Nie dodawaj do ziemniaków. "Trzustka musi pracować na pełnych obrotach"

Choć same ziemniaki nie stanowią zagrożenia, ich połączenie z tłustymi mięsami to - zdaniem dietetyków - częsty powód problemów trawiennych.

- Choć taki posiłek wygląda i pachnie świetnie, z perspektywy zdrowia potrafi solidnie obciążyć organizm. Same ziemniaki nie są problemem, ale w duecie z dużą ilością tłuszczu stają się trudniejsze do strawienia - wyjaśnia dietetyk Marta Uler dla portalu "Pacjenci".

Węglowodany z bulw i białko z mięsa wymagają różnych enzymów i odcinków przewodu pokarmowego. Zjedzone razem zalegają w żołądku i jelitach, nasilając procesy gnicia i fermentacji. To właśnie wtedy pojawia się uczucie "ciężkiego" obiadu - klasyczny schabowy z ziemniakami bywa dla układu trawiennego prawdziwym wyzwaniem.

Nie tylko połączenie ziemniaków z mięsem jest niekorzystne. Również popularny duet z masłem może przynieść więcej szkody niż pożytku.

- Trzustka musi pracować na pełnych obrotach, a jeśli dzieje się tak często, rośnie ryzyko przewlekłego zapalenia trzustki, zaburzeń metabolicznych i otyłości trzewnej - ostrzega Marta Uler.

Dodatek tłuszczu nie tylko zwiększa kaloryczność posiłku, lecz także podnosi indeks glikemiczny ziemniaków, co skutkuje gwałtownym wzrostem poziomu cukru we krwi. Potwierdzają to wyniki badań opublikowanych w "British Journal of Nutrition", które wskazują, że połączenie węglowodanów z tłuszczem nasila wyrzut insuliny i może sprzyjać rozwojowi insulinooporności.

Ziemniaki mogą być wartościowym składnikiem diety, jeśli połączy się je z lekkostrawnymi produktami. Najlepiej komponują się z warzywami (np. brokułem, fasolką szparagową, surówką z kiszonej kapusty) oraz chudym białkiem - gotowaną rybą, grillowanym drobiem lub jajkiem na twardo. Zamiast tłustych sosów warto sięgnąć po jogurt naturalny lub kefir.

Najwięcej cennych składników zachowują ziemniaki gotowane w mundurkach, na parze lub tradycyjnie w wodzie. Dostarczają witaminy C, witamin z grupy B, folianów, magnezu, cynku i błonnika, który wspomaga perystaltykę jelit i daje uczucie sytości.

Jak podsumowuje ekspertka: - Jedzmy ziemniaki, ale ograniczajmy tłuszcz - zwłaszcza pochodzenia zwierzęcego - w tym samym posiłku.

Dobrze zestawione ziemniaki mogą wspierać zdrowie metaboliczne. Badanie przeprowadzone przez naukowców z University of Illinois Urbana-Champaign i opublikowane w "Nutrients" (2022) wykazało, że zamiana części mięsa w posiłku na gotowane ziemniaki z warzywami obniża poziom glukozy i insuliny po jedzeniu.

Autorzy tłumaczą to obecnością tzw. skrobi opornej, która - zwłaszcza w ziemniakach schłodzonych po ugotowaniu - działa jak prebiotyk, odżywiając korzystne bakterie jelitowe i poprawiając wrażliwość insulinową.

Ziemniaki same w sobie nie są więc "ciężkie" - to dodatki decydują o tym, jak nasz organizm na nie reaguje. Jeśli zamiast tłustych mięs i masła wybierzemy warzywa i lekkie źródła białka, ziemniaki staną się nie tylko smacznym, ale i prozdrowotnym elementem diety.

Marta Słupska, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. pacjenci.pl
2. British Journal of Nutrition
3. Nutrients