Estradiol - co to jest, kiedy badać i jak interpretować wyniki

Estradiol E2 to żeński hormon płciowy z grupy estrogenów. Jego główne zadanie to regulacja popędu seksualnego i rozwój cech płciowych u kobiety. Ponadto wpływa także na prawidłowe funkcjonowanie gruczołów mlecznych, produkcję śluzu oraz ogólną przemianę materii. Wytwarzany jest przez jajniki, korę nadnerczy, a w przypadku ciąży także przez łożysko. Jego poziom waha się w zależności od momentu cyklu menstruacyjnego.

Estradiol badany jest przede wszystkim w diagnostyce chorób jajników. Pozwala na ocenę ich funkcjonowania. Najczęściej jego stężenie monitoruje się w przypadku zaburzeń miesiączkowania. Dzięki temu można z łatwością odkryć przyczynę nieprawidłowych lub zanikowych krwawień. Mogą być one spowodowane ciążą, menopauzą, ale także wieloma zaburzeniami hormonalnymi. Badanie poziomu estradiolu wykorzystywane jest także przy zapłodnieniach in vitro.

Monitorowanie poziomu estradiolu kilka dni przed zabiegiem in vitro pozwala ocenić rozwój pęcherzyków jajnikowych. Czasami estradiol wykorzystywany jest także do oceny skuteczności leczenia hormonalnego po okresie menopauzy. Badanie to pozwala dodatkowo znaleźć przyczynę nieprawidłowych krwawień z pochwy (pozamiesiączkowych). Czasami lekarz może zlecić to badanie, gdy występują takie objawy, jak nocne poty, uczucie gorąca, bezsenność.

Estradiol jest interpretowany w oparciu o normy. Są one inne dla różnych momentów cyklu miesiączkowego. Badanie estradiolu w trzecim dniu cyklu (badanie wykonuje się razem z badaniem FSH) pozwala na ocenę rezerwy jajnikowej.

Poziom estradiolu, w zależności od płci i fazy cyklu menstruacyjnego | Kobieta | Mężczyzna | |:---|---| | Faza folikularna 84 - 970 pg/ml (0,3 - 3,5 nmol/l) | 11,2 - 50,4 pg/ml (0,04 - 0,18 nmol/l) | | Szczyt owulacyjny 13 - 330 pg/ml (0,48 - 1,17 nmol/l) | | Faza lutealna 73 - 200 pg/ml (0,26 - 0,73 nmol/l) | | Menopauza 11,2 - 42 pg/ml (0,04 - 0,15 nmol/l) |

Zobacz odpowiedzi na pytania osób, które miały do czynienia z tym problemem:

• Czy poziom estradiolu jest prawidłowy? - odpowiada lek. Joanna Gładczak
• W którym dniu cyklu robić badania hormonów przed planowaną ciążą? - odpowiada lek. Piotr Wajda
• Badanie estradiolu w 17. dniu cyklu - odpowiada lek. Paweł Baljon

Wszystkie odpowiedzi lekarzy

Kilka dni (około 2 doby) przed owulacją poziom estradiolu bada się, aby ocenić, jak dojrzewają pęcherzyki. Poziom estradiolu powyżej 200 pg/ml informuje o dojrzałym pęcherzyku jajnikowym.

Hormon ten badany w różnych etapach cyklu pozwala na wyciąganie innych wniosków. Przykładowo, określenie poziomu estradiolu ok. 6 - 8 dni po owulacji umożliwia ocenę funkcjonowania ciałka żółtego.

• Co wiesz o hormonach?
• Jak dobrze znasz ludzki organizm?
• Czy o zdrowiu wiesz wszystko?
• Czy umiesz rozpoznać atak serca?
• Czy prowadzisz zdrowy styl życia?

Hormon ten może wskazywać na różne schorzenia. Podwyższony poziom estradiolu występuje w trakcie ciąży, a także gdy:

• stosowane są estrogeny, np. jako doustne środki antykoncepcyjne;
• powstają guzy wydzielające estrogeny;
• występują nowotwory jajników, jąder lub nadnerczy;
• współistnieją choroby wątroby, np. marskość wątroby;
• pojawia się przedwczesne dojrzewanie płciowe u dziewczynek;
• zdiagnozowana jest nadczynność tarczycy;
• występuje ginekomastia u mężczyzn.

Obniżony poziom estradiolu obserwowany jest w przebiegu zespołu Turnera. Związany jest z istnieniem takich chorób, jak hipogonadyzm (niedoczynność gonad), zespół policystycznych jajników, niedoczynność przysadki. Poziom estradiolu może się obniżyć w wyniku zaburzenia odżywiania (np. anoreksja) lub bardzo dużego wysiłku fizycznego.

Źródła

1. Estrogeny a rak jelita grubego
2. Romer T.E. Endokrynologia kliniczna dla ginekologa, internisty i pediatry, Springer PWN, Warszawa 1998, ISBN 83-86637-07-2
3. Hyla-Klekot L., Kokot F., Kokot S. Badania laboratoryjne - Zakres norm i interpretacja, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011, ISBN 978-83-200-4301-3
4. Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-137-2