Lepszy niż cytologia. Rewolucja w profilaktyce raka szyjki macicy od 1 sierpnia

Zapisy na klasyczną cytologię zakończyły się wraz z ostatnim dniem lipca. Narodowy Fundusz Zdrowia będzie jednak do końca sierpnia finansował analizę próbek pobranych wcześniej. Po ich rozliczeniu dotychczasowe umowy dotyczące realizacji programu cytologicznego wygasną.

Od 1 sierpnia podstawowym badaniem przesiewowym jest test molekularny HPV HR, który wykrywa obecność wysokoonkogennych typów wirusa brodawczaka ludzkiego. To właśnie przewlekłe zakażenie takim wirusem jest głównym czynnikiem ryzyka rozwoju raka szyjki macicy.

Na badanie można zapisać się za pośrednictwem Internetowego Konta Pacjenta, aplikacji mojeIKP lub bezpośrednio w placówce realizującej program. Skierowanie nie jest wymagane. Wymaz można pobrać w poradni ginekologicznej, a także w placówce podstawowej opieki zdrowotnej, jeżeli pracująca tam położna ma odpowiednie kwalifikacje.

Jeżeli test HPV HR da wynik dodatni, nie oznacza to automatycznie rozpoznania raka. Na podstawie tej samej próbki wykonywana będzie cytologia na podłożu płynnym, czyli LBC. Badanie pozwala ocenić komórki szyjki macicy i sprawdzić, czy występują w nich zmiany przednowotworowe lub nowotworowe.

"Negatywny wynik testu HPV HR świadczy o minimalnym ryzyku zachorowania na raka szyjki macicy w ciągu kilku najbliższych lat. Dodatni wynik testu HPV HR, czyli stwierdzenie obecności kwasu nukleinowego wirusa brodawczaka w badanym materiale, nie oznacza zachorowania na raka, a jedynie przynależność do grupy podwyższonego ryzyka" – podkreślono w zarządzeniu prezesa NFZ dotyczącym finansowania świadczenia.

Jeżeli cytologia wykaże nieprawidłowości, pacjentka zostanie skierowana na pogłębioną diagnostykę. Może ona obejmować kolposkopię lub kolposkopię połączoną z pobraniem wycinka do badania histopatologicznego.

"W wyniku przeprowadzenia badania cytologicznego można wykryć zmiany przedrakowe i raka we wczesnym okresie zaawansowania choroby. W przypadku stwierdzenia zmian o charakterze dysplastycznym należy w celu weryfikacji wstępnego rozpoznania wykonać badanie kolposkopowe z celowanym pobraniem wycinków do badania histopatologicznego" – wyjaśnia NFZ.

Program obejmuje kobiety w wieku od 25 do 64 lat. Przy ujemnym wyniku test HPV HR będzie wykonywany raz na pięć lat. W przypadku wyniku dodatniego lub występowania określonych czynników ryzyka kontrola może zostać zalecona po roku. Dla części pacjentek przewidziano również trzyletnie odstępy pomiędzy badaniami.

O terminie kolejnego testu decyduje wynik badania oraz indywidualna sytuacja zdrowotna pacjentki.

Z badania przeprowadzonego przez polskich naukowców wynika, że test HPV HR jest niemal dwukrotnie skuteczniejszy od cytologii w wykrywaniu stanów przedrakowych szyjki macicy. Pilotażem objęto ponad 33 tys. kobiet.

Pracami kierował zespół prof. Andrzeja Nowakowskiego z Poradni Profilaktyki Raka Szyjki Macicy Narodowego Instytutu Onkologii. Wyniki opublikowano w maju na łamach czasopisma "The Lancet Regional Health – Europe".

Rak szyjki macicy pozostaje jednym z częściej rozpoznawanych nowotworów złośliwych u kobiet w Polsce. Każdego roku z jego powodu umiera około 1600 pacjentek.

Regularne badania przesiewowe pozwalają wykrywać zmiany przedrakowe, zanim rozwinie się nowotwór, a także rozpoznawać chorobę na wczesnym etapie. Zmiana programu ma zwiększyć skuteczność profilaktyki i ograniczyć liczbę zaawansowanych przypadków raka szyjki macicy.

Źródło: Polska Agencja Prasowa