Katatymia a myślenie życzeniowe: podstawowe różnice. Kiedy należy leczyć katatymię?

Katatymia i myślenie życzeniowe – granica między tymi pojęciami jest cienka. Czasem bardzo trudno odróżnić jedno od drugiego. Jednak oba te terminy znaczą coś innego. W pierwszym przypadku mówi się o zaburzeniach psychicznych u osób całkowicie negujących rzeczywistość. W drugim przypadku mamy do czynienia z optymistycznym nastawieniem do życia oraz poddaniem się wyobraźni. Czym jeszcze katatymia różni się od myślenia życzeniowego? Kiedy potrzebna jest pomoc specjalisty?

Katatymia określana jest potocznie myśleniem życzeniowymKatatymia określana jest potocznie myśleniem życzeniowym
Źródło zdjęć: © Adobe Stock
Katarzyna Kurek

Czym dokładnie jest katatymia?

Katatymia określana jest potocznie myśleniem życzeniowym. Jednak te pojęcia należy rozdzielać. Katatymia jest bowiem zaburzeniem w postrzeganiu rzeczywistości. W niektórych przypadkach może być poważnym zagrożeniem, ponieważ w jej przebiegu chory ma nierzeczywisty obraz świata.

Osoby chore na katatymię wszelkie doświadczane sytuacje interpretują w irracjonalny sposób, bowiem nie posiadają zdolności do krytycznej oceny zdarzeń. Ich sądy dopasowywane są do odczuwanych emocji. Wbrew wszelkiej logice, przekształcają oni rzeczywiste przeżycia, tak jak chcą je widzieć.

Nieskończona wiara w prawdziwość swoich ocen sprawia, że u chorych zaciera się granica między rzeczywistością, a fikcją. Nie przyjmują oni argumentów (nawet tych bardzo racjonalnych) od innych osób. Fałszywa interpretacja zdarzeń sprawia, że osoby z katatymią zaczynają żyć w swoim własnym świecie.

Myśleli, że to choroba psychiczna. Lekarze opisali wyjątkowy przypadek

Przyczyny katatymii

Katatymia może występować zarówno jako odrębne schorzenie, jak i być częścią innych poważnych zaburzeń psychicznych. Często jest ona po prostu mechanizmem obronnym, który ma pomóc uporać się z trudnymi emocjami. Bezkrytyczna wiara w coś, co nie ma pokrycia z rzeczywistością, pozwala radzić sobie w krytycznych sytuacjach. Czasem katatymia może być też konsekwencją wielokrotnego powtarzania osądów na dany temat. Tak utrwalane przekonania z czasem jawią się jako jedyna słuszna ocena sytuacji.

Niekiedy katatymia może wskazywać także na inne poważne zaburzenia, takie jak:

Jak odróżnić myślenie życzeniowe od katatymii?

W wielu przypadkach granica między myśleniem życzeniowym a zaburzeniem psychicznym, jakim jest katatymia, jest bardzo cienka. Myślenia życzeniowego doświadczył zapewne każdy człowiek. Jest to wyobrażenie na temat idealnego obrotu zdarzeń, przyszłości takiej, jakbyśmy chcieli. Fantazjowanie, wiara i dążenie do realizacji marzeń nie stanowią zagrożenia dla zdrowia psychicznego.

W wielu przypadkach myślenie życzeniowe może wpływać pozytywnie na życie. Bowiem wizualizacja sukcesu oraz pozytywne myśli wzmacniają wytrwałość, motywację oraz pomagają rozwinąć potencjał. Takie myślenie nie stanowi zagrożenia do momentu, gdy osoba fantazjująca jest w stanie podejmować decyzje na podstawie faktów. Gdy pojawia się taka potrzeba, jest także w stanie zweryfikować swoje poglądy i myśli. Dopuszcza i analizuje racjonalne argumenty innych osób.

Problem zaczyna się jednak wtedy, kiedy w optymistycznym myśleniu brakuje realistycznego odniesienia do rzeczywistości. Osoby chore na katatymię niemal całkowicie zaczynają uciekać w świat fantazji, wówczas myślenie życzeniowe zaczyna im przesłaniać rzeczywistość. Ponadto nie przyjmują oni żadnych argumentów z zewnątrz.

Czy katatymia jest objawem choroby psychicznej? Kiedy i jak leczyć katatymię?

Myślenie katatymiczne jest zaburzeniem w realnym odbiorze rzeczywistości. Jednak nie oznacza to, że w każdym przypadku wskazuje ono na chorobę. Jest ono częstym zjawiskiem, zwłaszcza u dzieci do 7. roku życia. W większości przypadków nie wymaga leczenia. Jednak, gdy myślenie katatymiczne sprawia, że chory ma całkowicie zafałszowany obraz świata, konieczna może być pomoc psychiatryczna.

Najczęściej chory nie jest w stanie samodzielnie dostrzec zaburzenia. Dlatego też kluczową rolę odgrywa tu rodzina i najbliższe otoczenie chorego. Zwykle to oni pierwsi zauważają niepokojące zachowanie u chorego. Często bowiem zaburzenia stają się uciążliwe dla najbliższego otoczenia.

W przypadku, gdy katatymia jest częścią innej choroby psychicznej (np. schizofrenii), u chorego będą występowały także inne niepokojące objawy. W takich przypadkach konieczna jest wizyta u specjalisty. O przebiegu leczenia decyduje lekarz. W określonych przypadkach konieczne może być wdrożenie leczenia farmakologicznego, psychoterapii, a nawet poddanie chorego terapii w zakładzie zamkniętym.

Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.

Wybrane dla Ciebie
Infekcja wraca mimo antybiotyku? Naukowcy znaleźli powód
Infekcja wraca mimo antybiotyku? Naukowcy znaleźli powód
5 mln połączeń do pogotowia w rok. Dyspozytorzy odrzucili 1,6 mln zgłoszeń
5 mln połączeń do pogotowia w rok. Dyspozytorzy odrzucili 1,6 mln zgłoszeń
Główna przyczyna dny moczanowej. TikTok wprowadza w błąd ws. leczenia
Główna przyczyna dny moczanowej. TikTok wprowadza w błąd ws. leczenia
Śpisz bez piżamy? To może wpływać na sen, skórę i metabolizm
Śpisz bez piżamy? To może wpływać na sen, skórę i metabolizm
Radny z Warszawy o przyczynach śmierci ciężarnej. Potwierdziły się nasze ustalenia
Radny z Warszawy o przyczynach śmierci ciężarnej. Potwierdziły się nasze ustalenia
Miliony Polaków z tą chorobą. Mogą dostać świadczenie, o którym wielu nie słyszało
Miliony Polaków z tą chorobą. Mogą dostać świadczenie, o którym wielu nie słyszało
Pojechał leczyć kręgosłup, amputowano mu nogę. "Tu jest wszędzie ropa w środku"
Pojechał leczyć kręgosłup, amputowano mu nogę. "Tu jest wszędzie ropa w środku"
Atak na pielęgniarkę. 65-latek odpowie przed sądem
Atak na pielęgniarkę. 65-latek odpowie przed sądem
"Pokoje narodzin" zamiast porodówek. "Dolali tylko oliwy do ognia"
"Pokoje narodzin" zamiast porodówek. "Dolali tylko oliwy do ognia"
240 zł za godzinę dla lekarzy? Zarządzający szpitalami komentują
240 zł za godzinę dla lekarzy? Zarządzający szpitalami komentują
Spór o wysokość składki dla ratowników. "Wyszło słabo"
Spór o wysokość składki dla ratowników. "Wyszło słabo"
Po alkoholu bolała ją szyja. Badania wykryły nowotwór
Po alkoholu bolała ją szyja. Badania wykryły nowotwór