Naukowcy zbadali wpływ kawy na funkcjonowanie mózgu. Ciekawe wnioski

Naukowcy z Uniwersytetu Montrealskiego przeprowadzili badanie, w którym analizowali wpływ kofeiny na aktywność mózgu podczas snu. Wzięło w nim udział 40 zdrowych dorosłych w wieku od 20 do 58 lat, którzy spożywali umiarkowane ilości kofeiny.

Każdy z uczestników spędził dwie noce w laboratorium snu - jedną po spożyciu 200 mg kofeiny (czyli około dwóch filiżanek kawy), drugą po przyjęciu placebo. Ani badacze, ani uczestnicy nie wiedzieli, kiedy podano kofeinę, a kiedy placebo.

Podczas snu rejestrowano aktywność mózgu za pomocą elektroencefalografii (EEG), analizując m.in. złożoność sygnałów elektrycznych i ich zmienność w czasie.

Okazało się, że kofeina najbardziej zaburzała aktywność mózgu w fazie snu non-REM - tej najbardziej regenerującej, w której organizm naprawia tkanki, obniża tętno, a mózg zwalnia.

Chociaż kofeina nie uniemożliwia zasypiania, wpływa na jakość snu. Jak wyjaśnia prof. Philipp Thölke, główny autor badania, "sen po kawie jest płytszy, a mózg pozostaje aktywny, przetwarzając więcej informacji w fazie, w której zwykle powinien odpoczywać". EEG wykazało, że fale mózgowe osób po kofeinie przypominały stan krytyczny, charakterystyczny dla czuwania, gdy mózg jest gotowy do reakcji.

Badacze zauważyli, że młodsze osoby (20-27 lat) były bardziej wrażliwe na działanie kofeiny, szczególnie w fazie REM, w której pojawiają się marzenia senne i intensywnie przetwarzane są emocje.

U osób starszych wpływ kofeiny na tę fazę był mniejszy, prawdopodobnie z powodu mniejszej liczby receptorów adenozyny - substancji odpowiedzialnej za odczuwanie senności. Kofeina działa, blokując te receptory, dlatego im ich mniej, tym mniejsze działanie pobudzające.

W fazie non-REM jednak różnice wiekowe były już znacznie mniej wyraźne - kofeina w równym stopniu wpływała na wszystkich.

Choć wiele osób nie postrzega snu jako priorytetu zdrowotnego, jego jakość wpływa na funkcjonowanie całego organizmu. Przewlekłe niedosypianie zwiększa ryzyko nadwagi, chorób serca, cukrzycy, a nawet nowotworów. Już wcześniejsze dane The Sleep Charity pokazały, że aż 90 proc. ludzi doświadcza problemów ze snem.

Eksperci podkreślają, że nie każde przebudzenie w nocy to bezsenność, ale przewlekła deprywacja snu niesie poważne skutki - od spadku koncentracji, przez obniżony nastrój, aż po zaburzenia metaboliczne.

Jeśli zależy Ci na dobrej jakości snu, najlepiej unikać kofeiny po godzinie 15:00. Dla niektórych osób nawet wcześniejsze spożycie może mieć wpływ na sen - wszystko zależy od indywidualnej wrażliwości i wieku.

Marta Słupska, dziennikarka Wirtualnej Polski