Jak sobie radzić z zazdrością?

Zazdrość to uczucie frustracji, wynikające z przeświadczenia, że można utracić coś, na czym nam zależy. Zazdrość jest często traktowana jako stan niegodny człowieka spełniającego się, który wie, czego chce od życia. Od wieków łączono ją z miłością i uważano za uczucie negatywne, które może prowadzić do rozpadu związku. Z drugiej strony, umiarkowane nasilenie zazdrości to bodziec do pozytywnej konkurencji i zaangażowania w związek. Jak natomiast radzić sobie z chorobliwą zazdrością? Czy zazdrość w miłości może mieć charakter patologiczny? Jak rozpoznać przejawy zazdrości u partnera i co to jest zespół Otella?

1. Co to jest zazdrość?

Słownik psychologiczny definiuje zazdrość jako złożony stan emocjonalny, charakteryzujący się obawą, że zostanie się pozbawionym tego, na czym nam zależy. W wąskim ujęciu zazdrość to uczucie strachu, że ukochana osoba może od nas odejść. Zazdrość w miłości wynika często z niskiej i nieadekwatnej oceny siebie jako partnera bliskiego związku oraz z faktu, że bazą dla naszej samooceny staje się tylko i wyłącznie opinia partnera. Zaangażowanie w związek, inwestowanie czasu, energii, dóbr sprzyja utrzymaniu i trwaniu relacji, jednak może doprowadzić także do uzależnienia od związku i zazdrości.

Im bardziej nie wyobrażasz sobie życia bez ukochanej osoby, tym bardziej ją idealizujesz i masz tendencje do zazdrości. Ponadto, w bliskich relacjach obowiązuje reguła wyłączności, która polega na przekonaniu, że pewne zachowania i działania są zarezerwowane tylko dla partnera. Można wychodzić z założenia, że jedynie z partnerem odpoczywamy czy tylko jemu się zwierzamy. Regułą wyłączności zazwyczaj objęty jest seks. Im szerszy zakres wyłączności, tym większe ryzyko pojawiania się zazdrości.

2. Obsesyjna zazdrość

Najbardziej znany rodzaj zazdrości to chorobliwa zazdrość o partnera, która może przyjąć skrajną formę – zazdrości urojonej. W psychopatologii określa się ją jako zespół Otella, który charakteryzuje się brakiem zaufania, agresją, chęcią kontrolowania i sprawowania nadzoru nad drugą osobą. Zespół Otella to choroba wymagająca leczenia u psychologa. Życie z osobą cierpiącą na to zaburzenie jest bardzo ciężkie, wiele związków nie wytrzymuje takiej próby.

Chorobliwa zazdrość manifestuje się w postaci ciągłych podejrzeń o zdrady, sprawdzania działań partnera i obarczaniem go winą za niską jakość związku. Na bazie obsesyjnej zazdrości może rodzić się depresja, a w skrajnych przypadkach prowadzi to do samobójstwa lub morderstwa w afekcie. Ludzie obsesyjnie zazdrośni nie są w stanie racjonalnie myśleć, często nadużywają alkoholu, co tylko zwiększa strach przed zdradą i prowadzi do zachowań destrukcyjnych, np. wybuchów zazdrości, rękoczynów, a w konsekwencji do rozpadu związku.

Płeć różnicuje doświadczanie zazdrości i sposób reakcji na zdradę partnera. Generalnie kobiety silniej reagują na zdradę emocjonalną, czyli są bardziej zazdrosne o uwagę i czas poświęcony rywalce, natomiast mężczyźni są bardziej wrażliwi na punkcie zdrad seksualnych. Mechanizm ten wynika z teorii ewolucjonistycznych. Kobiety i mężczyźni inaczej przeżywają zazdrość i reagują na nią. Kobieta bardziej rozmyśla o motywacji działań partnera i próbuje uzasadnić zdradę potrzebami seksualnymi mężczyzny oraz atrakcyjnością konkurentki.

Mężczyzna natomiast szuka przyczyn zainteresowania partnerki rywalem w potrzebie uwagi i docenienia jej. Kobiecej zazdrości towarzyszy smutek i depresja, a mężczyzna częściej reaguje na zazdrość agresją i gniewem. Kobiety wykazują też tendencję do celowego wzbudzenia zazdrości u ukochanego, by uzyskać korzyści, np. w postaci większej uwagi.

3. Sposoby na zazdrość

Zazdrość to nieprzyjemne uczucie, na które reaguje się w przeróżny sposób. Nieprzespane noce, utrata kontroli nad emocjami, awantury, brak koncentracji na codziennych sprawach to tylko niektóre skutki zazdrości. Kobiety częściej próbują ratować związek, ulepszyć relację. Mężczyźni radzą sobie z niewygodnymi emocjami poprzez doraźne sposoby podniesienia urażonego ego, chociaż nie jest to żadna reguła.

Jak zazwyczaj reaguje się na zazdrość? Oto kilka metod:

  • poprawa jakości związku – np. dbanie o wygląd zewnętrzny, większe zaangażowanie w obowiązki domowe, dawanie wsparcia partnerowi;
  • umniejszanie wartości partnera – uświadomienie sobie wad partnera, poczucie, że jest się lepszym;
  • poszukiwanie alternatyw – szukanie innego związku, większa koncentracja na obowiązkach, pracy, dzieciach;
  • ingerencja w zagrażającą relację – obniżanie atrakcyjności rywala, ostrzeganie przed wadami partnera, wzbudzanie poczucia winy, atakowanie rywala lub partnera;
  • zaprzeczanie i unikanie problemu – doraźna emocjonalna ulga, np. poprzez obronne zatracenie się w pracy;
  • tworzenie barier, które utrudniają partnerowi opuszczenie związku – np. celowe zajście w ciążę;
  • odreagowywanie i poszukiwanie wsparcia – ekspresja negatywnych emocji, rozmowa z przyjaciółmi.

Istotne, by człowiek panował nad zazdrością, a nie ona nad człowiekiem. Powyższe metody nie zawsze są skuteczne i nie gwarantują satysfakcji z relacji.

Nie ma metody-wytrychu, która stanowi panaceum na trudności i zazdrość w związku. Ale należy zastanowić się, co stanowi motyw naszej zazdrości i kiedy jej doświadczamy. Czy zazdrość wynika ze wstydu, gniewu, poczucia winy, nienawiści do partnera lub siebie, depresji czy bezsilności? Może czujesz się mniej ważny/ważna dla partnera? Zazdrość to obawa o stałość relacji, mimo braku realnego zagrożenia i potencjalnych rywali.

Warto szczerze porozmawiać z bliską osobą o swoich uczuciach, potrzebach i lękach. Może się okazać, że partner nie wiedział, że jego dane zachowanie wzbudza u ciebie niepokój. Może szczery dialog uświadomi ci, że wcale nie chcesz, aby twój partner nie podobał się płci przeciwnej. Przecież fakt, że jest się z atrakcyjną osobą, schlebia nam. Zdrowa zazdrość jest potrzebna w każdym związku, ale nie może dominować i niszczyć miłości, która stała się spoiwem relacji.

Komentarze (11)
~Aleksandra
~Aleksandra

@~mala :): Ja mam problem z zazdrością, ale twoja jest faktycznie uzasadniona. Nie wyobrażam sobie takiego związku. Nie wiem jaką masz sytuację finansową, ale każda kobieta zasługuje na miłość i szacunek, a posiadanie drugiego telefonu i pisanie z innymi kobietami za twoimi plecami nie jest normalne, a tymbardziej nie jakieś nagie kobiety! Współczuję Ci bardzo i życzę dużo siły.

Odpowiedz
~mala :)
~mala :)

Witam mam bardzo powazny problem, nie wiem co robic , jestem z mezem juz 5 lat mamy dziecko na poczatku jak sie nam ur dziecko zaowazylam ze byli mniej sexu zaczelam pytac sprawdzac kontrolowac i znalazlam to zdj w laptopie to pisal z kims na nk lub fb widzialam z daleka dlatego nie jestem pewna ....po 3 mies znalazlam tel schowany tam pisal z kobietami .... Wszystkiego sie wypar .... Wybaczylam , ale kontrolowalam coraz wiecej i wiecej .... I pptem kokejne zdj nagich kobiet w tel .... Kontroluje juz nawet bielizne i czasami widze slady spermy a my sie nie kochalismy ja mu o tym mowie ale on mowi mi ze jestem chora..... Ale to on daje mi powody do zazdrosci teraz to nawet nie pozwalam i wyl mu tv jak sa atrakcyjne kobiety ..... Co mam robic , pomozcie .... Kocham go i nie chce rozbijac rodziny!

Odpowiedz
~Marzena
~Marzena

Szukam w internecie sposób jak się wyzbyć tego paskudnego uczucia zdrady. Tylko w moim przypadku to ja jestem tak zazdrosna :( niestety nie potrafie sobie z tym poradzić. Kocham mojego chłopaka bardzo, nie wyobrażam sobie życia bez niego. I on ma tak samo. Ale jednak pomimo tego że mu ufam to ta zazdrość mnie kończy. Nie sprawdzam mu telefonów, nie dzwonie kiedy gdzieś wychodzi. Chce tylko wiedzieć gdzie i z kim jest. Ale moje napady zazdrości wychodzą zę mnie kiedy widze jak się patrzy na inne dziewczyny, kiedy jakaś koleżanka dzwoni do niego. A przecież też mam kolegów, sama rozglądam się po ludziach tak jak każdy na każdego. I wiem że moje spojrzenia są puste, a jak on patrzy to od razu się doszukuje że coś już jest nie tak. Macie jakąś radę na to? Mam dość sama siebie, staram się żle nie mysleć, nie doszukiwać się niczego złego. ale niestety nie raz nie daje sobie z tym rady, to jest silniejsze. Czy powinnam się udać do psychologa? Skoro widzę mój problem może nie jest za późno. Proszę pomóżcie.

Odpowiedz
~ofiara
~ofiara

Trzy tygodnie temu zostawiłam zazdrosnego faceta. Ten związek to był koszmar. Zostałam odcięta od przyjaciół, od rodziny i koleżanek. Miałam sprawdzany telefon, paragony, wieczna kontrola, przesłuchania. To nie było najbardziej poniżające...miałam sprawdzaną bieliznę, części intymne mojego ciała. Wszędzie doszukiwał się śladów zdrady, nawet lekko brudne spodnie były sygnałem że zdradziłam. Ciągle musiałam być z nim na telefonie, od momentu wyjścia z domu do chwili wejścia do pracy , tak samo wyglądały moje powroty z pracy do domu, ciągłe pytania z kim jechałam windą, kto koło mnie siedział w pociągu...robiłam nawet zdjęcia ludziom którzy siedzieli obok mnie...a i tak zawsze w jego oczach kłamałam. Codziennie musiałam się z nim kochać, jeśli nie miałam ochoty, znaczyło to oczywiście że jestem już wykochana...to oczywiście złagodzony cytat bo słowa jakie wtedy padały były bardzo wulgarne. Wszystko co robiłam było zdradą i kłamstwem. Mogłabym wymienić sporo sposobów poniżenia i ośmieszenia które zostały na mnie przećwiczone. Najgorsze jest to jak ja sama przez takie traktowanie się zmieniłam. Z osoby wesołej i pozytywnej stałam się smutna, nerwowa, nic mnie nie cieszy. Zastanawiam się jak mogłam dać się tak zmanipulować i podporządkować. Jeśli czujecie że w wasz związek wkracza chorobliwa zazdrość.. kończcie go jak najszybciej. Psycholog? Terapia? Ja kiedy to zaproponowałam usłyszałam że on zachowuje się tak bo ja go prowokuję. A teraz on płacze i przeprasza...jednak zazdrość zabija miłość. Ja próbuję dojść do siebie. Choć czuję że już nigdy nie będę taka jak wcześniej..., najważniejsze że miałam dość sił żeby go w końcu zostawić.

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Emocje
najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Emocje
Emocje

Piramida potrzeb

Piramida potrzeb

Każda jednostka pragnie zaspokojenia szeregu potrzeb. U podstawy piramidy znajdują się potrzeby fizjologiczne, kolejne to m.in. potrzeba bezpieczeństwa i przynależności.

Emocje

Sprawdź, jak radzić sobie z krytyką w pracy

Sprawdź, jak radzić sobie z krytyką w pracy

Krytyka a mobilizacja do działania Ostatnia rzecz, która motywuje nas do pracy, to krytyka ze strony szefa czy współpracownika. W rzeczywistości jednak gorzkie słowa nie zawsze są takie złe i niekiedy mobilizują nas do dalszego działania. Ważne jest tylko,...

Emocje

Wypróbuj 10 wyjątkowych sposobów na nagrodzenie samego siebie

Wypróbuj 10 wyjątkowych sposobów na nagrodzenie samego siebie

Znajdź czas na relaksującą kąpiel Szybki prysznic to doskonały sposób na odświeżenie się po ciężkim dniu, ale prawdziwy relaks przynosi tylko kąpiel z dodatkiem olejków eterycznych. Zanurz się w ciepłej wodzie, w tle puść uspokajającą muzykę i pozwól...

Emocje

9 sposobów, aby poczuć się wspaniale przed 9 rano

9 sposobów, aby poczuć się wspaniale przed 9 rano

Nowy dzień, nowe możliwości Pora wstawać: dzień jest piękny i pełen niezliczonych możliwości. Nie jesteśmy w stanie kontrolować wszystkiego, co nam się w ciągu dnia wydarzy, ale możemy kontrolować to, co robimy, zanim dzień się zacznie. Sprawdź nasze...

Emocje

5 naturalnych sposobów na poprawę samopoczucia

5 naturalnych sposobów na poprawę samopoczucia

Życie w czterech ścianach Ile czasu obecnie spędzasz na łonie natury? W dzisiejszych czasach większość chwil spędzamy w czterech ścianach, więc nic dziwnego, że zalety z przebywania na zewnątrz są nam obce. Czas, aby to zmienić! Istnieje wiele sposobów...

Emocje

Jak błyskawicznie wzmocnić swoją samoocenę?

Jak błyskawicznie wzmocnić swoją samoocenę?

Od czego zależy nasza samoocena? Samoocena kształtuje się już w czasie wczesnej młodości. Ogromny wpływ mają na to czynniki takie jak akceptacja bądź ciągła krytyka ze strony rodziny, przyjaciół oraz społeczeństwa. Samoocena osoby negatywnie odbieranej...

Emocje

Forma zazdrości

Forma zazdrości

Zespół Otella charakteryzuje się brakiem zaufania, agresją, chęcią kontrolowania i sprawowania nadzoru nad drugą osobą.

Emocje

Jak znaleźć sens życia?

Jak znaleźć sens życia?

Rutyna daje się we znaki Codzienność często wydaje się nerwowa i stresująca: bierzemy na siebie zbyt wiele obowiązków do wykonania i w nocy myślimy, jak mamy z tym wszystkim zdążyć. Niekiedy pod koniec dnia nie wiemy, kiedy ten dzień zleciał i tak mijają...

Sprawdź, czy grożą Ci te choroby