Kryzys dziecięcych sanatoriów. Eksperci alarmują

Jeszcze kilka lat temu w Polsce funkcjonowało 25 dziecięcych sanatoriów. Dziś działa już tylko sześć uzdrowisk, w których leczenie oferuje dziesięć placówek. Są to m.in. Ciechocinek, Goczałkowice-Zdrój, Rabka-Zdrój, Kudowa-Zdrój czy Dąbki - informuje "Polityka Zdrowotna". Wiele z nich ogranicza swoją ofertę wyłącznie do najmłodszych dzieci (3-6 lat), które mogą tam przebywać wyłącznie pod opieką dorosłych.

Statystyki są nieubłagane, w 2018 roku z leczenia uzdrowiskowego skorzystało 16 tys. dzieci. W 2024 roku - już tylko 6,7 tys. To mniej niż połowa sprzed kilku lat i zaledwie 1,6 proc. ogólnej liczby pacjentów uzdrowiskowych.

- To ostatni dzwonek: albo zostaną podjęte odpowiednie decyzje, albo wszystkie ośrodki, które jeszcze trwają, zostaną zamknięte. To ogromny potencjał, który bardzo trudno będzie potem odbudować - powiedziała Aleksandra Sędziak, konsultant krajowa w dziedzinie balneologii i medycyny fizykalnej.

Zobacz także: Zmiany w wyjazdach do sanatorium. Mają obowiązywać od czerwca

Specjaliści wskazują na kilka przyczyn tej sytuacji. Po pierwsze, brak skierowań. Lekarze POZ często nie widzą potrzeby wysyłania dzieci do sanatoriów, nawet w przypadkach przewlekłych chorób górnych dróg oddechowych czy otyłości.

- Lekarz twierdzi, że gdy dziecko często się przeziębia, nie ma podstaw do wypisania skierowania. Konieczna jest większa promocja i jak najkrótsze skierowanie, a nasi lekarze będą dalej kierować - powiedziała Domicela Kopaczewska, wiceprezes Zarządu Uzdrowisko Ciechocinek S.A., cytowana przez serwis "Termedia".

Po drugie, brak świadomości rodziców. Wielu z nich rezygnuje z leczenia uzdrowiskowego, gdy termin lub lokalizacja im nie odpowiada.

Po trzecie, formalności. Proces uzyskania skierowania bywa niejasny, co dodatkowo zniechęca do jego wystawiania.

Wreszcie - problem finansowy. Spadająca liczba pacjentów wpływa na rentowność placówek. W Ciechocinku przez lata utrzymywano 2 mln zł rocznej straty. Uratowało ich tylko połączenie leczenia dzieci i dorosłych. Eksperci podkreślają, że bez zmian systemowych dziecięce sanatoria przestaną istnieć całkowicie.

Zobacz także: Sanatorium za darmo. Ta grupa nie musi płacić za turnus

Leczenie uzdrowiskowe to forma kontynuacji terapii ambulatoryjnej lub szpitalnej, która może obejmować rehabilitację, leczenie chorób przewlekłych, a także profilaktykę. Jest dostępne dla dzieci od trzeciego roku życia. Dzieci w wieku 3-6 lat mogą korzystać z leczenia wyłącznie pod opieką dorosłego, natomiast starsze już samodzielnie.

Skierowanie wystawia lekarz rodzinny lub specjalista mający umowę z NFZ. Od 2023 roku funkcjonuje wyłącznie e-skierowanie. Trafia ono bezpośrednio do wojewódzkiego oddziału NFZ, gdzie lekarz konsultant ocenia zasadność leczenia i kwalifikuje pacjenta do kolejki. Czas oczekiwania na wyjazd może wynosić od kilku tygodni do kilku miesięcy.

Turnus trwa zazwyczaj 21 dni (w sanatorium) lub 27 dni (w szpitalu uzdrowiskowym) i obejmuje średnio trzy zabiegi dziennie przez sześć dni w tygodniu. Pobyt dziecka jest bezpłatny (finansowany przez NFZ). Opiekun ponosi koszty zakwaterowania i wyżywienia. Dzieci uczęszczające do szkoły mają zapewnioną naukę w czasie pobytu.

W maju 2025 roku do Ministerstwa Zdrowia trafił wniosek o uruchomienie pilotażowego programu, który zakłada, że to uzdrowiska, a nie NFZ, będą odpowiadać za kwalifikację pacjentów. Ma to ułatwić i przyspieszyć procedurę. Na razie jednak dziecięce lecznictwo uzdrowiskowe w Polsce wymaga nie tylko reformy, ale i realnego wsparcia ze strony systemu ochrony zdrowia.

Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. Polityka Zdrowotna
2. Termedia
3. NFZ