Fluoryzacja - charakterystyka, rodzaje, zastosowanie

Fluoryzację dzieli się na:
1. fluoryzację egzogenną:

• metodą szczoteczkową, czyli szczotkowanie zębów preparatem z fluorem;
• lakierowanie zębów;
• fluorowanie kontaktowe;
• jonoforezę fluorkową.

1. fluoryzację endogenną:

• fluoryzację za pomocą kropli lub roztworów do połykania;
• fluoryzację za pomocą tabletek.

Związki fluoru wzmacniają tkanki zęba i uodparniają go na działanie kwasów, które są w jamie ustnej oraz na bakterie wywołujące próchnicę. Pierwiastek ten łączy się z hydroksyapatytami w szkliwie zębów, tworząc z nimi trwałe kompleksy, tzw. fluoroapatyty. Fluor także częściowo hamuje wzrost bakterii w jamie ustnej.

Fluoryzacja endogennna stosowana jest głownie u najmłodszych. Fluoryzacja może też być przeprowadzana za pomocą specjalnych preparatów z fluorem w formie tabletek lub kropli do połykania. Stosowane są także takie preparaty doustne, jak woda pitna lub sól kuchenna wzbogacone o fluor. Jony fluoru z tych preparatów poprzez krew docierają do zębów.

Fluoryzacja egzogenna opiera się na podawaniu preparatów zawierających fluor bezpośrednio na powierzchnię zębów. Lakierowanie zębów polega na nakładaniu lakierów z fluorem za pomocą specjalnych pędzelków. Lakiery utrzymują się przez pewien czas na zębach, w wyniku czego stopniowo uwalniają jony fluorkowe. Redukcja próchnicy dzięki temu zabiegowi osiąga nawet 40%. Przed lakierowaniem należy odpowiednio oczyścić, przepłukać i osuszyć zęby. Nakładanie lakieru na zęby wykonuje się 2-4 razy do roku.

Fluorowanie kontaktowe polega na wcieraniu w powierzchnię zębów, przez ok. 1 minutę, preparatów z fluorem za pomocą tamponu z waty lub pędzelka. Innym przykładem tego typu fluoryzacji są okłady z żelu zawierającego jony fluorkowe. Żel nakładany jest na jednorazowe specjalne łyżeczki, które następnie przykłada się do łuku zębowego na ok. 5 minut. Po tym zabiegu pacjent nie powinien spożywać pokarmów, ani przyjmować płynów przez 2 godziny.

Fluoryzację przeprowadza się także, tzw. metodą szczoteczkową, to znaczy, że nakłada się specjalny płyn z fluorem na szczoteczkę i szczotkuje się zęby przez kilka minut . Po zabiegu tym nie należy płukać jamy ustnej. Ostatnią metodą fluoryzacji egzogennej jest jonoforeza fluorkowa. Jest to metoda wprowadzania fluoru za pomocą prądu stałego o słabym natężeniu. Preparatem z fluorem nasącza się watę lub gazę, która nakładana jest na elastyczną łyżeczkę. Ta wprowadzana jest na 4-6 minut do jamy ustnej. Ten zabieg charakteryzuje się największą skutecznością, ponieważ powoduje redukcję próchnicy nawet do 70%.

• Fluor - właściwości, zapotrzebowanie, pasty z fluorem, szkodliwe działanie
• Pasta do zębów - jak wybrać, fluor
• Lakierowanie zębów
• Pasty do zębów dla niemowląt

Należy też pamiętać, że fluor można przedawkować. W nadmiernej dawce może on doprowadzić do:

• zniszczenia szkliwa, a to z kolei może spowodować przebarwienia na zębach;
• zatrucia;
• niedoczynności tarczycy.

Fluoryzacja zębów jest szczególnie ważna dla dzieci do 14. roku życia, kiedy zęby są jeszcze na etapie wzrostu. Dorośli także powinni dostarczać sobie fluoru, można to zrobić u dentysty lub stosując w domu odpowiednie preparaty.
Wskazania do wykonania fluoryzacji obejmują:

• zapobieganie próchnicy u dzieci i dorosłych;
• remineralizację początkowego stopnia próchnicy oraz przebarwień;
• zapobieganie ponownego pojawienia się próchnicy w okolicach wypełnień, koron czy uzupełnień protetycznych;
• nadwrażliwość szyjek zębowych;
• zapobieganie powstawania próchnicy podczas leczenia aparatem ortodontycznym, zarówno stałym, jak i ruchomym.

Fluoryzacja jest głównie zabiegiem profilaktycznym i każdy z nas powinien ją stosować. Fluor można także znaleźć w produktach żywnościowych i wzbogacać nimi dietę. Są to między innymi: orzechy włoskie, żelatyna, owoce morza.

Źródła

1. Jak rozwiązać 12 problemów związanych z zębami i dziąsłami
2. Suliborski S. (red.), Stomatologia zachowawcza tom 1-2, Czelej, Lublin 2010, ISBN 978-83-60608-54-8
3. Kaczmarek U. (red.), PRÓCHNICA ZĘBÓW - choroba próchnicowa i postępowanie kliniczne, Urban & Partner, Wrocław 2006, ISBN 83-89581-77-9
4. Jańczuk Z., Stomatologia zachowawcza - zarys kliniczny, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008, ISBN 83-200-3034-X