Niedobór działa jak hamulec dla mózgu. Niezbędna witamina

Witamina B12, nazywana również kobalaminą, należy do grupy witamin neurotropowych, czyli szczególnie ważnych dla funkcjonowania układu nerwowego. Bierze udział w syntezie DNA, produkcji czerwonych krwinek oraz przemianach tłuszczów niezbędnych do tworzenia osłonek mielinowych chroniących włókna nerwowe.

Jej niedobór może zakłócać przekazywanie impulsów nerwowych, dlatego eksperci porównują go do działania hamulca spowalniającego pracę mózgu. Organizm człowieka nie potrafi samodzielnie wytwarzać witaminy B12, dlatego musi być ona dostarczana wraz z pożywieniem.

Najwięcej witaminy B12 znajduje się w produktach pochodzenia zwierzęcego, takich jak mięso, ryby, jaja i nabiał. Niedobór częściej występuje u osób starszych, wegan, wegetarian oraz pacjentów cierpiących na choroby przewodu pokarmowego.

Witamina B12 jest niezbędna do produkcji czerwonych krwinek, dlatego jej niedobór często kojarzony jest z anemią. Problem jest jednak znacznie bardziej złożony. Objawy neurologiczne mogą pojawić się jeszcze zanim rozwinie się niedokrwistość.

Do najczęstszych symptomów należą:

• przewlekłe zmęczenie i osłabienie,
• zaburzenia pamięci i koncentracji,
• drętwienie oraz mrowienie kończyn,
• problemy z równowagą,
• zaburzenia widzenia,
• trudności z chodzeniem i koordynacją ruchową.

Niedobór może wpływać także na psychikę. U części osób pojawiają się obniżony nastrój, drażliwość, stany depresyjne, a w ciężkich przypadkach nawet urojenia czy zaburzenia zachowania.

Jak podkreślają autorzy publikacji w czasopiśmie "Child Neurology", niedobór witaminy B12 u najmłodszych może prowadzić do poważnych konsekwencji neurologicznych. Do najczęstszych zaburzeń obserwowanych u niemowląt należą opóźnienie rozwoju psychoruchowego, obniżone napięcie mięśniowe, drżenia, drgawki, zaburzenia koordynacji oraz regres rozwojowy, czyli utrata wcześniej nabytych umiejętności.

Autorzy opisali przypadek 11-miesięcznego chłopca z objawami encefalopatii spowodowanej niedoborem witaminy B12. Zwrócili uwagę, że podczas diagnostyki zaburzeń neurologicznych u niemowląt należy brać pod uwagę również niedobory żywieniowe, ponieważ są one potencjalnie odwracalne.

"W diagnostyce encefalopatii u niemowląt i małych dzieci należy uwzględniać przyczyny związane z niedoborami, które mogą zostać szybko i skutecznie leczone, aby zapobiec utrwaleniu problemów neurologicznych" – podkreślili autorzy publikacji.

Przyczyn może być wiele. Nie zawsze problem wynika z niewłaściwej diety. Często organizm nie jest w stanie prawidłowo wchłaniać witaminy B12.

Do najczęstszych przyczyn należą:

• anemia złośliwa (choroba autoimmunologiczna utrudniająca wchłanianie witaminy B12),
• zapalenie błony śluzowej żołądka,
• choroba Leśniowskiego-Crohna,
• celiakia,
• operacje przewodu pokarmowego,
• przewlekłe nadużywanie alkoholu,
• stosowanie niektórych leków, m.in. metforminy i inhibitorów pompy protonowej.

Specjaliści podkreślają, że im wcześniej zostanie rozpoznany niedobór witaminy B12, tym większa szansa na całkowite ustąpienie objawów. Długotrwały brak tej witaminy może jednak prowadzić do nieodwracalnych uszkodzeń układu nerwowego.

Nieleczony niedobór zwiększa ryzyko neuropatii obwodowej, uszkodzenia rdzenia kręgowego, problemów z pamięcią, a nawet porażenia. Dlatego osoby należące do grup ryzyka lub obserwujące u siebie niepokojące objawy powinny skonsultować się z lekarzem i wykonać odpowiednie badania krwi.

Źródła: Clevelend Clinic, Child Neurology, NHS.UK