Rak płuc nie zawsze daje oczywiste objawy. Śmierć Ewy Podleś przypomina, jak ważna jest czujność

Ewa Podleś, jedna z najwybitniejszych polskich śpiewaczek operowych i jedna z nielicznych kontraltów światowej klasy, zmarła w wieku 72 lat. Zasłynęła na scenach operowych Europy, Ameryki Północnej i Azji. Uhonorowana przez prestiżowe instytucje, występowała w takich miejscach jak Metropolitan Opera w Nowym Jorku, Teatro alla Scala w Mediolanie czy Théâtre des Champs-Élysées w Paryżu.

Artystka zmarła po ciężkiej chorobie, zmagała się z rakiem płuc. Niedawno musiała się też zmierzyć z innym bolesnym doświadczeniem - w listopadzie ubiegłego roku zmarł jej mąż, pianista Jerzy Marchwiński.

Rak płuc to niezwykle skuteczny zabójca, który może atakować bardzo podstępnie. Jest główną przyczyną zgonów z powodu nowotworów na świecie, a według Światowej Organizacji Zdrowia, aż 85 proc. przypadków ma związek z paleniem tytoniu (zarówno czynnym, jak i biernym).

W Polsce rak płuc zabija w ciągu roku 23 tys. chorych. Dlatego warto mieć świadomość, jak może atakować, by nie przeoczyć żadnego alarmującego sygnału. Wczesne wykrycie choroby to zwiększenia szanse na przeżycie.

Czynniki ryzyka raka płuc to m.in.:

• palenie tytoniu (czynne i bierne),
• ekspozycja na radon, azbest i inne substancje chemiczne,
• zanieczyszczenie powietrza (PM2,5, benzo(a)piren),
• predyspozycje genetyczne,
• przewlekłe choroby płuc, np. POChP.

Rak płuc może rozwijać się bezobjawowo przez wiele miesięcy. Dlatego warto znać zarówno klasyczne, jak i mniej oczywiste symptomy choroby.

Rak płuc u niepalących – realne zagrożenie

Coraz więcej przypadków raka płuc diagnozuje się u osób, które nigdy nie paliły. Często są to kobiety, u których nowotwór ma odmienny przebieg - występują np. gruczolakoraki (rak gruczołowy), które rozwijają się na obwodzie płuca i długo nie dają objawów.

Do objawów raka płuc należą:

• duszność i płytki oddech,
• przewlekły kaszel (często suchy lub z krwią),
• ból w klatce piersiowej (może się nasilać przy głębokim oddychaniu, nawet śmiechu czy kichaniu),
• świszczący oddech,
• chrypka,
• trudności w połykaniu.

Nie należy także bagatelizować nawracających infekcji, w tym zapalenia oskrzeli lub zapalenia płuc, zmęczenia czy niewyjaśnionej utraty masy ciała, bo one także mogą sygnalizować rozwój choroby.

Rak płuc może też dawać nietypowe objawy, takie jak:

• obrzęk twarzy, szyi lub kończyn górnych (zespół żyły głównej górnej),
• ból barku i ramienia (zwłaszcza przy nowotworze szczytu płuca),
• objawy neurologiczne (epilepsja, encefalopatia, neuropatie),
• hiperkalcemia (nadmiar wapnia we krwi) – objaw paraneoplastyczny.

O raku płuc może również świadczyć bardzo nietypowy objaw, który ciężko skojarzyć z problemem dotyczącym płuc. To tzw. pałeczkowate lub maczugowate palce (poszerzone, zaokrąglone na końcach palce i paznokcie). Pałeczkowatość palców, znana jako objaw Hippokratesa, może być wczesnym sygnałem również innych schorzeń przewlekłych, jak mukowiscydoza czy zapalenie wsierdzia.

Niestety, u większości chorych rak płuc wykrywany jest w zaawansowanym stadium, co znacząco ogranicza możliwości leczenia. Dlatego tak ważne są:

• regularne badania profilaktyczne - zwłaszcza dla palaczy powyżej 50. roku życia,
• niskodawkowa tomografia komputerowa klatki piersiowej (niskodawkowe TK) - metoda wykrywania raka płuc nawet u bezobjawowych osób z grupy ryzyka,
• konsultacja lekarska w razie utrzymujących się objawów.

Od 2021 roku w Polsce funkcjonuje Program Wczesnego Wykrywania Raka Płuca (NFZ), kierowany do osób w wieku 55-74 lat z wywiadem palenia tytoniu. Warto zapytać o niego swojego lekarza POZ.

Źródła: 1. WHO, 2. Krajowy Rejestr Nowotworów, onkologia.org.pl, 3. Ministerstwo Zdrowia. „Program badań przesiewowych raka płuca” (2021). gov.pl.

Katarzyna Prus, dziennikarka Wirtualnej Polski

Masz newsa, zdjęcie lub filmik? Prześlij nam przez dziejesie.wp.pl