HCG - charakterystyka, ciąża, metody oznaczania, interpretacja wyników

HCG (human chorionic gonadotropin), czyli gonadotropina kosmówkowa, jest wytwarzana przez łożysko i przez zapłodnioną komórkę jajową, po implantacji w macicy. Jego funkcją jest, m.in. stymulowanie wytwarzania progesteronu przez ciałko żółte w jajniku. Stężenie HCG wzrasta w trakcie ciąży, a w moczu można go wykryć już po 7 dniach po zapłodnieniu. Zależność tę wykorzystują testy ciążowe. Nieprawidłowy poziom HCG u kobiety ciężarnej może pojawić się w takich przypadkach, jak ciąża pozamaciczna, ciąża bliźniacza, niepełne poronienie, niewydolność łożyska lub po śmierci płodu. U mężczyzn i nieciężarnych kobiet może wskazywać na istnienie zmian nowotworowych, które powodują wytwarzanie HCG z np. raka jajnika. HCG wykorzystywane jest jako marker nowotworowy.

Polecane wideo:

1. HCG - marker nowotworowy

Konsultacje lekarskie

Lekarz, zanim przepisze antybiotyki lub jakiekolwiek inne leki kobiecie w ciąży lub karmiącej, musi przeanalizować wszystkie plusy i minusy takiej kur...

Gonadotropina kosmówkowa (HCG) składa się z dwóch części (podjednostek): alfa i beta. Nieco większa podjednostka alfa swoją budową przypomina inne białka organizmu, m.in. podjednostki alfa innych hormonów (LH, FSH, TSH). Podjednostka beta natomiast decyduje o specyficznych właściwościach biologicznych i immunologicznych gonadotropiny. Jedyną sytuacją, kiedy to nie zarodek, a tkanki dorosłego człowieka wytwarzają gonadotropinę, są choroby nowotworowe jajnika lub jądra. Nieprawidłowe komórki mają zdolność do syntezy różnych hormonów, w tym HCG. Nowotwory te są bardzo rzadkie, dlatego sporadycznie zdarza się wykrycie HCG poza ciążą lub u mężczyzny.

Wyróżnia się cztery elementy użyteczności klinicznej oznaczania markerów, są to: czułość, swoistość, a także dodatnia lub ujemna wartość predykcyjna. U chorego z nowotworem czułość to prawdopodobieństwo wyniku dodatniego, natomiast u osób zdrowych swoistość oznacza prawdopodobieństwo prawidłowego wyniku. Wartość predykcyjna może być dodatnia lub ujemna. Dodatnia wartość predykcyjna przy wysokim stężeniu markera to wysokie prawdopodobieństwo nowotworu, a ujemna przy niskim stężeniu markera najprawdopodobniej wyklucza jego istnienie. Markery nowotworowe oznacza się zwykle w surowicy, żółci, ślinie, zawartości torbieli, płynie mózgowo-rdzeniowym oraz płynach wysiękowych z jamy płucnej i otrzewnej.

2. HCG - czynnik wskazujący ciążę

Gonadotropina kosmówkowa (HCG) jest to hormon wytwarzany przez blastocystę, po implantacji w macicy oraz przez łożysko. Jej główną funkcja jest przede wszystkim podtrzymywanie produkcji progesteronu przez ciałko żółte jajnika. Wzrost poziomu HCG pojawia się dopiero po 6 - 12 dniach po owulacji, dlatego też test należy wykonać około 10. dnia po jajeczkowaniu. W zależności od użytych przeciwciał, może być oznaczana cała cząsteczka HCG, wolna podjednostka alfa HCG, wolna podjednostka beta oraz całkowita beta HCG, tzw. Total test HCG (cała cząsteczka i wolna podjednostka beta). HCG wykrywane jest w moczu.

Gonadotropina u płodów męskich pobudza komórki jąder do produkcji testosteronu. U wszystkich nienarodzonych dzieci zwiększa ilość hormonów tarczycy. Wspomaga w ten sposób jeszcze niedojrzałą przysadkę mózgową. Hormon HCG osłabia również układ immunologiczny matki. Dzięki temu ciało obce, jakim w jej organizmie jest płód, nie zostaje zaatakowane przez komórki odpornościowe i zniszczony. Hormon zwiększa również wchłanianie przez płód większej ilości składników odżywczych z krwi matki, dzięki czemu ma więcej energii na intensywny rozwój. HCG wpływa również na funkcjonowanie organizmu kobiety. Powoduje zmiany w przemianach cukrów i tłuszczów, korzystniejsze dla odżywiania dziecka.

HCG - metody oznaczania
 

Ponieważ matka i dziecko są ze sobą ściśle związani, HCG wydzielane przez płód znajduje się również w organizmie kobiety. Z łatwością można ją wykryć w jej krwi oraz moczu. Najczęściej do badania HCG służą domowe testy ciążowe, które są szeroko dostępne w aptekach i supermarketach. Dokładniejszą metodą są badania przeprowadzane w laboratorium (badanie krwi lub moczu). Zasada wykrywania HCG w obu przypadkach jest podobna i opiera się na metodach immunologicznych.

HCG jako białko jest antygenem, czyli substancją, z którą łączą się przeciwciała. Przeciwciała używane w testach ciążowych łączą się z całą cząsteczką HCG lub tylko z podjednostką beta. Laboratoryjne testy ciążowe z krwi opierają się przeważnie na metodzie immunoenzymatycznej. Polega ona na tym, że do badanej krwi lub moczu dodaje się specjalne oznakowane przeciwciała, które łączą się z HCG lub jego podjednostką beta. Następnie sprawdza się, ile takich połączeń powstało. Na tej podstawie wylicza się dokładne stężenie HCG.

Test ciążowy uważa się za dodatni, jeżeli stężenie HCG wynosi > 25 mIU/ml. Ciążę natomiast można wykluczyć, jeżeli ilość jednostek HCG nie przekracza 5 mIU/ml. Jeżeli wynik mieści się w granicach 5-25 mIU/ml, uznaje się go za wątpliwy i badanie należy powtórzyć.

W domowych testach ciążowych (badanie moczu) wykorzystuje się podobną metodę. Jeżeli w moczu obecna jest wystarczająca ilość HCG, po połączeniu z przeciwciałami na płytce testowej wybarwia się odpowiedni pasek. Taki wynik można zyskać, gdy stężenie HCG przekracza 25 mIU/ml.

HCG - interpretacja wyników
 

Poziom HCG we krwi pozwala ocenić stan zdrowia badanego. Niski poziom HCG, czyli poniżej 5 jm./l to wynik prawidłowy. Poziom HCG wzrasta u kobiet w ciąży, a także w ciążowej chorobie trofoblastycznej (wówczas czułość diagnostyczna dla zaśniadu groniastego wynosi 97%). Wyższy poziom HCG może być także oznaką nabłoniaka kosmówkowego jajnika lub jądra (w tym przypadku czułość diagnostyczna wynosi prawie 100%), nienasieniakowatych nowotworów (czułość markera oscyluje pomiędzy 48, a 86%) oraz nasieniaków z wystąpieniem komórek syncytiotrofoblastu. Poziom HCG w organizmie może być również użyty do diagnozowania raka sromu.

Wartość odcięcia to wartość służąca do rozpoznawania choroby. W przypadku badania HCG w nowotworach zarodkowych jajnika i jądra oraz w nowotworach trofoblastu wartość odcięcia wynosi 0 jm./ml dla mężczyzn i 5 jm./ml dla kobiet.

Tydzień ciąży Poziom HCG
do 3
3 5 – 50 mIU/ml
4 4 – 426 mIU/ml
5 19 - 7,340 mIU/ml
6 1,080 - 56,500 mIU/ml
7-8 7,650 - 229,000 mIU/ml
9-12 25,700 - 288,000 mIU/ml
13-16 13,300 - 254,000 mIU/ml
17-24 4,060 - 165,400 mIU/ml
25-60 3,640 - 117,000 mIU/ml
kikla dni po porodzie

Stężenie HCG powinno wzrastać dwukrotnie w każdym 2. - 3. dniu tygodnia ciąży. Nie powinno podwyższać się o mniej niż 66% w ciągu 48h, 114% do 72h i 175% w ciągu 96h. Gdy wartość osiągnie 1.200 - 6.000 mIU/ml, wzrost następuje co 72 - 96h.

Marta Bednarska, , Lekarz Kalina Wysocka-Dubielecka, 5 dni temu

Bibliografia

  • Tomaszewski J., Diagnostyka laboratoryjna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 83-200-3591-0
  • Hyla-Klekot L., Kokot F., Kokot S. Badania laboratoryjne - Zakres norm i interpretacja, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011, ISBN 978-83-200-4301-3
  • Bręborowicz G. Ginekologia i położnictwo, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3082-X
  • Kaleta M. (red.), Podstawy położnictwa. Najważniejsze zagadnienia, Urban & Partner, Wrocław 2011, ISBN 978-83-7609-254-6
  • Hanretty K. P. Położnictwo, Urban & Partner, Wrocław 2006, ISBN 83-89581-34-5
  • Dudenhausen J. Położnictwo praktyczne i operacje położnicze, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2010, ISBN 978-83-200-4032-6
  • Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-137-2

Źródła zewnętrzne

Normy laboratoryjne

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

HCG - charakterystyka, ciąża, metody oznaczania, interpretacja wyników
najnowsze pytania

HCG

Odpowiada: Lek. Aneta Zwierzchowska

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły HCG - charakterystyka, ciąża, metody oznaczania, interpretacja wyników
Normy laboratoryjne

D-dimery

zatorowości płucnej oraz zakrzepicy żył głębokich. Badanie krzepliwości krwi metodą oznaczania DD polega na zastosowaniu przeciwciał przeciw D-dimerom (...) . Wyróżnia się trzy zasadnicze zasady oznaczania,...

Zapłodnienie in vitro

Sztuczne zapłodnienie

Sztuczne zapłodnienie

Pierwszym etapem metody in vitro jest zapłodnienia, drugim, równie ważnym, przyjmowanie hormonów.

Normy laboratoryjne

Białko S

, takich jak zakrzepica żył głębokich i zator tętnicy płucnej. Metody oznaczania i wartości prawidłowe białka S W celu oznaczenia białka S (...) się w tym celu różne metody...

Test ciążowy (próba ciążowa)

Co może mieć wpływ na wynik testu ciążowego?

Co może mieć wpływ na wynik testu ciążowego?

. Z tego względu początkowy wynik testu może być negatywny. Dopiero hCG powyżej 5 mIU/ml oznacza ciążę.Za bardzo rozwodniony mocz Spożywanie dużych ilości (...) Hormon hCG W trakcie ciąży...

Kalendarz rozwoju dziecka

Odporność dziecka

Odporność dziecka

Jak się okazuje układ odpornościowy osiąga pełną dojrzałość w zakresie zdolności obronnych dopiero w wieku 12 lat. W czasie prenatalnym zaś następuje już rozwój funkcji immunologicznych. Warto wiedzieć, że w 2 miesiącu życia wewnątrzmacicznego pojawiają...

Przygotowanie do ciąży

Co to jest test ciążowy?

Co to jest test ciążowy?

prawidłowo, dokładność wyników testu jest niemal w 100% pewna. Dzięki testowi, można potwierdzić obecność w moczu hormonu hCG, którego wysokie stężenie (...) od zapłodnienia. Jeśli wynik jest pozytywny,...

Poród w wodzie

Poród w wodzie - przebieg

Poród w wodzie - przebieg

Jakiś czas temu bardzo popularna stała się metoda przeprowadzenia porodu w wodzie. Dziś nadal wiele ośrodków w Polsce oferuje tego typu usługę (...) . Takie rozwiązanie niesie ze sobą sporo profitów, a więc nie dziwi fakt, że decyduje...

Normy laboratoryjne

Kalcytonina

Kalcytonina

pmol/l (poniżej 10 ng/l). Fizjologicznie wartości te są nieco wyższe u mężczyzn niż u kobiet. Interpretacja wyników oznaczania stężenia (...) do zahamowania wydzielania kalcytoniny. Oznaczanie...

Białaczka

Białaczka - prezentacja edukacyjna

Białaczka - prezentacja edukacyjna

wyników badania krwi oraz badania szpiku kostnego. Jednak diagnoza nie opiera się na określeniu liczby białych krwinek. Zdarza się, że liczba leukocytów (...) się takie metody, jak: chemioterapia, radioterapia, leczenie...

Gdzie urodzić?

Kiedy należy udać się do szpitala przed porodem?

Kiedy należy udać się do szpitala przed porodem?

Termin porodu wyznacza się z około dwutygodniowym marginesem błędu. Nie ma obecnie żadnej metody wyliczenia terminu porodu ze stuprocentową (...) pewnością i co do dnia. Kobieta w ciąży powinna więc obserwować swoje...