Niedoczynność przytarczyc - przyczyny i leczenie
Niedoczynność przytarczyc to choroba spowodowana zbyt małą produkcją parathormonu, czyli hormonu powstającego w przytarczycach - niewielkich narządach położonych obok tarczycy. Parathormon jest istotny w regulacji poziomu wapnia we krwi i wraz z witaminą D oraz kalcytoniną odpowiada za gospodarkę wapniowo-fosforanową w organizmie. Zaburzenia endokrynologiczne, czyli zaburzenia wydzielania hormonów, dotykają głównie osób dorosłych.
Przyczyny niedoczynności przytarczyc
Na choroby przytarczyc bardziej narażone są osoby, które przeszły operację w okolicy szyi lub urazy szyi. Inne przyczyny zaburzeń endokrynologicznych to:
- niedorozwój przytarczyc,
- przypadkowe usunięcie przytarczyc,
- radioterapia okolic szyi,
- przerzuty do przytarczyc,
- hemochromatoza,
- choroba autoimmunologiczna przytarczyc.
W rzadkich przypadkach, choroby przytarczyc mogą być dziedziczone. Do symptomów choroby zalicza się:
- osłabienie,
- skurcze mięśni,
- bóle głowy,
- nerwowość,
- zwiększone pobudzenie nerwów objawiające się niekontrolowanymi kurczami dłoni, stóp, rąk oraz twarzy, czyli tak zwana tężyczka.
W ostrej fazie choroby przytarczyc mogą pojawić się także napady padaczkowe, duszność oraz drętwienia oraz mrowienie stóp i dłoni. Przy przewlekłej fazie choroby występują: zaćma, niedorozwój zębów, zaburzenia psychiczne u dorosłych, łamliwe włosy i paznokcie, opóźnienia umysłowe u dzieci, a także wysuszenie skóry i wystąpienie przebarwień.
W razie wystąpienia tężyczki lub innych objawów choroby przytarczyc należy skontaktować się z lekarzem.
Leczenie niedoczynności przytarczyc
Najważniejszym elementem leczenia jest uzyskanie właściwego stężenia magnezu, wapnia i fosforu w surowicy, a także uniknięcie powikłań. Chorym podaje się preparaty wapnia oraz witaminę D. Gdy u pacjenta wystąpi tężyczka, otrzymuje on dożylnie wapń, a także leki przeciwdrgawkowe i uspokajające. Wykonywane są także próby leczenia parathormonem.
U niektórych osób pooperacyjna niedoczynność przytarczyc ustępuje po kilku miesiącach, jednak w większości przypadków jest to choroba przewlekła, której leczenie trwa do końca życia. Przyjmowanie leków pozwala łagodzić objawy choroby przytarczyc. Warto pamiętać, że zaniechanie leczenia może skończyć się śmiercią chorego.
Chirurgiczne leczenie obejmuje usunięcie guzka tarczycy lub całej tarczycy. Chorzy powinni systematycznie przyjmować leki i poddawać się regularnie badaniom kontrolnym. Ważna jest także dieta bogata w wapń i zawierająca niewiele fosforanów. W tym celu należy zmniejszyć ilość spożywanego nabiału oraz kalafiora. Osoby, u których występują zaburzenia endokrynologiczne, powinny używać kremów nawilżających i obcinać na krótko paznokcie. Możliwe jest prowadzenie normalnego, aktywnego trybu życia.
Nieleczona niedoczynność przytarczyc może prowadzić do poważnych schorzeń. Wśród powikłań wymienia się zaburzenia pracy serca, problemy z krążeniem, zaćmę oraz uszkodzenia układu nerwowego.
Niestety, chorobom przytarczyc nie można zapobiec. Nie istnieje zatem jakakolwiek profilaktyka.
Źródła
- Burch W.M. Endokrynologia, Urban & Partner, Wrocław 1996, ISBN 83-85842-51-9
- Syrenicz A. Endokrynologia w codziennej praktyce lekarskiej, Pomorska Akademia Medyczna, Szczecin 2009, ISBN 978-83-61517-14-6
- Kokot F. Diagnostyka różnicowa objawów chorobowych, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-3295-6
- Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
