Rekordowa długość życia. Kardiolog wskazuje jeden kraj

Gdzie żyją długowieczni? Badania wskazują, że rekordem jest Japonia, w której średnia długość życia w przypadku kobiet wynosi ok. 87 lat i 81 w przypadku mężczyzn. Nie bez powodu wyspa Okinawa w Kraju Kwitnącej Wiśni zaliczana jest do Blue Zones, podobnie jak Ikaria w Grecji, Sardynia we Włoszech czy Nicoya w Kostaryce. Na długość życia mieszkańców w tych regionach wpływa specyficzny styl życia: dieta bogata w warzywa i owoce, uboga w żywność wysokoprzetworzoną, duża dawka ruchu, ekspozycja na słońce, zmniejszająca ryzyko niedoborów witaminy D, czy wreszcie mniejsze narażenie na zanieczyszczenia powietrza.

Dr hab. n. med. Michał Chudzik, profesor Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, kardiolog i specjalista medycyny stylu życia we wpisie w serwisie X zwraca uwagę na pewien kraj, w którym również mieszkańcy mogą poszczycić się nietypową długością życia.

"Islandczycy mają jedną z najwyższych długości życia w Europie. Nie jest to kraj z dietą śródziemnomorską, słońcem i plażami. Od wielu lat ograniczyli żywność przetworzoną, są aktywni fizycznie niezależnie od pogody, kupują najtańsze samochody" - pisze ekspert. To zarazem komentarz do wymownego wpisu innego medyka, pokazującego zdjęcie ekspozycji w jednym z muzeów. Widać na niej burgera i frytki ze znanej sieciówki z opisem "Cześć. Jestem ostatnim cheesburgerem z McDonald's sprzedanym na Islandii w 2009 r."

Choć nie jest to powszechnie znany fakt, to na Islandii nie ma ani jednej restauracji sieci McDonald's. W 2009 r. z powodu kryzysu finansowego i wysokich kosztów importu składników sieć wycofała się z kraju. Tym samym Islandia jest jednym z kilku europejskich państw, w których McDonald's przestał funkcjonować bądź też nigdy nie otworzył żadnej restauracji. Nie oznacza to jednak, że Islandia odżegnuje się całkowicie od fast foodów.

Mimo to niezaprzeczalnym faktem jest, że w ich diecie nie brakuje ryb i owoców morza. Islandczycy jedzą ponad 80 kg na osobę rocznie, co stawia ich w światowej czołówce. To wysoka podaż kwasów omega-3, jodu, witaminy D i pełnowartościowego białka. Wzorzec żywieniowy bliski tzw. zdrowej diecie nordyckiej – opartej na tłustych rybach, pełnych zbożach, warzywach, roślinach strączkowych i fermentowanych niskotłuszczowych produktach mlecznych (np. skyr) – wiąże się w badaniach z niższym ryzykiem chorób przewlekłych i niższą śmiertelnością całkowitą. Potwierdza to najnowsza metaanaliza obejmująca aż 32 kohorty.

Co więcej, lokalne prace z Reykjavik Study/AGES wskazują, że dystrybucja tkanki tłuszczowej (zwłaszcza trzewnej) silnie przewiduje ryzyko zgonu w starszym wieku – a tradycyjny, "chudy" profil diety i aktywność mogą ograniczać niekorzystną akumulację tłuszczu.

Jak zwraca uwagę prof. Chudzik, elementem rutyny Islandczyków jest właśnie aktywność fizyczna. Choć pogoda bywa surowa, normą są krótkie, częste aktywności: spacery, pływanie w basenach geotermalnych, rekreacja na świeżym powietrzu. Programy badawcze AGES-Reykjavik wielokrotnie łączyły u osób starszych wzorce aktywności i snu z kluczowymi wskaźnikami zdrowia, podkreślając wagę ograniczania siedzenia i podtrzymywania ruchu przez całe życie.

A jak się ma do tej filozofii zakup najtańszego auta? Takie komentarze padają pod wpisem. "Zamiast pracować 12 godzin dziennie, aby kupić top samochód, lepiej 8 godzin. 4 godziny spędzić z rodziną i na spacerze, ale pogodzić się, że jeździmy masowym tanim samochodem" - wyjaśnia lekarz.

Islandia od lat należy do europejskiej czołówki pod względem długości życia. W 2023 r. średnia wyniosła tam 80,7 roku dla mężczyzn i 83,8 roku dla kobiet – mimo pandemicznych zawirowań to wartości wyraźnie powyżej średniej OECD. Co ważne, wysoka jest też długość życia w zdrowiu, czyli liczba lat przeżytych bez istotnych niesprawności: dla Islandii to ok. 71 lat. Badania wskazują kilka możliwych przyczyn zdrowia Islandczyków. Co poza dietą i aktywnością fizyczną może warunkować długie życie w zdrowiu?

Islandia zapewnia powszechne ubezpieczenie zdrowotne finansowane głównie z podatków, z silnym filarem podstawowej opieki i profilaktyki. Dobra dostępność świadczeń oraz zintegrowane zarządzanie na poziomie państwa przekładają się na wczesne wykrywanie chorób i skuteczniejsze leczenie. Druga kwestia – kraj należy do nielicznej grupy, które spełniają rygorystyczne wytyczne WHO dla rocznego stężenia pyłu PM2,5 (≤5 µg/m³). Czyste powietrze realnie redukuje ryzyko sercowo-naczyniowe i oddechowe, "dodając" zdrowych lat.

Źródła:

• X,
• Statistics Iceland,
• OECD – Health at a Glance 2023,
• OECD/WHO – Iceland: Country Health Profile 2023,
• WHO data – Healthy Life Expectancy (HALE),
• Eurostat – Mortality and life expectancy statistics,
• IQAir World Air Quality Report 2023,
• WHO Air Quality Database,
• AGES-Reykjavik Study (Obesity, 2015),
• European Journal of Nutrition (2025,
• The Journal of Nutrition (2025),
• NORDIC NUTRITION RECOMMENDATIONS 2023,
• Lancet Public Health Nutrition (2024),
• Our World in Data.

Karolina Rozmus, dziennikarka Wirtualnej Polski