Mogą wspomóc walkę z zapaleniem stawów. Szansa dla milionów chorych

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) to przewlekła choroba autoimmunologiczna, w której układ odpornościowy atakuje tkanki stawowe. Prowadzi to do stanu zapalnego, bólu, obrzęku, a na dalszym etapie - do uszkodzeń chrząstki i kości. Obecnie stosowane leki, takie jak abatacept, mogą spowolnić postęp choroby, ale nie zapobiegają nawrotom objawów.

Jak poinformowało Polskie Towarzystwo Reumatologiczne (PTR), na układowe choroby zapalne tkanki łącznej (w tym reumatoidalne zapalenie stawów - RZS), cierpi ok. 1,3 mln Polaków. Na osteoporozę - 2 mln osób, na fibromialgię - 750 tys., a na chorobę zwyrodnieniową stawów - aż 5,5 mln chorych.

U osób, u których wykrywa się autoprzeciwciała charakterystyczne dla RZS, lecz nie występują objawy, wciąż brak zatwierdzonych metod zapobiegawczych. Dlatego naukowcy poszukują nowych rozwiązań, które mogłyby działać zarówno profilaktycznie, jak i wspomagająco w leczeniu.

Zobacz też: Coraz więcej chorób wątroby po pandemii. "Dochodzi do kaskady immunologicznej"

Zespół badawczy z USA i Szwecji skonstruował nanocząsteczki CLNP z polimerów PLGA i PEG, nasycone kalcytriolem - aktywną formą witaminy D3. Wcześniejsze badania pokazały, że taki nośnik może regulować reakcje immunologiczne i zmniejszać stan zapalny.

Nowa wersja nanocząsteczek została dodatkowo "oznakowana" fragmentem agrekanu - białka naturalnie obecnego w stawach, które w przebiegu RZS bywa błędnie atakowane przez układ odpornościowy. Dzięki temu nanocząsteczki Agg-CLNP mogą celować w komórki dendrytyczne inicjujące stan zapalny, wpływając na jego hamowanie.

Zobacz też: Coraz więcej przypadków choroby zapalnej stawów. "Nieleczona oznacza inwalidztwo"

W testach z użyciem ludzkiej krwi Agg-CLNP zmniejszały aktywność komórek dendrytycznych, ograniczając odpowiedź immunologiczną i potencjalnie łagodząc objawy RZS.

Na mysim modelu choroby nanocząsteczki, podane profilaktycznie, opóźniały pojawienie się zapalenia i obrzęku. Choć ich skuteczność po rozwinięciu się choroby była mniejsza, w połączeniu z abataceptem znacząco redukowały stan zapalny, obrzęk i uszkodzenia kości. Dodatkowo, po leczeniu kortykosteroidami Agg-CLNP zmniejszały nasilenie zaostrzeń.

Badacze podkreślają, że choć wyniki są obiecujące, nanocząsteczki Agg-CLNP wymagają dalszych badań, zanim trafią do praktyki klinicznej. Jeśli potwierdzą swoją skuteczność u ludzi, mogą stać się nowym narzędziem w profilaktyce i kontroli RZS, wypełniając istotną lukę w obecnych możliwościach terapeutycznych.

Takie rozwiązanie mogłoby szczególnie pomóc osobom z wysokim ryzykiem rozwoju choroby oraz pacjentom, którzy mimo leczenia wciąż zmagają się z nawrotami objawów.

oprac. Aleksandra Zaborowska, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. PAP