Najnowsze dane GUS. W tych województwach Polacy żyją najdłużej

Najnowsze statystyki Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) przynoszą optymistyczne wieści: Polacy spędzają coraz większy kawałek swojego życia w pełnej sprawności. W 2024 roku wskaźnik trwania życia w zdrowiu (HLY – Healthy Life Years) znów poszedł w górę. To kluczowy miernik, który mówi nam, jak długo przeciętny człowiek może cieszyć się życiem bez konieczności mierzenia się z niepełnosprawnością czy poważnymi ograniczeniami sprawności.

Dla kobiet ta wartość sięgnęła 65,32 roku, co oznacza imponujący wzrost o 0,7 roku w stosunku do poprzedniego roku. Mężczyźni również mają powody do zadowolenia, osiągając 61,62 roku życia w dobrym zdrowiu, zyskując 0,3 roku.

Ten trend jest niezwykle istotny, ponieważ świadczy o poprawie ogólnej kondycji populacji, a przede wszystkim o tym, że czas, który spędzamy bez problemów zdrowotnych, wydłuża się szybciej niż samo średnie trwanie życia. To najlepszy dowód na to, że nasza inwestycja w zdrowie i profilaktykę zaczyna procentować.

Wskaźnik HLY (Healthy Life Years) to jeden z kluczowych mierników zdrowia populacji. Pokazuje on, ile lat życia możemy spędzić bez poważnych ograniczeń sprawności. Dane GUS zbierane są od 2005 roku w oparciu o samoocenę niepełnosprawności w badaniu EU-SILC, a wynik pozwala lepiej ocenić nie tylko długość, ale i jakość życia Polaków.

W 2024 roku średni wzrost trwania życia w zdrowiu wyniósł 0,3 roku u mężczyzn oraz 0,7 roku u kobiet w porównaniu z rokiem poprzednim. Eksperci podkreślają, że jeśli HLY rośnie szybciej niż przeciętne trwanie życia, społeczeństwo zyskuje coraz więcej lat spędzonych w dobrym zdrowiu – zarówno fizycznym, jak i psychicznym.

Zobacz także: Polacy się nie ruszają. Gdyby zaczęli, liczba zgonów spadłaby o 14 proc.

Choć kobiety żyją dłużej, to wciąż mężczyźni proporcjonalnie więcej czasu spędzają w zdrowiu. W 2024 roku różnica między płciami wyniosła 3,7 roku na korzyść kobiet, ale wraz z wiekiem dystans ten wyraźnie maleje – w wieku 50 lat to już 2,1 roku, a w wieku 65 lat jedynie 0,8 roku.

Analizując dane z lat 2009–2024, można zauważyć, że udział lat życia w zdrowiu w stosunku do całkowitego trwania życia utrzymywał się na stabilnym poziomie:

• u mężczyzn mieścił się w przedziale od 79,9 proc. do 82,3 proc.,

• u kobiet wynosił od 76,2 proc. do 79,3 proc.

Oznacza to, że mimo krótszego życia całkowitego, mężczyźni spędzają jego większą część w dobrym zdrowiu.

Różnice regionalne w HLY nadal są bardzo widoczne. Mężczyźni najdłużej żyją w zdrowiu w województwach: wielkopolskim (63,50 roku), lubuskim (63,12 roku) i zachodniopomorskim (63,11 roku). Najkrócej w zdrowiu żyją mieszkańcy Lubelszczyzny (60,10 roku), Podlasia (60,50 roku) i woj. łódzkiego (60,52 roku).

Wśród kobiet liderkami również są mieszkanki woj. wielkopolskiego (66,36 roku), lubuskiego (66,21 roku) i zachodniopomorskiego (66,19 roku). Najniższe wyniki odnotowano w woj. lubelskim (63,57 roku), łódzkim (63,62 roku) oraz podlaskim (63,93 roku).

W 2024 roku wskaźnik HLY wzrósł u mężczyzn we wszystkich województwach, a u kobiet prawie w całym kraju. Największe wzrosty odnotowały regiony:

• podlaskie – +1,1 roku,

• lubelskie – +0,8 roku,

• podkarpackie – +0,7 roku.

Niewielki spadek (–0,1 roku) dotyczył jedynie woj. dolnośląskiego i opolskiego – i to tylko w przypadku kobiet.

Mapa danych GUS wyraźnie pokazuje, że Polska zachodnia i północno-zachodnia żyją dłużej w zdrowiu, podczas gdy regiony wschodnie, mimo że często mają dłuższą oczekiwaną długość życia, spędzają mniej lat w pełnym zdrowiu.

Trend wzrostowy HLY to dobra wiadomość – żyjemy dłużej i w lepszym stanie zdrowia. Jednak wyzwania pozostają: różnice między regionami, dostępność profilaktyki, styl życia oraz świadomość zdrowotna. Aby podnieść liczbę lat przeżytych w zdrowiu, kluczowe będą działania edukacyjne, wczesne wykrywanie chorób i większa dbałość o codzienne nawyki.

Choć Polacy żyją dłużej w zdrowiu, różnice między województwami pokazują, że przed nami wciąż sporo pracy, by każdy – niezależnie od miejsca zamieszkania – mógł cieszyć się jak największą liczbą lat życia w pełni sprawnym.

Źródła

1. politykazdrowotna.com
2. stat.gov.pl