Eric Dane z "Chirurgów" nie żyje. Na co chorował?

Aktor zmarł 19 lutego, w czwartek, w godzinach popołudniowych. W ostatnich latach zmagał się ze stwardnieniem zanikowym bocznym (ALS/SLA) – postępującą chorobę neurodegeneracyjną, która stopniowo osłabia mięśnie i może prowadzić m.in. do problemów z mową, połykaniem i oddychaniem.

O swojej diagnozie poinformował publicznie w kwietniu 2025 roku. Jednak w jednym z wywiadów przyznał, że pierwsze objawy pojawiły się ponad rok wcześniej.

Po ujawnieniu diagnozy Eric Dane zaczął mówić o chorobie częściej, wykorzystywał swoją rozpoznawalność, by zwiększać świadomość społeczeństwa oraz wspierać badania. Brał udział w kampaniach, wspierał fundacje, gościł w programach, gdzie opowiadał o ALS.

- Dbam o to, żeby ludzie wiedzieli, czym jest ALS i na czym polega, a co ważniejsze, co możemy zrobić, aby z nim walczyć i poprawić sytuację, ponieważ jest ona tak wyboista i pełna przeszkód, biurokracji i innych bzdur, które próbujemy przebrnąć, aby dotrzeć do miejsca, w którym zaczniemy pracować nad rozwiązaniem - powiedział podczas jednego z wystąpień medialnych.

Stwardnienie zanikowe boczne (ALS, w Polsce często: SLA) to rzadka, postępująca choroba układu nerwowego, która stopniowo odbiera sprawność ruchową. Na początku potrafi "udawać" zwykłe przemęczenie lub problemy z kręgosłupem, dlatego diagnoza bywa stawiana z opóźnieniem.

W jej przebiegu obumierają komórki nerwowe, które sterują ruchami dowolnymi – m.in. pracą mięśni rąk, nóg, mowy, połykania i oddychania. Z czasem prowadzi to do narastającego osłabienia, niedowładu i zaniku mięśni. W Stanach Zjednoczonych choroba jest szeroko znana także jako choroba Lou Gehriga.

Zobacz także: Bożena Dykiel nie żyje. Na co chorowała?

SLA może zaczynać się niepozornie i bardzo różnie u poszczególnych osób, ale wczesne sygnały często dotyczą sprawności rąk albo nóg. Eric Dane wyznał w mediach, że pierwszym objawem, który go zaniepokoił było osłabienie prawej ręki.

- Wtedy nie przywiązywałem do tego większej wagi. Pomyślałem, że może za dużo pisałem wiadomości albo ręka była po prostu zmęczona – wspominał w "Good Morning America". - Ale kilka tygodni później zauważyłem, że jest trochę gorzej, więc poszedłem do specjalisty od ręki, który skierował mnie do kolejnego.

Aktor przyznał też, że w pełni zrozumiał, jak bardzo ALS zmienia jego codzienność podczas rejsu łodzią z 13-letnią córką. Dawniej był zawodowym pływakiem i gwiazdą waterpolo, ale gdy wskoczył z córką do oceanu, uświadomił sobie, że nie ma siły pływać.

- Odciągnęła mnie z powrotem do łodzi - mówił, dodając, że na pokładzie rozpłakał się. - Po prostu… byłem załamany. Serce mi pękło - zwierzył się. Dodał też, że jest to czas, kiedy szczególnie docenia rodzinę oraz chce spędzić z nią jak najwięcej czasu.

Choroba, oprócz osłabienia dłoni, może też oznaczać:

• częstsze upuszczanie przedmiotów, problemy z precyzją (np. zapięcie guzika, odkręcenie butelki),
• potykanie się, "słabsza" stopa, trudność w wchodzeniu po schodach,
• osłabienie i stopniowy zanik mięśni (np. dłoni, ramion, nóg),
• fascykulacje, czyli drobne "drżenia" mięśni, oraz bolesne skurcze (np. łydek),
• spastyczność (sztywność), wygórowane odruchy, czasem klonusy,
• u części chorych: narastające trudności w mówieniu, a potem w połykaniu.

Z czasem schorzenie obejmuje też mięśnie oddechowe. To właśnie niewydolność oddechowa jest najczęstszą przyczyną zgonu w ALS.

SLA zalicza się do chorób rzadkich. Na świecie ze schorzeniem żyje szacunkowo około 300 tys. osób. W Polsce choruje ok. 2,7–3 tys. pacjentów, a co roku diagnozę słyszy około 800 osób.

Najczęściej objawy zaczynają się w 50., 60. roku życia, choć zdarzają się zachorowania wcześniejsze. Średni czas przeżycia od wystąpienia objawów najczęściej wynosi średnio około 3–5 lat, ale przebieg jest bardzo indywidualny.

Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła:

• Neurologia Praktyczna
• Nauka w Polsce
• Praktyczna Fizjoterapia i Rehabilitacja
• Polskie Towarzystwo Chorób Nerwowo-Mięśniowych