Krwiak w ciąży – czy jest groźny? Przyczyny i leczenie

Krwiak w ciąży może, ale nie musi być niebezpieczny. Wiele zależy od jego lokalizacji, wielkości i przebiegu procesu leczenia. Te, które są nieduże, położone w sposób, który nie wpływa na funkcjonowania płodu, a i wchłaniają się, zwykle nie są groźne. W pozostałych przypadkach mogą prowadzić do poważnych powikłań.

Krwiaki pojawiają się wskutek pęknięcia naczyń krwionośnych. Tworzą się, gdy krew wpływa do okolicznych tkanek, zbierając się w nich. Bywa, że zmiany są widoczne na skórze. Nazywa się je siniakami. W ciąży może utworzyć się także krwiak podkosmówkowy i krwiak pozałożyskowy.

Krwiak podkosmówkowy (subchorionic hematoma – SCH) występuje pod kosmówką, czyli błoną pośredniczącą w wymianie substancji między organizmem matki i płodu. To najbardziej zewnętrzna błona płodowa, która w późniejszym etapie przekształca się w łożysko.

Wynaczynienie krwi, zlokalizowane między ścianą macicy a jajem płodowym, które najczęściej pojawia się w I trymestrze ciąży. Przyczyną jego powstania mogą być zarówno niedobory hormonalne, jak i wysiłek fizyczny czy uraz w okolicy brzucha. Krwiak podkosmówkowy diagnozowany w I lub II trymestrze ciąży częściej dotyczy wieloródek, zwłaszcza z obciążoną przeszłością położniczą.

Według specjalistów niewielkie zmiany nie mają zwykle znaczenia dla dalszego przebiegu ciąży. Groźne jest utworzenie się krwiaka podkosmówkowego odwarstwiającego tkanki płyty kosmkowej i upośledzającego wymianę płodowo-matczyną, ponieważ może doprowadzić do obumarcia płodu i poronienia.

Dobra wiadomość jest taka, że w większości przypadków małe krwiaki, które pojawiają się wskutek odklejenia kosmówki, zaczynają się wchłaniać po mniej więcej tygodniu. Po miesiącu najczęściej znikają. Poza tym występowanie SCH we wczesnej ciąży nie ma wpływu na sposób jej zakończenia i stan noworodka.

Krwiak pozałożyskowy pojawia się w sytuacji, gdy łożysko zbyt wcześnie oddzieli się od ściany macicy (powinno to nastąpić dopiero podczas porodu, nie w ciąży). Nazwa patologii to przedwczesne oddzielenie się łożyska.

W takiej sytuacji krwiak zwiększa odległość łożyska od ścianki macicy, co może utrudniać dziecku dostęp do tlenu. Stanowi to bezpośrednie zagrożenie życia.

Nie ustalono jednej przyczyny powstawania krwiaków w ciąży. Wpływ mogą mieć predyspozycje genetyczne, ale także urazy mechaniczne, niedobory hormonalne, wysiłek fizyczny czy choroby układu krążenia (np. zaburzenia naczyniowo-ruchowe).

Wiadomo, jakie są objawy krwiaka w ciąży. To przede wszystkim plamienie i krwawienie o różnym stopniu intensywności, które zwykle skłaniają do wizyty u ginekologa i wykonania USG.

Czasem powstawanie krwiaka może przebiegać bezobjawowo i bywa, że jego obecność stwierdza się przypadkowo. To dlatego tak ważne są regularne wizyty u lekarza prowadzącego ciążę i wykonywanie zleconych przez niego badań, w tym obowiązkowego USG.

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej podczas ciąży każda kobieta powinna mieć wykonane obowiązkowo trzy badania ultrasonograficzne przez powłoki brzuszne:

• pomiędzy 11 a 14 tygodniem ciąży,
• pomiędzy 18 a 22 tygodniem ciąży,
• pomiędzy 28 a 32 tygodniem ciąży.

Jeśli ciąża trwa dłużej niż 40 tygodni, obowiązkowe jest przeprowadzenie kolejnego badania.

Ponieważ krwiak w ciąży stanowi stwarza zagrożenie zarówno dla matki, jak i dziecka, zaleca się przyjmowanie leków oraz leżenie przez kilka dni w domu. Kluczowe są preparaty, które pomagają we wchłonięciu się krwiaka.

To leki przeciwzakrzepowe, na przykład heparyna, a także witamina C, która uszczelnia naczynia krwionośne, wzmacniające je. Pomocniczo podaje się preparaty hormonalne, które zawierają progesteron czy dydrogesteron. Bardzo ważne jest monitorowanie stanu zdrowia matki i dziecka.

Leczenie zachowawcze obejmuje także oszczędny, a nawet leżący tryb życia. Wiadomo bowiem, że do pękania tkanek i krwotoku prowadzi wysiłek fizyczny.