Dania przeprasza za przymusową antykoncepcję. Zabiegi odbyły się wbrew woli kobiet

W środę Mette Frederiksen ogłosiła oficjalne przeprosiny w imieniu państwa duńskiego za działania, które w latach 60. XX wieku dotknęły mieszkanki Grenlandii. Chodzi o kampanię medyczną polegającą na zakładaniu Inuitkom wkładek domacicznych bez ich świadomej zgody. Według ustaleń objęto nią około 4,5 tys. kobiet - niemal połowę ówczesnej żeńskiej populacji w wieku rozrodczym. Szefowa rządu podkreśliła, że państwo nie może cofnąć czasu, ale może wziąć odpowiedzialność za konsekwencje. Zaznaczyła również, że dziewczęta i kobiety stały się ofiarami systemowej dyskryminacji z powodu swojego pochodzenia, doświadczając szkód zarówno fizycznych, jak i psychicznych.

Sprawa od lat znajduje finał w sądach. 143 poszkodowane kobiety wniosły prywatne pozwy przeciwko Królestwu Danii, domagając się łącznie 43 mln koron duńskich (około 5,7 mln euro) tytułem zadośćuczynienia za naruszenie praw człowieka. Publiczne przeprosiny ze strony głowy rządu może stać się dla nich ważnym argumentem w egzekwowaniu roszcze.

Swoje oświadczenie wydał także premier Grenlandii Jens-Frederik Nielsen. Przypomnijmy: Grenlandia, znajdująca się pod kontrolą Danii, dopiero w 1992 roku uzyskała kompetencje w obszarze zdrowia i opieki społecznej. Rząd terytorium zapowiedział wypłatę odszkodowań poszkodowanym.

Zobacz też: Zażywają je 3 miliony Polek. Skutki uboczne występują najczęściej latem

We wrześniu mają zostać opublikowane wyniki eksperckiego śledztwa dotyczącego praktyk przymusowej antykoncepcji. Raport ma odpowiedzieć na pytania o skalę, mechanizmy decyzyjne i odpowiedzialność instytucji.

Jednocześnie na horyzoncie rysuje się spór finansowy. W połowie sierpnia władze Grenlandii, zapowiadające oszczędności w związku z trudną sytuacją gospodarczą, ogłosiły, że będą domagać się od Danii większych dotacji. Uzasadniają to demograficznymi skutkami polityki z lat 60., które, ich zdaniem, wciąż oddziałują na współczesną kondycję wyspy. Minister finansów i były premier Mute B. Egede stwierdził, że Kopenhaga powinna ponieść historyczną odpowiedzialność za obecne wyzwania ekonomiczne Grenlandii.

oprac. Aleksandra Zaborowska, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. PAP