Jonoforeza w kosmetologii i fizjoterapii – co warto wiedzieć?

Jonoforeza (jontoforeza), nazywana terapią jonową, to zabieg polegający na wprowadzeniu substancji aktywnych do głębszych warstw skóry przy pomocy prądu galwanicznego (o stałym natężeniu). Ilość dostarczanych substancji czynnych zależy od natężenia prądu, wielkości elektrod oraz długości zabiegu.

Istnieją dwa rodzaje sposobu wykonywania jonoforezy. To:

• jonoforeza labilna (ogólna i miejscowa). Wykonywana jest przy użyciu elektrody biernej i czynnej, które podczas zabiegu zmieniają względem siebie położenie,
• jonoforeza stabilna (ogólna i miejscowa), która polega na wykorzystaniu elektrody czynnej, ułożonej na podkładzie. Wykorzystuje się specjalną elektrodę, zwaną półmaską.

Zabiegi wykorzystuje się zarówno w kosmetologii, jak i fizjoterapii. Można ja wykonać w ośrodkach rehabilitacyjnych, gabinetach kosmetycznych, a także samodzielnie w domu.

Jonoforeza kosmetyczna to zabieg polegając na wprowadzaniu do tkanek leczniczych jonów za pomocą prądu stałego. Mogą zostać użyte wyłącznie związki chemiczne, które ulegają dysocjacji elektrolitycznej (nie ma znaczenia, czy będą miały postać żelu, płynu czy maści). To na przykład:

• chlorek wapnia,
• jodek potasu,
• kwas askorbinowy, czyli witamina C,
• soda oczyszczona.

Na czym polega zabieg? Dwie elektrody układa się na wcześniej przygotowanym podkładzie. Elektroda czynna ułożona jest na podkładzie zanurzonym w wodzie z dodatkiem leku, który wprowadza się do skóry, zaś elektroda bierna – w samej wodzie.

Jonoforeza w kosmetyce ma zastosowanie w leczeniu:

• rozszerzonych naczynek włosowatych,
• trądziku różowatego,
• trądziku pospolitego,
• przebarwień skóry,
• zwiotczenia skóry,
• blizn,
• nadmiernego pocenia się,
• uczuleń,
• zmarszczek.

Jonoforeza jest zabiegiem całkowicie bezbolesnym i krótkim. Zazwyczaj trwa około dziesięciu minut. W kosmetyce najczęściej stosuje się jonoforezę labilną, czyli ruchomą, w trakcie której elektrody czynne i bierne zmieniają względem siebie położenie.

Jonoforeza często stosowana jest w fizykoterapii. To zabieg leczniczy, który polega na wprowadzeniu przez nieuszkodzoną skórę prądu galwanicznego. Bazuje na procesie rozpadu cząstek elektrolitu na jony dodatnie i ujemne w wyniku oddziaływań rozpuszczalnika.

Zabieg opiera się na działaniu leków, które podlegają dysocjacji elektrolitycznej. Oznacza to, że wprowadzana substancja rozpada się na kationy (jony o ładunku dodatnim) oraz aniony (jony o ładunku ujemnym).

Metoda jest bezpieczna i bezbolesna, a lek trafia bezpośrednio w źródło bólu. Zabieg rozpoczyna się od posmarowania skóry roztworem zawierającym dobrany lek. W zależności od wskazań podczas jonoforezy wykorzystuje się różne preparaty, na przykład:

• ketoprofenu,
• diklofenaku,
• ibuprofenu,
• piroksykamu,
• chlorku wapnia,
• lignokainy,
• nowokainy,
• butapirazolu,
• naproksenu.

Następnie po obu stronach umieszczone zostają elektrody, a całość bandażuje się w celu ich unieruchomienia. Urządzenie generujące prąd stały. Najczęściej pacjenci odczuwa to jako pojawienie się igiełek na skórze. Jonoforeza ma tę zaletę, że pozwala na precyzyjne podanie lekarstwa, nie obciążając przy tym układu pokarmowego. Dodatkowo kuracja wpływa odprężająco i relaksacyjnie.

Wskazania do jonoforezy to:

• polineuropatie,
• nerwobóle,
• leczenie bólu stawów i kręgosłupa,
• zespół bólowy w przebiegu choroby zwyrodnieniowej stawów kręgosłupa,
• stan zapalny,
• artroza,
• obwodowe porażenie,
• zaburzenie krążenia obwodowego,
• utrudniony zrost kostny.

Istnieją różne przeciwwskazania do jonoforezy. To na przykład:

• ropne stany zapalne skóry i tkanek miękkich,
• wypryski, owrzodzenia,
• stany gorączkowe,
• miejscowe zaburzenia czucia,
• wszczepiony rozrusznik serca,
• endoprotezy,
• miażdżyca.

Po zabiegu jonoforezy mogą pojawić się objawy niepożądane, które mogą być wywołane zastosowaniem podczas zabiegu zbyt dużego natężenia prądu lub uczuleniu na prąd galwaniczny. To:

• zaczerwienienie skóry,
• opuchlizna,
• świąd,
• silne uczucie ciepła.

W celu zmniejszenia dolegliwości i złagodzenia nieprzyjemnych objawów stosuje się kosmetyki nawilżające oraz środki łagodzące opuchliznę.