Jest zgoda FDA. Nowy test z krwi wykrywa raka jelita grubego

Amerykańska Agencja Żywności i Leków zatwierdziła test SimpleScreen CRC, który na podstawie próbki krwi wykrywa sygnały mogące świadczyć o raku jelita grubego. Badanie ma zwiększyć dostępność profilaktyki, ale nie zastąpi kolonoskopii.

Aaron Elliott i prof. Aasma Shaukat Aaron Elliott i prof. Aasma Shaukat
Źródło zdjęć: © Getty Images
Marta Słupska

Test dla osób od 45. roku życia

SimpleScreen CRC jest przeznaczony dla osób w wieku co najmniej 45 lat, u których ryzyko zachorowania na raka jelita grubego uznaje się za przeciętne. Test został opracowany przez firmę Freenome, a jego dystrybucją w Stanach Zjednoczonych ma zająć się koncern Abbott.

Badanie polega na analizie krążącego we krwi wolnego DNA, określanego skrótem cfDNA. System poszukuje charakterystycznych zmian w metylacji DNA, które mogą wskazywać na obecność raka jelita grubego lub zaawansowanych zmian przedrakowych. Do interpretacji wyników wykorzystywane są również algorytmy sztucznej inteligencji i uczenia maszynowego.

– SimpleScreen CRC jest pierwszym komercyjnym zastosowaniem naszej strategii spersonalizowanego wykrywania nowotworów, opartej na analizie metylacji cfDNA i dokładności wspomaganej przez sztuczną inteligencję – powiedział Aaron Elliott, dyrektor generalny Freenome.

Badanie objęło ponad 48 tys. osób

Skuteczność testu oceniono w badaniu PREEMPT CRC, przeprowadzonym w ponad 200 ośrodkach. Uczestniczyło w nim przeszło 48 tys. osób w wieku od 45 do 85 lat, które nie miały objawów choroby i zgłosiły się na profilaktyczną kolonoskopię.

SimpleScreen CRC wykrył 81,1 proc. przypadków raka jelita grubego. Znacznie słabszy wynik uzyskano w przypadku zaawansowanych zmian przedrakowych – czułość wyniosła 13,7 proc. Wśród zmian z dysplazją dużego stopnia test rozpoznawał 30,7 proc. przypadków.

Swoistość badania wyniosła 90,4 proc. Oznacza to, że u około dziewięciu na dziesięć osób bez raka jelita grubego ani zaawansowanych zmian przedrakowych wynik był prawidłowo ujemny.

Szansa dla osób unikających kolonoskopii

Twórcy testu podkreślają, że może on zachęcić do profilaktyki osoby, które dotychczas nie wykonywały kolonoskopii ani badań kału. Według autorów publikacji nawet 60 mln Amerykanów ma opóźnienia w wykonywaniu zalecanych badań przesiewowych.

– Najskuteczniejsze badanie przesiewowe to takie, które pacjent rzeczywiście wykona – podkreśliła prof. Aasma Shaukat z NYU Grossman School of Medicine, jedna z głównych badaczek projektu PREEMPT CRC.

– Wiele osób, które powinny poddać się badaniom w kierunku raka jelita grubego, po prostu tego nie robi. Test z krwi daje kolejną możliwość dotarcia do nieprzebadanych pacjentów, a objęcie większej liczby osób profilaktyką prowadzi do wcześniejszego wykrywania choroby i lepszych wyników leczenia – dodała.

Dodatni wynik wymaga kolonoskopii

SimpleScreen CRC nie jest badaniem diagnostycznym. Dodatni wynik oznacza, że we krwi wykryto sygnał mogący wskazywać na raka lub zaawansowaną zmianę przedrakową. W takiej sytuacji konieczne jest przeprowadzenie kolonoskopii.

Test nie zastępuje również badań kontrolnych u osób z podwyższonym ryzykiem zachorowania, między innymi pacjentów z wcześniejszymi polipami, chorobami zapalnymi jelit lub obciążającym wywiadem rodzinnym.

– Regularne badania przesiewowe są kluczem do odwrócenia niekorzystnego trendu. Nowe, mało inwazyjne metody, które pomagają objąć profilaktyką większą liczbę osób, stanowią ważną część tego procesu – oceniła Anjee Davis, dyrektor organizacji Fight Colorectal Cancer.

Ekspertka zwróciła również uwagę, że rak jelita grubego coraz częściej dotyka młodszych dorosłych. Jej zdaniem test możliwy do wykonania podczas rutynowej wizyty, połączony z szybką diagnostyką po nieprawidłowym wyniku, może przyspieszyć rozpoczęcie leczenia.

Źródło: Freenome, ascoai.org

Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.

Wybrane dla Ciebie