Nerwobóle - przyczyny, objawy, rodzaje, leczenie

Nerwobóle (inaczej neuralgia) to częsta dolegliwość, która objawia się nagłymi atakami bardzo silnego bólu. Pojawia się w wyniku uszkodzenia nerwu obwodowego, który przenosi bodźce zmysłowe do mózgu.

Nerwobóle bardzo często mają charakter napadowy, co oznacza, że okresy silnych dolegliwości przeplatają się z okresami bez bólu. Pacjenci skarżą się najczęściej na rwący, szarpiący oraz promieniujący ból. Często towarzyszy mu uczucie mrowienia, niedowładu, drętwienie.

Zwykle nerwy przewodzą informacje o chorobie i różnych dolegliwościach, które po tym jak dotrą do mózgu, odczuwamy jako ból. W przypadku nerwobólu mamy do czynienia z sygnałem wysłanym przez same nerwy.

Przyczyny nerwobóli to najczęściej ucisk na nerwy, infekcje, uszkodzenia mechaniczne, podrażnienie nerwów, niedobór witamin z grupy B, stres. Nerwobóle mogą towarzyszyć innym chorobom, takim jak cukrzyca, reumatoidalne zapalenie stawów, błonica, toczeń rumieniowaty czy borelioza. Dolegliwości bólowe mogą być też wywołane przez substancje toksyczne, np. alkohol, ołów, tlenek węgla. Nagłe ataki bólu czasami są też reakcją na niektóre leki (zwłaszcza stosowane w terapii gruźlicy).

Typowe objawy nerwobóli to:

• ataki ostrego, kłującego, szarpiącego lub piekącego bólu;
• brak widocznych uszkodzeń, z których mógłby pochodzić ból;
• dolegliwości bólowe pojawiające się w okolicznościach, które zwykle nie powodują odczuwania bólu (np. głęboki oddech, mówienie);
• uczucie mrowienia i drętwienia;
• niedowład;
• zaburzenia czucia (zwiększona lub zmniejszona wrażliwość na dotyk).

W zależności od tego, w jakich nerwach dochodzi do zmian chorobowych, wyróżnia się kilka rodzajów nerwobóli:

• neuralgia trójdzielna – to najczęściej występujący rodzaj nerwobólu. Jest skutkiem uszkodzenia nerwów w obrębie czaszki, które odpowiadają za czucie w różnych częściach twarzy. Nerwoból nerwu trójdzielnego może być wynikiem stanów zapalnych zatok i zębów. Napad bólu może trwać nawet 15 minut. Chory odczuwa wtedy piekący ból, który promieniuje wzdłuż nerwu;
• neuralgia nerwu językowo-gardłowego – ból pojawia się w okolicach migdałków, podniebienia, języka aż po ucho;
• neuralgia międzyżebrowa – typowym objawem są bóle w klatce piersiowej oraz okolicach żeber;
• neuralgia popółpaścowa – objawia się bólem skóry w miejscu, w którym występował półpasiec. Ból może się pojawiać nawet wiele lat po wyleczeniu półpaśca;
• neuralgia splotu ramiennego – ostry ból w okolicy barku, który rozszerza się na całe ramię]. Objawy nasilają się przy ruchach głowy i rąk, a także przy kaszlu czy kichaniu.

Pacjenci, którzy odczuwają ból, który może wskazywać na neuralgię, powinni zgłosić się do lekarza pierwszego kontaktu. Po wywiadzie i badaniu lekarz zdecyduje o skierowaniu na konsultację neurologiczną. Specjalista może zlecić wykonanie dodatkowych testów medycznych, aby potwierdzić, czy mamy do czynienia z nerwobólem, czy może z innym ukrytym schorzeniem, które wywołuje napady bólu.

W niektórych przypadkach ataki nerwobóli znikają same i nie potrzebne jest żadne leczenie. Można również doraźnie walczyć z bolesnymi dolegliwościami, stosując maści przeciwbólowe, plastry rozgrzewające, okłady, masaże oraz leki przeciwbólowe.

Jeśli jednak ból jest silny i często powraca, to jest wymagane podjęcie terapii farmakologicznej. Bardzo często są stosowane leki przeciwpadaczkowe oraz przeciwdepresyjne. Środki te przynoszą oczekiwane rezultaty u większości pacjentów. Do miejsca, w którym pojawia się ból można też podać podskórnie diklofenak (o właściwościach przeciwbólowych, przeciwzapalnych i przeciwgorączkowych).

Lidokaina i fenytoina są wykorzystywane do leczenia neuralgii trójdzielnej. Można również ogrzewać nerw lub wstrzykiwać w jego okolice glicerol. Lekarze czasem stosują również metodę polegającą na zablokowaniu nerwu, jednak sprawdza się ona tylko tymczasowo.

U niektórych pacjentów z nerwobólami jest konieczne leczenie chirurgiczne. Zabieg operacyjny to sposób na pokonanie bólu, jeśli jego przyczyną jest ucisk na nerw.

Możliwe jest również leczenie nerwobóli przy pomocy metod naturalnych. Ulgę mogą przynieść zioła o właściwościach przeciwbólowych, takie jak czarny bez, kora wierzby i rumianek szlachetny.

Chorzy z nerwobólami powinni również wzbogacić swoją dietę w produkty będące źródłem witamin z grupy B. Przyspieszają one regenerację nerwów i likwidują mikrouszkodzenia. W ich menu powinny się znaleźć produkty pełnoziarniste (płatki owsiane, kasze, pieczywo razowe), zielone warzywa liściaste, wątróbka, rośliny strączkowe, orzechy, ryby, jaja i nabiał. Pacjenci mogą też skorzystać z akupunktury i akupresury, które daję dobre efekty i są polecane na nerwobóle.