Kontrole zwolnień lekarskich. ZUS odzyskał 150,5 mln zł w pierwszym półroczu

W pierwszym półroczu tego roku ZUS przeprowadził 227 tys. kontroli zwolnień lekarskich. Ich efektem było wstrzymanie 14,8 tys. zasiłków o łącznej wartości ponad 22,2 mln zł. Dodatkowo, w wyniku obniżenia świadczeń po ustaniu zatrudnienia, do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wróciło kolejne 128,3 mln zł.

Dla porównania – w analogicznym okresie 2024 roku przeprowadzono więcej kontroli (260,8 tys.), jednak odzyskana kwota była niższa i wyniosła 117,5 mln zł.

ZUS prowadzi dwa główne typy działań:

• kontrole orzekania o czasowej niezdolności do pracy – prowadzone przez lekarzy orzeczników, którzy weryfikują, czy wystawienie zwolnienia lekarskiego było zasadne. Mogą oni przeprowadzić badanie, zlecić dodatkowe konsultacje lub zażądać dokumentacji medycznej. Jeśli ustalą wcześniejszą datę odzyskania zdolności do pracy, wystawiają zaświadczenie korygujące. W pierwszym półroczu br. takich decyzji było 6,7 tys., co przyniosło oszczędności na poziomie 5,6 mln zł;

• kontrole prawidłowości wykorzystania zwolnień lekarskich – sprawdzające, czy ubezpieczony w czasie choroby rzeczywiście odpoczywa i dba o powrót do zdrowia, a nie podejmuje dodatkowej pracy czy wyjazdów. W pierwszym półroczu 2025 roku takich kontroli przeprowadzono 69,1 tys., z czego 8,1 tys. zakończyło się decyzją o wstrzymaniu zasiłku (łącznie 16,6 mln zł).

Zobacz także: L4 na powiększanie piersi i koncert rapera. Detektyw ujawnia wyniki kontroli

ZUS ujawnia, że część ubezpieczonych traktuje zwolnienie jak dodatkowy urlop. Wśród przypadków stwierdzonych w 2025 roku znalazły się osoby, które:

• wyjeżdżały turystycznie do innych krajów,

• świadczyły usługi fryzjerskie lub kosmetyczne,

• dorabiały jako kierowcy,

• prowadziły sprzedaż internetową na dużą skalę,

• wykonywały pomiary i usługi na zlecenie mimo pobierania zasiłku i świadczenia rehabilitacyjnego.

Instytucja podkreśla, że zwolnienie lekarskie to nie czas wolny do dowolnego wykorzystania, lecz okres przeznaczony na regenerację i leczenie. Osoba niezdolna do pracy może wykonywać jedynie zwykłe czynności życia codziennego – np. udać się na wizytę lekarską czy zrobić podstawowe zakupy.

W przypadku stwierdzenia nadużyć ZUS ma prawo odmówić prawa do świadczeń za cały okres zwolnienia.

Dominika Najda, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. PAP