, które narastały przez lata" – podał resort.

Dlatego, oprócz administracyjnych działań doraźnych, rząd rozpoczął modernizację reaktora. Celem jest nie tylko przywrócenie funkcjonalności jednostki, ale również zabezpieczenie jej rozwoju na najbliższe dekady.

"Trwa modernizacja reaktora finansowana kwotą 92 mln zł oraz przygotowywany jest nowy program wsparcia dla polskiej nauki i energetyki jądrowej" - podsumowano.

Dominika Najda, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. GOV