Długie trasy samochodem a płodność. Naukowcy wskazują konkretny mechanizm

Badania prowadził zespół pod kierunkiem dr hab. Moniki Frączek, prof. IGC PAN, we współpracy z Pomorskim Uniwersytetem Medycznym w Szczecinie oraz Narodowym Uniwersytetem Lwowskim. Naukowcy przeanalizowali nasienie ponad 300 mężczyzn w wieku rozrodczym, podzielonych na pięć grup:

• niepłodnych z żylakami powrózka nasiennego,

• niepłodnych z przebytym wnętrostwem,

• zawodowych kierowców narażonych na wielogodzinną pozycję siedzącą,

• niepłodnych mężczyzn bez narażenia na przegrzewanie jąder,

• mężczyzn płodnych (grupa kontrolna).

Okazało się, że zarówno choroby jąder, jak i długotrwała pozycja siedząca podnoszą temperaturę w mosznie. W takich warunkach metabolizm plemników przyspiesza, a one same zaczynają wytwarzać więcej reaktywnych form tlenu. Gdy antyoksydanty w płynnej części nasienia nie nadążają z ich neutralizowaniem, dochodzi do stresu oksydacyjnego: uszkadzane jest DNA plemników, spada ich jakość, uruchamiane są procesy ich programowanej śmierci.

• Jako pierwsi wykazaliśmy istnienie silnej korelacji między nasilonym wytwarzaniem wolnych rodników tlenowych w mitochondriach plemnikowych a stopniem fragmentacji DNA plemników u mężczyzn wykonujących zawód kierowcy. To ważny dowód, że czynnik środowiskowy, jak wielogodzinna pozycja siedząca, może wywoływać zmiany w plemnikach porównywalne z obserwowanymi w żylakach powrózka nasiennego, które są jedną z najczęstszych przyczyn męskiej niepłodności - podkreśliła prof. Frączek.

Nadmierna temperatura jąder może być skutkiem wielu codziennych zachowań. – Przegrzewanie jąder może być skutkiem gorących kąpieli, regularnych wizyt w saunie, trzymania komputera na kolanach, nieodpowiedniej bielizny, ale również bardzo intensywnego wysiłku fizycznego czy długich tras pokonywanych samochodem. W takiej sytuacji powinno się robić częste przerwy, np. co dwie godziny zatrzymać się na kilka minut, wysiąść z auta i przejść się, po to, aby ciepło z jąder mogło być w naturalny sposób odprowadzane na zewnątrz. Nie wymaga to dużego poświęcenia ani wysiłku, tylko świadomości, że może to ochronić płodność – komentowała prof. Frączek.

Pocieszające jest to, że negatywny wpływ temperatury w dużym stopniu da się odwrócić – pod warunkiem usunięcia czynnika ryzyka. Jak podkreśla prof. Frączek, pełny cykl powstawania plemników trwa ok. 72-74 dni, dlatego właśnie na mniej więcej trzy miesiące przed planowanym poczęciem warto zadbać o chłodniejsze warunki dla jąder i zdrową masę ciała. Kampania #NieGrzejJajek przypomina, że w wielu przypadkach wystarczy korekta stylu życia, by poprawić jakość nasienia i zwiększyć szanse na ojcostwo.

Źródło: PAP