Łuszczycowe zapalenie stawów - objawy, diagnoza, leczenie

Nieleczone łuszczycowe zapalenie stawów prowadzi do niepełnosprawności. Dokładne przyczyny choroby nie są znane. Wiadomo jednak, że wpływ na jej rozwój mają czynniki immunologiczne, środowiskowe czy genetyczne. Wśród nich można wymienić: silny stres, infekcje lub przyjmowane leki.

Łuszczycowe zapalenie stawów bardzo często mylone jest z reumatoidalnym zapaleniem stawów czy też reaktywnym zapaleniem stawów. Choroba zwykle postępuje powoli, choć zdarzają się ostre rozpoczęcia choroby.

Sztywnienie i ból stawów to najczęstsze objawy. Czasem pojawia się obrzęk i silny ból przy naciskaniu chorego miejsca, skóra może być zaczerwieniona nad stawami. Niekiedy łuszczycowe zapalenie stawów atakuje tylko jeden wybrany staw, np. staw kolanowy.

Badanie radiologiczne ujawnia nadżerki, lokalne wydrążenia stawów, osteoporozę, zniekształcenie kości i stawów, skostnienie łąkotek i krętarzy, zrosty. W łuszczycowym zapaleniu stawów występują liczne remisje. Poza tym rozwija się ona w 95 proc. przypadków w kończynach dolnych, zwykle po jednej stronie. 


Wyróżnia się kilka odmian łuszczycowego zapalenia stawów:

• Klasyczne zapalenie stawów – typowe dla tej odmiany jest zajęcie stawów międzypaliczkowych rąk i stóp. Objawy mogą pojawić się na paznokciach – na płytce paznokcia pojawiają się charakterystyczne zagłębienia. Choroba częściej występuje u mężczyzn niż u kobiet.
• Symetryczne zapalenie wielu stawów – mylone z reumatoidalnym zapaleniem stawów. Prowadzi do sztywnienia stawów.
• Zapalenie jednego stawu lub niesymetryczne zapalenie wielu stawów – dotyka zarówno stawów międzypaliczkowych, jak i stawów kończyny górnej. Może prowadzić do ogólnego kalectwa.
• Zapalenie stawów krzyżowo-biodrowych i/lub kręgosłupa – bardzo trudne w diagnozie; zmiany zapalne mogą obejmować nie tylko stawy, ale także ścięgna. Schorzenie prowadzi do sztywności.

Diagnoza polega na odróżnieniu łuszczycowego zapalenia stawów od reumatoidalnego zapalenia stawów. W tym celu wykonuje się badanie na obecność we krwi czynnika reumatoidalnego oraz badanie RTG. W łuszczycowym zapaleniu stawów może być podwyższony czynnik OB.

Ponadto istotnym wskazaniem na łuszczycowe zapalenie stawów jest występowanie postaci skórnej łuszczycy. Na ciele tworzą się twarde, suche łuski. Z początku są niewielkie, ale z czasem powiększają się do kilku centymetrów średnicy.

Diagnozę komplikuje fakt, że łuszczycowe zapalenie stawów może współwystępować z reumatoidalnym zapaleniem stawów. Rozpoznanie łuszczycowego zapalenia stawów przeprowadza dermatolog wraz z reumatologiem.

Leczenie łuszczycowego zapalenia stawów ma na celu utrzymanie jakości życia chorego na jak najwyższym poziomie, dlatego też w terapii stosuje się leki i zabiegi uśmierzające ból oraz poprawiające sprawność ruchową. Spośród środków farmakologicznych stosuje się niesteroidowe leki przeciwzapalne oraz dostawowe iniekcje kortykosterydów. W trudniejszych przypadkach – preparaty immunosupresyjne.

Zmiany skórne towarzyszące łuszczycowemu zapaleniu stawów są często źródłem stresu ze względu na brak zrozumienia i empatii otoczenia. W społeczeństwie pokutuje bowiem przekonanie, że łuszczyca jest chorobą zaraźliwą, co nie jest prawdą.

Dolegliwości skórne powodują także, że sami chorzy nie akceptują siebie i wycofują się z życia społecznego czy zawodowego obawiając się stygmatyzacji.

Zmiany skórne można łagodzić stosując miejscowo maści, kremy lub żele z różnymi substancjami czynnymi. Co więcej, bardzo ważna w procesie leczenia jest pomoc psychologiczna, ponieważ stres sprawia, że proces ten jest spowolniony.

Coraz popularniejszą metodą leczenia łuszczycowego zapalenia stawów jest współcześnie pozaustrojowe naświetlanie limfocytów pacjenta promieniowaniem UVA.

Zauważono także korzystny wpływ soli z Morza Martwego oraz kąpieli siarkowych na stan zdrowia pacjenta. Pacjentom dotkniętym łuszczycowym zapaleniem stawów zaleca się unikanie stresu i dietę wzbogaconą o tran rybny.

Źródła

1. Błędne koło w leczeniu łuszczycy
2. Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
3. Puszczewicz M. Wielka interna - reumatologia, Medical Tribune Polska, Warszawa 2010, ISBN 978-83-62597-06-2
4. Brzosko M. Reumatologia kliniczna, Pomorska Akademia Medyczna, Szczecin 2010, ISBN 978-83-89318-33-7