Jak nowoczesne technologie wpływają na nasze zachowanie?

Odkąd komunikacja ogranicza się do mało rozbudowanej wiadomości tekstowej, rozmowy zaczęły być traktowane jako zbędny artefakt przeszłości, który niepotrzebnie wydłuża czas potrzebny na przekazanie informacji – a czas to przecież pieniądz. I nie chodzi tu tylko o rozmowy twarzą w twarz – problem zaczęły sprawiać rozmowy telefoniczne, w które trzeba włożyć więcej wysiłku niż w napisanie maila czy wiadomości na Facebooku.

Jak zauważają eksperci, mamy coraz bardziej poważny problem z interakcyjnością – zaczynamy myśleć w kategoriach skrótowego tekstu i nie do końca wychodzi nam odnalezienie się w tradycyjnej sytuacji komunikacyjnej składającej się z rzeczywistego odbiorcy, nadawcy i przekazywanej treści.

Przekazywanie informacji w formie krótkich wiadomości tekstowych ma swoje dalsze konsekwencje. Jedną z głównych cech komunikacji elektronicznej jest brak faktycznego adresata wypowiedzi. Oczywiście, docelowo nasz rozmówca istnieje, jednak fakt, że nie możemy przyporządkować danej wypowiedzi do konkretnej twarzy rodzi w nas szereg napięć i lęków, z których istnienia nie zawsze zdajemy sobie sprawę. Czytanie wiadomości tekstowych odartych z emocjonalności, w tradycyjnej rozmowie wyrażonej choćby tonem głosu czy mimiką, pozbawia wypowiedź szereg znaczeń, które moglibyśmy wyczytać, prowadząc rozmowę „na żywo”.

W znacznym stopniu osłabia to naszą inteligencję emocjonalną – coraz gorzej wychodzi nam rozumienie uczuć, zarówno własnych, jak i bliskich nam osób. Próbą uratowania komunikacji niewerbalnej są emotikony – symbole, które w założeniu miały pozwolić nam wyrażać więcej niż za pomocą słów. Alternatywa nie jest jednak najlepsza. Wesoła minka nie jest w stanie zastąpić wszystkiego, co moglibyśmy przekazać, stojąc naprzeciwko rozmówcy. To otwarta furtka do nadawania otrzymywanym wiadomościom znaczeń, których te wcale ze sobą nie niosą, a nadinterpretacja sprzyja nieporozumieniom. Koniec końców nigdy nie wiemy, czy to, jak odczytaliśmy nawet najprostszą wiadomość podczas wirtualnej rozmowy jest zgodne z intencją jej autora.

Istnieje wiele rzeczy, których wolelibyśmy unikać. Kłótnie, rozstania, przekazywanie złych wieści... Są to jednak niezbędne aspekty naszego życia, uwarunkowane emocjonalnym zaangażowaniem w życie innych, które jest konieczne dla zbudowania trwałej, zdrowej relacji. Wyręczanie się w takich sytuacjach technologią sprawia, że stopniowo obojętniejemy, izolujemy się od drugiego człowieka, wbrew pierwotnemu założeniu producentów technicznych nowinek, które mają przecież umożliwić nam nieograniczony kontakt z innymi. Starając się trzymać z daleka od negatywnych emocji, pozbawiamy się ważnej części czysto ludzkiego doświadczenia.

Postarajmy się, aby era informacji nie stała się jednocześnie erą alienacji. Pozbawienie komunikacji najważniejszego komponentu, jakim są emocje, negatywnie odbija się nie tylko na osobach, z którymi się kontaktujemy, ale i na nas samych.