Glifosat pod lupą naukowców. Może sprzyjać rozwojowi groźnych superbakterii

Glifosat jest szeroko stosowany w rolnictwie i ogrodnictwie jako środek zwalczający chwasty. Działa poprzez niszczenie roślin wraz z korzeniami i przez lata był uznawany za stosunkowo bezpieczny przy prawidłowym użyciu. Jednocześnie jego obecność wykrywano w wodach gruntowych oraz żywności, co budziło obawy dotyczące wpływu na zdrowie.

Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem zaklasyfikowała glifosat jako substancję prawdopodobnie rakotwórczą dla ludzi, a część krajów europejskich ograniczyła jego stosowanie.

Badania przeprowadzone przez naukowców z Argentyny sugerują, że glifosat może oddziaływać nie tylko bezpośrednio na organizmy, ale również pośrednio - poprzez wpływ na bakterie obecne w glebie. Zespół badawczy analizował ponad 100 szczepów bakterii pochodzących z różnych środowisk, w tym z obszarów naturalnych, gospodarstw rolnych oraz szpitali. Sprawdzano ich oporność zarówno na antybiotyki, jak i na glifosat oraz herbicydy na jego bazie.

Wyniki pokazały, że bakterie wielolekooporne, typowe dla środowiska szpitalnego, wykazują także wysoką odporność na glifosat. Szczególnie niepokojące było to, że znaczna część analizowanych szczepów była oporna na karbapenemy, czyli antybiotyki stosowane w najcięższych przypadkach zakażeń. Naukowcy zauważyli również, że podobne rodzaje bakterii o wysokiej odporności występują zarówno w szpitalach, jak i w glebie oraz na terenach rolniczych. Sugeruje to, że mikroorganizmy mogą przemieszczać się między tymi środowiskami.

Zdaniem badaczy jednym z kluczowych czynników może być obieg wody. Bakterie ze środowisk medycznych mogą trafiać do środowiska naturalnego, na przykład wraz z nieoczyszczonymi ściekami. Tam, w obecności glifosatu, mogą przetrwać i dalej się namnażać. Z kolei bakterie środowiskowe, które nabyły odporność, mogą wracać do środowiska klinicznego, zwiększając ryzyko trudnych do leczenia zakażeń.

Oporność na antybiotyki jest jednym z największych wyzwań współczesnej medycyny. Szacuje się, że każdego roku odpowiada za ponad milion zgonów na świecie. Nowe ustalenia sugerują, że do rozwoju tego zjawiska mogą przyczyniać się nie tylko same antybiotyki, ale również inne substancje chemiczne obecne w środowisku.

Autorzy badania wskazują, że obecne procedury oceny bezpieczeństwa pestycydów mogą być niewystarczające. Proponują, aby przed dopuszczeniem do stosowania sprawdzano również ich wpływ na rozwój oporności bakterii. Podkreślają także potrzebę informowania o możliwym ryzyku, w tym o potencjalnym przenoszeniu genów oporności z gleby do środowiska medycznego.

Wyniki badań nie oznaczają bezpośredniego dowodu na to, że glifosat powoduje powstawanie superbakterii, ale wskazują na możliwy mechanizm, który może przyspieszać ten proces. Eksperci podkreślają, że konieczne są dalsze badania, jednak już teraz widać, że wpływ chemikaliów stosowanych w rolnictwie na zdrowie publiczne może być bardziej złożony, niż dotąd sądzono.

Źródło: PAP