Neuralgia nerwu trójdzielnego - przyczyny i objawy nerwobólu, diagnostyka i leczenie

Neuralgia nerwu trójdzielnego jest wynikiem zaburzenia pracy tego "przewodu".

Nieprawidłowości pojawiają się w miejscu kontaktu naczyń krwionośnych z nerwem trójdzielnym u podstawy mózgu. W rezultacie ucisku na nerw dochodzi do zaburzenia jego funkcjonowania. Przyczyną neuralgii może być starzenie się organizmu, stwardnienie rozsiane, inne schorzenie prowadzące do uszkodzenia osłonki mielinowej, a w rzadszych przypadkach guz uciskający na nerw.

Bodźce wywołujące nerwoból nerwu trójdzielnego to:

• golenie się,
• głaskanie twarzy,
• jedzenie,
• picie,
• szczotkowanie zębów,
• mówienie,
• nakładanie makijażu,
• uśmiechanie się.

Ból towarzyszący neuralgii nerwu trójdzielnego bywa łagodny lub ostry. Atak bólu trwa od kilku do kilkunastu sekund. Dotyczy on policzków, szczęki, zębów, dziąseł, ust, a niekiedy również oczu i czoła. Neuralgia nerwu trójdzielnego może przebiegać przy udziale wycieków z nosa, łzawienia, zaczerwienienia skóry na twarzy, ślinotoku, zaburzenia słuchu i smaku oraz skurczów mięśni twarzy. Przed pojawieniem się bólu często występuje aura – drgawki mięśni, swędzenie, łzawienie i inne.

Lekarz rozpoznaje neuralgię nerwu trójdzielnego na podstawie opisu bólu, jego typu, lokalizacji i czynników go wywołujących. Następnym krokiem jest skierowanie pacjenta na badania neurologiczne, podczas których poprzez dotyk lekarz stara się ustalić dokładne miejsce i gałęzie nerwu trójdzielnego dotknięte przez ból. Wykonuje się również obrazowanie rezonansem magnetycznym głowy, które pozwala ustalić, czy przyczyną bólu jest stwardnienie rozsiane.

Neuralgia nerwu trójdzielnego zazwyczaj leczona jest farmakologicznie, za pomocą leków przeciwpadaczkowych i przeciwkurczowych. Z czasem zdarza się jednak, że chorzy przestają reagować na leki lub doświadczają ich skutków ubocznych. Dla nich konieczne mogą się okazać iniekcje z alkoholu lub zabiegi chirurgiczne.

Zastrzyk z alkoholu zapewnia chwilową ulgę w bólu poprzez znieczulenie dotkniętej chorobą części twarzy. Ulga jest tymczasowa, dlatego też zabieg ten należy powtarzać lub z czasem zastąpić go inną metodą leczenia. Skutkami ubocznymi iniekcji mogą być infekcje, krwawienie i uszkodzenie okolicznych nerwów.

Inną opcją jest operacja nerwu trójdzielnego. Jej celem jest powstrzymanie ucisku naczyń krwionośnych na nerw lub uszkodzenie nerwu, dzięki czemu przestaje on nieprawidłowo funkcjonować. Konsekwencją operacji jest brak czucia w twarzy, który może być tymczasowy lub trwały. Ból może jednak powrócić po miesiącach lub latach od operacji.

Neuralgia nerwu trójdzielnego poddana niewłaściwemu leczeniu utrwala ból i może przyczynić się do powstania odporności na środki farmaceutyczne.

Źródła

1. Migrena – obecny stan wiedzy
2. Fuller G. Badanie neurologiczne - to proste, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3171-0
3. Prusiński A. Neurologia praktyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3125-7
4. Stępień A. Bóle głowy - patofizjologia, diagnostyka, leczenie, Medical Tribune Polska, Warszawa 2010, ISBN 978-83-601-3552-5