Miała halucynacje po aspirynie. "Widzę zmarłych"

65-letnia kobieta została przewieziona karetką na oddział ratunkowy w Detroit. Przekonywała personel, że potrzebuje konsultacji psychiatrycznej.

– Widzę zmarłych – mówiła lekarzom.

Przyznała też, że oddała strzał do jednej z widzianych postaci. Wcześniej nie miała rozpoznanych zaburzeń psychicznych, dlatego medycy postanowili najpierw poszukać innych przyczyn omamów.

Podczas badania była spokojna, współpracowała z personelem i pozostawała świadoma tego, gdzie się znajduje. Nie wyglądała na osobę w ciężkim stanie. Poza podwyższonym ciśnieniem jej podstawowe parametry życiowe mieściły się w normie. Także badanie neurologiczne nie ujawniło nieprawidłowości.

Dopiero wyniki badań laboratoryjnych naprowadziły lekarzy na właściwy trop. Stwierdzili kwasicę metaboliczną, czyli zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej organizmu, oraz podwyższone stężenie salicylanów we krwi.

Podczas rozmowy o przyjmowanych preparatach kobieta wyjaśniła, że cierpi na przewlekły ból pleców. Próbowała go łagodzić lekiem zawierającym 500 mg kwasu acetylosalicylowego w każdej tabletce.

– Przyznała, że przez wiele tygodni przyjmowała nawet ponad 15 tabletek dziennie – opisali autorzy raportu.

Oznaczało to spożywanie około 7,5 g tej substancji na dobę lub więcej. Lekarze rozpoznali przypadkowe zatrucie związane z wielokrotnym przyjmowaniem nadmiernych dawek. Opis przypadku opublikowano w "Clinical Practice and Cases in Emergency Medicine".

Aspiryna jest stosowana przeciwbólowo i przeciwgorączkowo. W małych dawkach bywa też przepisywana w celu ograniczenia zlepiania się płytek krwi. Powszechna dostępność preparatu nie oznacza jednak, że można dowolnie zwiększać jego ilość.

– Ponieważ jest łatwo dostępna i niedroga, często przyjmuje się ją w niewłaściwych dawkach, co może prowadzić do potencjalnie dramatycznych następstw, szczególnie u osób starszych – zaznaczyli medycy.

Jednorazowe przedawkowanie salicylanów może powodować nudności, wymioty, ból brzucha, szumy uszne, przyspieszony oddech, gorączkę i zawroty głowy. Przy zatruciu rozwijającym się przez dłuższy czas objawy bywają mniej charakterystyczne.

Mogą dominować zaburzenia świadomości, narastająca dezorientacja lub halucynacje. U opisanej pacjentki, poza omamami wzrokowymi, występowały szumy uszne. Nie zgłaszała większości dolegliwości typowych dla ostrego zatrucia, co mogło utrudnić rozpoznanie.

Po konsultacji z ośrodkiem toksykologicznym wdrożono leczenie dożylne. Po 11 godzinach stężenie salicylanów spadło, a po 48 godzinach halucynacje ustąpiły. Kobieta mogła wrócić do domu.

– Ten przypadek przypomina lekarzom, że powinni brać pod uwagę przewlekłe zatrucie salicylanami, zwłaszcza u starszych pacjentów z objawami neurologicznymi lub psychiatrycznymi – podsumowali autorzy.

Kwas acetylosalicylowy (ASA) to substancja czynna m.in. obecna w aspirynie. Należy przyjmować go zgodnie z ulotką konkretnego preparatu lub zaleceniami lekarza, przestrzegając dawek i odstępów między nimi. Trzeba zwracać uwagę na zawartość substancji czynnej, ponieważ tabletki mogą mieć różną moc.

Nie należy samodzielnie zwiększać dawki, gdy ból nie ustępuje, ani podwajać jej po pominięciu tabletki. Osoby stosujące lek w małych dawkach w profilaktyce zawału lub udaru nie powinny zmieniać dawkowania ani przerywać terapii bez konsultacji.

Przed zastosowaniem leku warto poradzić się lekarza lub farmaceuty, szczególnie w przypadku choroby wrzodowej, zaburzeń krzepnięcia, astmy oraz chorób nerek lub wątroby. Konsultacji wymaga także łączenie go z lekami przeciwkrzepliwymi, ibuprofenem czy naproksenem, ponieważ może zwiększać ryzyko działań niepożądanych, w tym krwawień. Alkohol również nasila to ryzyko.

Po przekroczeniu zalecanej dawki należy niezwłocznie zasięgnąć porady medycznej, nawet jeśli nie występują jeszcze dolegliwości.

Źródło: The Sun, Clinical Practice and Cases in Emergency Medicine, NHS