Masz słuchawki w uszach przez wiele godzin? Takie mogą być skutki
Podczas biegania, w autobusie, na spacerze czy w pracy - słuchawki towarzyszą nam niemal każdego dnia. Warto jednak pamiętać o ich regularnym czyszczeniu oraz właściwym użytkowaniu, ponieważ zaniedbanie tych kwestii może skończyć się komplikacjami dla zdrowia uszu.
Nie tylko głośność ma znaczenie
Wspominając o słuchawkach, najczęściej ostrzega się przed zbyt wysokim poziomem dźwięku. Światowa Organizacja Zdrowia zaleca, by głośność nie przekraczała 60 proc. maksymalnych możliwości urządzenia, a użytkownicy korzystali ze sprzętu monitorującego ekspozycję na hałas.
Specjaliści zwracają jednak uwagę, że problemem może być nie tylko dźwięk. Słuchawki douszne blokują przewód słuchowy i mają bezpośredni kontakt ze skórą. Jeśli na ich powierzchni znajdują się zabrudzenia lub drobnoustroje, mogą one trafiać do wnętrza ucha, podaje Science Alert.
Ucho ma własny system ochronny
Ucho zewnętrzne i przewód słuchowy nie są bierne wobec zanieczyszczeń. Głębsze odcinki przewodu wytwarzają woskowinę oraz naturalne substancje tłuszczowe, które pomagają utrzymać skórę w dobrej kondycji, chronią ją przed przesuszeniem i zmniejszają podatność na zakażenia.
W przewodzie słuchowym znajdują się też drobne włoski, które wspierają usuwanie zanieczyszczeń. W połączeniu z woskowiną pomagają wychwytywać i usuwać złuszczony naskórek, bakterie oraz inne drobne cząstki. To właśnie dlatego woskowina jest uznawana za naturalny mechanizm "samooczyszczania" ucha.
Eksperci zaznaczają jednak, że samodzielne usuwanie woskowiny z ucha nie jest dobrym pomysłem. Jej nadmiar może wprawdzie pogarszać słyszenie lub zatykać siateczkę słuchawek, ale w razie problemu najlepiej poradzić się farmaceuty albo lekarza rodzinnego.
Słuchawki mogą zaburzać równowagę w przewodzie słuchowym
Zdrowy przewód słuchowy nie jest jałowy — naturalnie bytują w nim różne nieszkodliwe drobnoustroje, głównie bakterie, ale także grzyby i wirusy. Taka różnorodność ma znaczenie ochronne, bo utrudnia rozwój patogenów wywołujących choroby.
Badacze wskazują jednak, że długotrwałe noszenie urządzeń wkładanych do ucha, takich jak słuchawki douszne, aparaty słuchowe czy stopery, może zaburzać równowagę między "dobrymi" i "złymi" bakteriami. W badaniu z 2024 roku stwierdzono, że osoby korzystające z aparatów słuchowych przez długi czas miały mniej zróżnicowaną florę bakteryjną w przewodzie słuchowym niż ci, którzy ich nie nosili.
Z kolei analiza opublikowana w 2025 roku wykazała związek między używaniem słuchawek a większym ryzykiem infekcji ucha. Ryzyko to było szczególnie widoczne wtedy, gdy słuchawki były współdzielone z innymi osobami.
Ciepło i wilgoć sprzyjają infekcjom
Jednym z powodów zwiększonego ryzyka rozwoju infekcji może być fakt, że słuchawki — zwłaszcza douszne — podnoszą temperaturę i wilgotność w przewodzie słuchowym. Taki efekt jest jeszcze bardziej prawdopodobny podczas aktywności fizycznej, gdy pojawia się pot.
Nadmierna wilgoć sprzyja rozwojowi stanu zapalnego, a także może zwiększać ryzyko pojawienia się wydzieliny, w tym ropnej. Dodatkowo długie noszenie słuchawek może osłabiać naturalne "samooczyszczanie" ucha, w którym ważną rolę odgrywa woskowina.
Jak bezpieczniej korzystać ze słuchawek?
Eksperci podkreślają, że nie trzeba całkowicie rezygnować ze słuchawek. Dla zdrowia uszu warto jednak robić regularne przerwy, aby przewód słuchowy mógł "oddychać" i nie pozostawał przez wiele godzin w ciepłym, wilgotnym środowisku.
Jednym z rozwiązań mogą być także słuchawki z przewodnictwem kostnym, które nie blokują przewodu słuchowego, ponieważ przekazują dźwięk przez kości czaszki bezpośrednio do ucha wewnętrznego. Trzeba jednak pamiętać, że również w ich przypadku zbyt wysoka głośność może szkodzić słuchowi.
O czym jeszcze warto pamiętać?
Bardzo ważna jest regularne czyszczenie urządzeń. W zależności od zaleceń producenta słuchawki można czyścić miękką ściereczką albo delikatną szczoteczką zwilżoną łagodną wodą z mydłem. Po czyszczeniu należy je dokładnie osuszyć i odczekać przed ponownym użyciem lub ładowaniem. Warto pamiętać również o etui.
Specjaliści radzą też, by nie korzystać ze słuchawek dousznych podczas infekcji ucha, ponieważ mogą one nasilać ciepło i wilgoć, a tym samym spowalniać powrót do zdrowia. Sygnałem ostrzegawczym powinny być świąd, zaczerwienienie lub wydzielina z ucha — w takiej sytuacji najlepiej odstawić urządzenia douszne i skonsultować się z lekarzem.
Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski
Źródło: Science Alert
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
