Niebezpieczeństwo przy stole. Połknięte ości mogą "zawędrować" nawet do kręgosłupa czy serca

Choć ryby uchodzą za wzorcowo zdrowe, ości pozostają ich cichą, ale bardzo poważną wadą ich zjadania. W Azji, gdzie spożycie ryb jest wyjątkowo wysokie, problem urósł do tego stopnia, że powstają nawet kliniki zajmujące się wyłącznie usuwaniem ości.

Największe ryzyko stwarzają drobne, delikatne "pin" bones – cienkie jak igła ości ukryte w filetach. Dorsz ma ich średnio około 17, łosoś około 30, ale u niektórych gatunków liczba ta przekracza 100. Szczególnie zdradliwe bywają ości węgorza oraz flądry: jest ich dużo, są ostre i mają tendencję do zakleszczania się głęboko w gardle lub przełyku, mimo starannego oczyszczania fileta przed podaniem.

Kiedy ość utknie, najczęściej zatrzymuje się na migdałkach, w tylnej części gardła, w niewielkiej zatoce gruszkowatej po bokach krtani lub w samym przełyku. Typowe dolegliwości to nagłe kłucie, uczucie, że coś utknęło w gardle, ból przy przełykaniu, kaszel, a czasem ślina z domieszką krwi. Zdarza się jednak, że zakleszczona ość nie daje prawie żadnych objawów – i pozostaje w organizmie miesiącami.

Opisywany był przypadek 69-letniej Japonki, u której obrzęk szyi okazał się skutkiem ości o długości 32 mm, tkwiącej w jej przełyku od dziewięciu miesięcy. Pokazuje to, że niewielki fragment kości może w tym czasie przebić ścianę przełyku i "wędrować" po szyi. W tej okolicy przebiega gęsta sieć kluczowych nerwów i naczyń krwionośnych, w tym tętnica szyjna odżywiająca mózg. Przemieszczająca się ość może je uszkodzić, prowadząc do groźnego krwotoku lub zaburzeń neurologicznych.

Ość może również przebić się do tarczycy, powodując ropień i silny stan zapalny. W skrajnych sytuacjach dochodzi do sepsy – ogólnoustrojowej reakcji zapalnej, która bez szybkiego leczenia zagraża życiu.

Zdarza się, że fragment wnika w mięśnie szyi, wędruje pod skórą, a nawet przebija ją na zewnątrz. Opisywano także przypadki migracji ości do przestrzeni śródpiersia, w okolice serca, a nawet w kierunku kręgosłupa, co może zakończyć się porażeniem.

Co zrobić, gdy poczujesz nagłe ukłucie po zjedzeniu ryby? Jeśli możesz swobodnie oddychać i mówić, a jedynym objawem jest ból, warto spróbować kilka razy mocno zakaszleć – czasem to wystarczy, by ość się przemieściła i wypadła. Trzeba jednak pamiętać, że kaszel może również sprawić, że ość przesunie się głębiej: do żołądka i jelit, gdzie także może doprowadzić do przebicia ściany przewodu pokarmowego.

Popularne "domowe sposoby", takie jak połykanie suchego chleba, banana czy ryżu, mają więcej wspólnego z legendą niż z medycyną. Nie ma dowodów, że działają, za to istnieje realne ryzyko, że kawałek jedzenia dodatkowo zatka przełyk lub wciśnie ość głębiej w śluzówkę. Jeśli więc po kilku minutach objawy nie ustępują, pojawia się nasilający się ból, krwawienie, trudności w połykaniu lub oddychaniu, trzeba jak najszybciej zgłosić się do lekarza.

Sytuacja staje się krytyczna, gdy osoba po zadławieniu nie jest w stanie mówić, kaszle bezgłośnie, chwyta się za szyję lub traci przytomność. To znak poważnej niedrożności dróg oddechowych. Wtedy trzeba natychmiast wezwać pogotowie i wykonać rękoczyn Heimlicha. To właśnie ta technika uratowała Shirley Ballas.

W szpitalu ość zwykle usuwa się endoskopowo: cienki giętki aparat wprowadza się przez usta do gardła i przełyku, a następnie przy pomocy specjalnych narzędzi delikatnie chwyta i wyjmuje ość.

Jeżeli jednak ość przebiła się poza przełyk i przemieściła do tkanek szyi lub klatki piersiowej, konieczna jest pilna operacja – inaczej grożą ciężkie, czasem śmiertelne powikłania.

Marta Słupska, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródło: medicalxpress.com