Objawy tzw. cichego udaru. Uszkodzenia mózgu wykrywane są dopiero podczas badania

Zaburzenia funkcji poznawczych i problemy z pamięcią, zmiany w sposobie chodzenia - to mogą być objawy tzw. cichego udaru, czyli udaru wynikającego z zatkania małych naczyń mόzgowych. Pacjenci nie zdają sobie sprawy z przyczyny swoich problemów, bo zmiany są wykrywane dopiero podczas wykonywania rezonansu magnetycznego. Tymczasem "cichy udar" zwiększa ryzyko wystąpienia udaru pełnoobjawowego.

Utajony udar daje nietypowe objawyUtajony udar daje nietypowe objawy
Źródło zdjęć: © Getty Images
Katarzyna Grzęda-Łozicka

Udar mózgu - objawy

Udary występują w skutek odcięcia dopływu krwi do części mózgu. 80 proc. przypadków to udary niedokrwienne, do których dochodzi w związku ze zwężeniem lub zablokowaniem tętnic doprowadzających krew do mózgu. Drugi rodzaj to udar krwotoczny, do którego z kolei dochodzi, gdy pęka naczynie krwionośne w mózgu.

- Do klasycznych objawów udaru mózgu należy nagłe, jednostronne osłabienie siły mięśniowej. Może ono dotyczyć twarzy np. opadnięcie kącika ust, kończyny górnej lub dolnej. Innymi słowy, jeśli niespodziewanie wykrzywi nam twarz, albo któraś z kończyn stanie się odczuwalnie słabsza, istnieje duże prawdopodobieństwo, że właśnie doświadczamy udaru mózgu - tłumaczy neurolog dr Adam Hirschfeld, członek zarządu Wielkopolsko-Lubuskiego Oddziału PTN.

- Zaburzeniom siły mięśniowej mogą towarzyszyć lub występować samodzielnie, różnego typu nagłe zaburzenia czucia. Innym bardzo charakterystycznym objawem jest nagłe pojawienie się zaburzeń mowy. Osoba może mówić w sposób bełkotliwy i niewyraźny, ale również mówić prawidłowo, jednocześnie nie rozumiejąc zupełnie tego, co mówi się do niej. Niezależnie od typu zaburzeń mowy, są one zauważalne i raczej nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że dzieje się coś niedobrego - dodaje lekarz.

Ciche oznaki udaru mózgu

Najczęstsze objawy udaru:

  • opadanie jednej strony twarzy, kącika ust,
  • zaburzenia mowy,
  • niedowład kończyn,
  • problemy z chodzeniem i z utrzymaniem równowagi,
  • zaburzenia widzenia,
  • zawroty głowy,
  • silny ból głowy,
  • zaburzenia pamięci.
Niedowład kończyn może być jednym z sygnałów udaru
Niedowład kończyn może być jednym z sygnałów udaru © Adobe Stock

Na czym polega "cichy udar"?

Okazuje się, że jest możliwy również tzw. cichy udar, czyli udar bez jawnych klinicznych objawów. W przeciwieństwie do udaru jawnego może on nie dawać charakterystycznych objawów, przez co znacznie trudniej go rozpoznać.

- Mamy całą klasyfikację udarów. Jedna z ocen dotyczy rozmiaru naczyń krwionośnych, które zostaną zatkane. Jest taka postać udaru zatokowego, w której dochodzi do zatykania drobnych naczyń mózgowych, a w związku z tym skutek w postaci objawów neurologicznych często jest bardzo znikomy, z reguły nieodczuwalny przez pacjenta. Jeżeli udar dotyczy dużego naczynia krwionośnego, to prawie zawsze te objawy występują. Oczywiście część osób może zignorować dolegliwości, ale z reguły pacjenci są świadomi, że dzieje się coś złego - tłumaczy prof. Konrad Rejdak, prezes Polskiego Towarzystwa Neurologicznego, kierownik Katedry i Kliniki Neurologii Uniwersytetu Medycznego w Lublinie.

Do udaru zatokowego, czyli tego, który powstaje w obszarze małych tętnic mózgowych, prowadzą zmiany najczęściej związane z nieuregulowanym nadciśnieniem tętniczym, cukrzycą, ale mogą to też być zaburzenia wrodzone. Generalnie określa się to jako angiopatia. Uszkodzenia wywołane przez "cichy udar" są wykrywane najczęściej przypadkowo podczas badań.

Objawy udaru utajonego

American Stroke Association szacuje, że gdy jedna osoba przechodzi udar jawny, aż 14 ma udar niejawny. Amerykanie szacują, że mogło go przejść 40 proc. osób powyżej 70. roku życia.

- Tzw. cichy udar może powodować subtelne oznaki, takie jak np. upośledzenie funkcji poznawczych - mówi prof. Karen Furie z Harvard Medical School. U pacjentów mogą pojawić się np. problemy z pamięcią.

Jakie mogą być sygnały wskazujące na przejście "cichego udaru"?

  • problemy z równowagą,
  • częste upadki,
  • zmiany nastroju i niewyraźna mowa,
  • dyskretne niedowłady w zakresie jednej kończyny lub naprzemiennie,
  • zmniejszona zdolność myślenia i spowolnienie procesów myślowych.

Badania opublikowane na łamach pisma "Neurology" wykazały, że u ponad 170 osób z ponad 650 podczas rezonansu magnetycznego wykryto małe obszary martwej tkanki związane z zablokowaniem dopływu krwi. 66 pacjentów wcześniej zgłaszało objawy wskazujące na udar.

- Czasami objawy są obecne, ale mogą być przemijające, więc w większości pacjenci nie zdają sobie sprawy z występowania tychże zmian. Dopiero wykonanie badania tomograficznego, a najlepiej rezonansu może ujawnić wręcz rozlane zmiany niedokrwienne w obu półkulach mózgu. To świadczy o tym, że doszło do trwałego uszkodzenia mózgu - wyjaśnia prof. Rejdak.

Czym to skutkuje?

- Wiadomo, że te ubytki się kumulują i sprawiają, że wydolność mózgu maleje, a tym samym występują np. zaburzenia funkcji poznawczych. Jest to klasyczny przykład takiej choroby jak otępienie naczyniopochodne, może tez wystąpić zespół parkinsonowski. W badaniu neurologicznym są też wykrywane cechy niedowładu w zakresie kończyn. Często jest już za późno, żeby odwrócić te zmiany, ale można podjąć leczenie, żeby nie dopuścić do nowych - podkreśla neurolog.

Masz newsa, zdjęcie lub filmik? Prześlij nam przez dziejesie.wp.pl

Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.

Wybrane dla Ciebie
Zbadali serca seniorów. Anomalie u niemal 70 procent z nich
Zbadali serca seniorów. Anomalie u niemal 70 procent z nich
Opracowali wyjątkowy makaron. Pomaga obniżyć poziom "złego" cholesterolu
Opracowali wyjątkowy makaron. Pomaga obniżyć poziom "złego" cholesterolu
Tommy DeCarlo nie żyje. Wokalista Boston przegrał walkę z nowotworem
Tommy DeCarlo nie żyje. Wokalista Boston przegrał walkę z nowotworem
Gratka dla jelit, wsparcie w leczeniu cukrzycy. "Miliardy mikrobów"
Gratka dla jelit, wsparcie w leczeniu cukrzycy. "Miliardy mikrobów"
Widzą go w toalecie i są przerażeni. GIS podaje, jakie objawy daje rak
Widzą go w toalecie i są przerażeni. GIS podaje, jakie objawy daje rak
Pierwsze oznaki Parkinsona, które łatwo przeoczyć. Lekarz wyjaśnia
Pierwsze oznaki Parkinsona, które łatwo przeoczyć. Lekarz wyjaśnia
Zaraża się nawet 80-90 proc. osób. Wirus szerzy się drogą płciową
Zaraża się nawet 80-90 proc. osób. Wirus szerzy się drogą płciową
Jak często brać prysznic? U starszych jest inaczej
Jak często brać prysznic? U starszych jest inaczej
Dwudniowa dieta owsiana. Tak szybko obniżysz swój cholesterol
Dwudniowa dieta owsiana. Tak szybko obniżysz swój cholesterol
Objawy, które mylisz z alergią. To może być "cichy" refluks
Objawy, które mylisz z alergią. To może być "cichy" refluks
Edukacja zdrowotna jednak obowiązkowa? Wiceministra: "Jestem gorącą zwolenniczką"
Edukacja zdrowotna jednak obowiązkowa? Wiceministra: "Jestem gorącą zwolenniczką"
Polacy coraz częściej cierpią na brak magnezu. Te produkty go wypłukują
Polacy coraz częściej cierpią na brak magnezu. Te produkty go wypłukują