Cichy truciciel w kuchni. Gotowanie na gazie może zwiększać ryzyko raka

Benzen to związek chemiczny, który według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) nie ma bezpiecznego poziomu stężenia w powietrzu. Wdychanie go nawet w niewielkich ilościach może powodować bóle głowy, osłabienie, drżenie rąk, zaburzenia pamięci.

W dłuższej perspektywie benzen zwiększa ryzyko rozwoju nowotworów, w tym szczególnie białaczki. Najbardziej zagrożone są dzieci, u których ryzyko zachorowania na białaczkę może wzrosnąć nawet dwukrotnie.

Zespół badaczy ze Stanford University przeprowadził kompleksowe symulacje przy użyciu modelu CONTAM – narzędzia opracowanego przez amerykański Narodowy Instytut Standardów i Technologii. Wyniki zostały opublikowane w czasopiśmie "Journal of Hazardous Materials".

W badaniu analizowano jakość powietrza w 24 różnych układach mieszkań, uwzględniając różny metraż i sposoby użytkowania kuchenek gazowych – od okazjonalnego gotowania po intensywne, codzienne użytkowanie z piekarnikiem włącznie.

Wyniki nie pozostawiają złudzeń. Emisje benzenu mogą przenikać daleko poza kuchnię, docierając do sypialni i innych pomieszczeń, w których spędzamy najwięcej czasu. Zanieczyszczenia są szczególnie niebezpieczne w małych, słabo wentylowanych mieszkaniach, gdzie ich stężenie osiąga niepokojąco wysoki poziom już po godzinie gotowania.

Zobacz także: Najsilniej oczyszczają powietrze. Postaw na każdym parapecie

Choć otwieranie okien i korzystanie z okapów znacząco redukuje stężenie benzenu w pomieszczeniach (nawet o 95–99 proc. przy intensywnej wentylacji), nie we wszystkich domach jest to możliwe lub skuteczne. W mieszkaniach bez dostatecznego systemu wentylacji poziom zanieczyszczeń może pozostać wysoki przez wiele godzin.

Co ważne, badanie wykazało, że nawet przy umiarkowanym użytkowaniu kuchenki i częściowo otwartych oknach, benzen kumuluje się i utrzymuje w powietrzu, zwiększając ryzyko chorób przewlekłych. Największe narażenie dotyczyło dzieci oraz osób spędzających większość dnia w domu.

Autorzy badania apelują o zmianę podejścia do gotowania w domach i wskazują na konieczność działań systemowych. W ich opinii najlepszym rozwiązaniem jest przejście na urządzenia elektryczne lub indukcyjne, które nie emitują toksycznych substancji. W przypadku braku takiej możliwości, zalecane są:

• dłuższe wietrzenie pomieszczeń – zwłaszcza po intensywnym gotowaniu,

• używanie wysokowydajnych okapów kuchennych,

• ograniczanie czasu gotowania na gazie,

• regularne kontrole jakości powietrza w pomieszczeniach zamkniętych.

Na całym świecie setki milionów domostw korzystają z kuchenek gazowych. Biorąc pod uwagę fakt, że ludzie spędzają średnio 90 proc. czasu w zamkniętych pomieszczeniach, ryzyko narażenia na szkodliwe substancje może być dużo większe, niż się wydaje.

Dominika Najda, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. PAP
2. Journal of Hazardous Materials