HCG (gonadotropina kosmówkowa)

HCG (human chorionic gonadotropin), czyli gonadotropina kosmówkowa, jest wytwarzana przez łożysko i przez zapłodnioną komórkę jajową, po implantacji w macicy. Jego funkcją jest, m.in. stymulowanie wytwarzania progesteronu przez ciałko żółte w jajniku. Stężenie HCG wzrasta w trakcie ciąży, a w moczu można go wykryć już po 7 dniach po zapłodnieniu. Zależność tę wykorzystują testy ciążowe. Nieprawidłowy poziom HCG u kobiety ciężarnej może pojawić się w takich przypadkach, jak ciąża pozamaciczna, ciąża bliźniacza, niepełne poronienie, niewydolność łożyska lub po śmierci płodu. U mężczyzn i nieciężarnych kobiet może wskazywać na istnienie zmian nowotworowych, które powodują wytwarzanie HCG z np. raka jajnika. HCG wykorzystywane jest jako marker nowotworowy.

Polecane wideo:

1. HCG jako marker nowotworowy

Konsultacje lekarskie

Lekarz, zanim przepisze antybiotyki lub jakiekolwiek inne leki kobiecie w ciąży lub karmiącej, musi przeanalizować wszystkie plusy i minusy takiej kur...

Gonadotropina kosmówkowa składa się z dwóch części (podjednostek): alfa i beta. Nieco większa podjednostka alfa swoją budową przypomina inne białka organizmu, m.in. podjednostki alfa innych hormonów (LH, FSH, TSH). Podjednostka beta natomiast decyduje o specyficznych właściwościach biologicznych i immunologicznych gonadotropiny. Jedyną sytuacją, kiedy to nie zarodek, a tkanki dorosłego człowieka wytwarzają gonadotropinę, są choroby nowotworowe jajnika lub jądra. Nieprawidłowe komórki mają zdolność do syntezy różnych hormonów, w tym HCG. Nowotwory te są bardzo rzadkie, dlatego sporadycznie zdarza się wykrycie HCG poza ciążą lub u mężczyzny.

Wyróżnia się cztery elementy użyteczności klinicznej oznaczania markerów, są to: czułość, swoistość, a także dodatnia lub ujemna wartość predykcyjna. U chorego z nowotworem czułość to prawdopodobieństwo wyniku dodatniego, natomiast u osób zdrowych swoistość oznacza prawdopodobieństwo prawidłowego wyniku. Wartość predykcyjna może być dodatnia lub ujemna. Dodatnia wartość predykcyjna przy wysokim stężeniu markera to wysokie prawdopodobieństwo nowotworu, a ujemna przy niskim stężeniu markera najprawdopodobniej wyklucza jego istnienie. Markery nowotworowe oznacza się zwykle w surowicy, żółci, ślinie, zawartości torbieli, płynie mózgowo-rdzeniowym oraz płynach wysiękowych z jamy płucnej i otrzewnej.

2. HCG jako czynnik wskazujący ciążę

Gonadotropina kosmówkowa jest to hormon wytwarzany przez blastocystę, po implantacji w macicy oraz przez łożysko. Jej główną funkcja jest przede wszystkim podtrzymywanie produkcji progesteronu przez ciałko żółte jajnika. Wzrost poziomu HCG pojawia się dopiero po 6 - 12 dniach po owulacji, dlatego też test należy wykonać około 10. dnia po jajeczkowaniu. W zależności od użytych przeciwciał, może być oznaczana cała cząsteczka HCG, wolna podjednostka alfa HCG, wolna podjednostka beta oraz całkowita beta HCG, tzw. Total test HCG (cała cząsteczka i wolna podjednostka beta). HCG wykrywane jest w moczu.

Gonadotropina u płodów męskich pobudza komórki jąder do produkcji testosteronu. U wszystkich nienarodzonych dzieci zwiększa ilość hormonów tarczycy. Wspomaga w ten sposób jeszcze niedojrzałą przysadkę mózgową. Hormon HCG osłabia również układ immunologiczny matki. Dzięki temu ciało obce, jakim w jej organizmie jest płód, nie zostaje zaatakowane przez komórki odpornościowe i zniszczony. Hormon zwiększa również wchłanianie przez płód większej ilości składników odżywczych z krwi matki, dzięki czemu ma więcej energii na intensywny rozwój. Gonadotropina wpływa również na funkcjonowanie organizmu kobiety. Powoduje zmiany w przemianach cukrów i tłuszczów, korzystniejsze dla odżywiania dziecka.

3. Metody oznaczania HCG

Ponieważ matka i dziecko są ze sobą ściśle związani, gonadotropina wydzielana przez płód znajduje się również w organizmie kobiety. Z łatwością można ją wykryć w jej krwi oraz moczu. Najczęściej do badania HCG służą domowe testy ciążowe, które są szeroko dostępne w aptekach i supermarketach. Dokładniejszą metodą są badania przeprowadzane w laboratorium (badanie krwi lub moczu). Zasada wykrywania HCG w obu przypadkach jest podobna i opiera się na metodach immunologicznych.

HCG jako białko jest antygenem, czyli substancją, z którą łączą się przeciwciała. Przeciwciała używane w testach ciążowych łączą się z całą cząsteczką HCG lub tylko z podjednostką beta. Laboratoryjne testy ciążowe z krwi opierają się przeważnie na metodzie immunoenzymatycznej. Polega ona na tym, że do badanej krwi lub moczu dodaje się specjalne oznakowane przeciwciała, które łączą się z HCG lub jego podjednostką beta. Następnie sprawdza się, ile takich połączeń powstało. Na tej podstawie wylicza się dokładne stężenie HCG.

Test ciążowy uważa się za dodatni, jeżeli stężenie HCG wynosi > 25 mIU/ml. Ciążę natomiast można wykluczyć, jeżeli ilość jednostek HCG nie przekracza 5 mIU/ml. Jeżeli wynik mieści się w granicach 5-25 mIU/ml, uznaje się go za wątpliwy i badanie należy powtórzyć.

W domowych testach ciążowych (badanie moczu) wykorzystuje się podobną metodę. Jeżeli w moczu obecna jest wystarczająca ilość HCG, po połączeniu z przeciwciałami na płytce testowej wybarwia się odpowiedni pasek. Taki wynik można zyskać, gdy stężenie HCG przekracza 25 mIU/ml.

4. Interpretacja wyników badania HCG

Poziom HCG we krwi pozwala ocenić stan zdrowia badanego. Niski poziom HCG, czyli poniżej 5 jm./l to wynik prawidłowy. Poziom HCG wzrasta u kobiet w ciąży, a także w ciążowej chorobie trofoblastycznej (wówczas czułość diagnostyczna dla zaśniadu groniastego wynosi 97%). Wyższy poziom HCG może być także oznaką nabłoniaka kosmówkowego jajnika lub jądra (w tym przypadku czułość diagnostyczna wynosi prawie 100%), nienasieniakowatych nowotworów (czułość markera oscyluje pomiędzy 48, a 86%) oraz nasieniaków z wystąpieniem komórek syncytiotrofoblastu. Poziom HCG w organizmie może być również użyty do diagnozowania raka sromu.

Wartość odcięcia to wartość służąca do rozpoznawania choroby. W przypadku badania HCG w nowotworach zarodkowych jajnika i jądra oraz w nowotworach trofoblastu wartość odcięcia wynosi 0 jm./ml dla mężczyzn i 5 jm./ml dla kobiet.

Tydzień ciąży Poziom HCG
do 3
3 5 – 50 mIU/ml
4 4 – 426 mIU/ml
5 19 - 7,340 mIU/ml
6 1,080 - 56,500 mIU/ml
7-8 7,650 - 229,000 mIU/ml
9-12 25,700 - 288,000 mIU/ml
13-16 13,300 - 254,000 mIU/ml
17-24 4,060 - 165,400 mIU/ml
25-60 3,640 - 117,000 mIU/ml
kikla dni po porodzie

Stężenie HCG powinno wzrastać dwukrotnie w każdym 2. - 3. dniu tygodnia ciąży. Nie powinno podwyższać się o mniej niż 66% w ciągu 48h, 114% do 72h i 175% w ciągu 96h. Gdy wartość osiągnie 1.200 - 6.000 mIU/ml, wzrost następuje co 72 - 96h.

Marta Bednarska, , Lekarz Kalina Wysocka-Dubielecka, ponad rok temu

Bibliografia

  • Tomaszewski J., Diagnostyka laboratoryjna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 83-200-3591-0
  • Hyla-Klekot L., Kokot F., Kokot S. Badania laboratoryjne - Zakres norm i interpretacja, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011, ISBN 978-83-200-4301-3
  • Bręborowicz G. Ginekologia i położnictwo, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3082-X
  • Kaleta M. (red.), Podstawy położnictwa. Najważniejsze zagadnienia, Urban & Partner, Wrocław 2011, ISBN 978-83-7609-254-6
  • Hanretty K. P. Położnictwo, Urban & Partner, Wrocław 2006, ISBN 83-89581-34-5
  • Dudenhausen J. Położnictwo praktyczne i operacje położnicze, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2010, ISBN 978-83-200-4032-6
  • Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-137-2

Źródła zewnętrzne

Normy laboratoryjne

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

HCG (gonadotropina kosmówkowa)
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły HCG (gonadotropina kosmówkowa)
Przygotowanie do ciąży

Co to jest test ciążowy?

Co to jest test ciążowy?

daje wynik pozytywny. Gonadotropina kosmówkowa pojawia się w moczu po zagnieżdżeniu się komórki jajowej w macicy, co następuje już w siódmym dniu (...) prawidłowo, dokładność wyników testu jest niemal w 100% pewna. Dzięki...

Normy laboratoryjne

HCG wolna podjednostka beta

HCG beta (B-HCG), gonadotropina kosmówkowa, to hormon produkowany przez kobiecy organizm. Odpowiednie stężenie tego hormonu pozwala wykryć wczesną (...) ciążę. Testy ciążowe wykorzystują...

Rozwój płodu

Rozwój zarodkowy człowieka (prezentacja edukacyjna)

Rozwój zarodkowy człowieka (prezentacja edukacyjna)

, którego zadanie polega na podtrzymaniu ciąży. Hormony ciążowe Gonadotropina kosmówkowa (hCG) to hormon, który pojawia się we krwi w około tydzień po zapłodnieniu. Produkowany jest przez komórki,...

Test ciążowy (próba ciążowa)

Jak działa test ciążowy?

się ona do wykrywania we krwi lub moczu hormonu nazywanego gonadotropiną kosmówkową (hCG). HCG (human choriotic gonadotropin - gonadotropina kosmówkowa...

Ginekologia

Puste jajo płodowe

Mimo braku zarodka w pęcherzyku ciążowym, kobieta może doświadczać objawów ciąży. W przypadku pustego jaja płodowego, hCG, czyli gonadotropina kosmówkowa

Antykoncepcja

Cykl miesiączkowy

, ponieważ może wtedy dojść do miesiączki. Dlatego też hormon gonadotropina kosmówkowa (HCG) przyczynia się do dalszego rozwoju ciałka żółtego i do produkcji przez nie progesteronu. Następnie ciałko żółte...

Normy laboratoryjne

Estriol

Estriol E3 jest hormonem sterydowym, który występuje w organizmie w niewielkich ilościach. Hormon jest odpowiedzialny między innymi za hamowanie owulacji w fazie lutealnej i w czasie ciąży. Hamuje też rozwój owłosienia na twarzy i plecach oraz linii brzucha....

Dolegliwości w ciąży

Mdłości w ciąży

Mdłości to jeden z najmniej przyjemnych symptomów ciąży. Dokuczają przeważnie w I trymestrze, ale nierzadko utrzymują się przez całą ciążę, uprzykrzając życie przyszłym mamom. Ciężarne nie ustają więc w poszukiwaniu antidotum na tę ciążową dolegliwość....

Normy laboratoryjne

Białko płodowe alfa (AFP)

się jednocześnie z HCG (gonadotropina kosmówkowa) w celu bardziej precyzyjnego określenia rodzaju nowotworu. Ponadto AFP jest wykorzystywane