Groźne połączenie. Może zwiększać ryzyko śmierci nawet o 83 proc.

Zjawisko określane jako otyłość sarkopeniczna polega na jednoczesnym spadku masy mięśniowej i wzroście ilości tkanki tłuszczowej, zwłaszcza w obrębie brzucha. Taki stan jest szczególnie niebezpieczny u osób starszych, ponieważ wiąże się z większą kruchością organizmu, częstszymi upadkami oraz pogorszeniem samodzielności i jakości życia.

Badanie oparto na danych ponad 5,4 tys. osób powyżej 50. roku życia uczestniczących w długoterminowym projekcie English Longitudinal Study of Ageing. Uczestników obserwowano przez 12 lat. Analiza wykazała, że osoby, u których współwystępowały nadmiar tłuszczu brzusznego i niska masa mięśniowa, miały aż o 83 proc. wyższe ryzyko śmierci w porównaniu z osobami bez tych problemów.

Co istotne, samo występowanie jednego z tych czynników nie dawało tak wyraźnego efektu. Nadmiar tkanki tłuszczowej bez utraty mięśni nie był powiązany ze wzrostem ryzyka zgonu, a niska masa mięśniowa bez otyłości brzusznej wiązała się nawet z niższym ryzykiem niż w przypadku współwystępowania obu problemów.

Naukowcy wskazują, że jednoczesna utrata mięśni i wzrost tkanki tłuszczowej zaburzają metabolizm organizmu. Nadmiar tłuszczu nasila przewlekły stan zapalny, który z kolei przyspiesza degradację mięśni. Dodatkowo tkanka tłuszczowa może "wnikać" w mięśnie, pogarszając ich funkcjonowanie. W efekcie dochodzi do osłabienia zdolności metabolicznych, hormonalnych i immunologicznych organizmu.

Rozpoznanie otyłości sarkopenicznej bywa trudne, ponieważ standardowe badania wymagają zaawansowanego sprzętu, takiego jak rezonans magnetyczny czy tomografia komputerowa. Badacze podkreślają jednak, że możliwe jest wczesne wykrycie zagrożenia przy użyciu prostszych metod. Wystarczy pomiar obwodu talii oraz oszacowanie masy mięśniowej na podstawie podstawowych danych, takich jak wiek, płeć, masa ciała i wzrost.

Za niepokojące uznano m.in. wartości obwodu talii powyżej 102 cm u mężczyzn i 88 cm u kobiet. Zdaniem autorów badania uproszczone metody diagnostyczne mogą pomóc szybciej identyfikować osoby zagrożone i wdrażać działania profilaktyczne. Kluczowe znaczenie mają tu odpowiednia dieta oraz aktywność fizyczna, które mogą wspierać utrzymanie masy mięśniowej i ograniczać odkładanie tłuszczu.

Badanie pokazuje, że nie tylko nadwaga, ale przede wszystkim konkretna kombinacja zmian w składzie ciała może mieć istotny wpływ na zdrowie i długość życia. Utrzymanie równowagi między masą mięśniową a tkanką tłuszczową okazuje się jednym z ważniejszych elementów profilaktyki zdrowotnej w starszym wieku.

Źródło: Aging Clinical and Experimental Research