Kreatyna może zwalczać raka? Odkryto nowy mechanizm

Kreatyna może mieć znaczenie nie tylko dla pracy mięśni, ale także dla funkcjonowania układu immunologicznego. Naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles sprawdzili, jak wpływa ona na komórki dendrytyczne, które rozpoznają zagrożenie i uruchamiają odpowiedź limfocytów T przeciwko komórkom nowotworowym.

Wyniki opublikowane w czasopiśmie "iScience" wskazują, że kreatyna może dostarczać komórkom odpornościowym dodatkowej energii potrzebnej do działania w niekorzystnym środowisku guza. Autorzy podkreślają jednak, że eksperymenty przeprowadzono dotąd głównie na myszach oraz w hodowlach komórkowych.

Komórki dendrytyczne należą do najważniejszych elementów odpowiedzi immunologicznej. Rozpoznają antygeny znajdujące się na komórkach nowotworowych, a następnie prezentują je limfocytom T. Dzięki temu układ odpornościowy może zidentyfikować i zaatakować guz.

Badacze najpierw przeanalizowali aktywność genów związanych z metabolizmem w komórkach dendrytycznych obecnych w nowotworach u myszy. Szczególną uwagę zwrócili na gen odpowiedzialny za produkcję transportera kreatyny, czyli białka umożliwiającego przenikanie tej substancji do wnętrza komórek.

Po usunięciu transportera kreatyny komórki dendrytyczne gorzej przeżywały, wykazywały mniejszą aktywność i słabiej pobudzały limfocyty T do rozpoznawania komórek nowotworowych.

W kolejnym etapie naukowcy podawali kreatynę myszom, u których rozwinął się czerniak. Codzienna suplementacja wyraźnie spowalniała wzrost guzów. W obrębie zmian nowotworowych obserwowano także większą liczbę aktywnych komórek dendrytycznych.

Komórki te miały ponadto wyższy poziom ATP, czyli podstawowego nośnika energii wykorzystywanego w procesach komórkowych. Zdaniem badaczy kreatyna mogła działać jak dodatkowy rezerwuar energii, umożliwiający komórkom odpornościowym dłuższe i skuteczniejsze funkcjonowanie.

Ma to znaczenie, ponieważ środowisko guza jest wyjątkowo trudne dla układu immunologicznego. Szybko namnażające się komórki nowotworowe intensywnie zużywają składniki odżywcze, ograniczając ich dostępność dla komórek odpowiedzialnych za obronę organizmu.

Badacze przeprowadzili również eksperymenty na ludzkich komórkach odpornościowych w warunkach laboratoryjnych. Kreatyna zwiększała aktywację komórek dendrytycznych i poprawiała ich zdolność do pobudzania limfocytów T przeciwko antygenom nowotworowym.

Zdaniem autorów w przyszłości substancja ta mogłaby zostać wykorzystana jako wsparcie immunoterapii, której celem jest pobudzenie układu odpornościowego pacjenta do walki z guzem. Innym możliwym zastosowaniem jest poprawa skuteczności komórek dendrytycznych używanych przy opracowywaniu szczepionek przeciwnowotworowych.

"Wyniki sugerują, że kreatyna może wzmacniać metabolizm komórek dendrytycznych i zwiększać ich zdolność do uruchamiania odpowiedzi przeciwnowotworowej" – wskazują autorzy badania.

Naukowcy zastrzegają, że dotychczasowe obserwacje nie pozwalają jeszcze uznać kreatyny za skuteczny środek wspomagający leczenie nowotworów. Potrzebne są badania kliniczne z udziałem pacjentów, które pozwolą określić jej rzeczywistą skuteczność, odpowiednie dawkowanie oraz możliwe interakcje z terapiami onkologicznymi.

Monohydrat kreatyny jest stosowany od wielu lat i w zalecanych ilościach uznaje się go za substancję ogólnie bezpieczną. Nie oznacza to jednak, że każdy pacjent onkologiczny może sięgać po niego samodzielnie.

"Osoby leczone z powodu nowotworu nie powinny włączać suplementów bez wcześniejszej konsultacji z lekarzem prowadzącym" – podkreślają badacze.

Źródło: PAP