Niemal połowie nowotworów można zapobiec. Naukowcy wskazują dwa nawyki

Badanie opublikowane w czasopiśmie "Nature Medicine" wskazuje, że w 2022 roku aż 38 proc. nowych diagnoz nowotworowych na świecie było związanych z możliwymi do wyeliminowania czynnikami ryzyka. Najsilniejszy związek z rozwojem nowotworów naukowcy zaobserwowali w przypadku palenia tytoniu. Odpowiadało ono za około 15 proc. wszystkich nowych zachorowań na raka na świecie.

Szczególnie wysokie ryzyko dotyczyło mężczyzn. Według autorów analizy palenie miało związek z niemal co czwartym nowym przypadkiem nowotworu w tej grupie. Drugim najważniejszym czynnikiem okazał się alkohol. Spożywanie alkoholu odpowiadało za 3,2 proc. wszystkich nowych zachorowań, co przekłada się na około 700 tys. przypadków raka.

Łącznie palenie i alkohol były związane z niemal połową wszystkich nowotworów uznanych za możliwe do uniknięcia. Eksperci WHO uwzględnili w analizie 30 różnych czynników ryzyka. Oprócz palenia i alkoholu znalazły się tam:

• otyłość,
• brak aktywności fizycznej,
• zanieczyszczenie powietrza,
• promieniowanie UV,
• infekcje wirusowe i bakteryjne,
• narażenie zawodowe na szkodliwe substancje.

Badacze zwracają uwagę, że znaczenie poszczególnych czynników różni się w zależności od regionu świata.

W Azji Wschodniej zanieczyszczenie powietrza odpowiadało za około 15 proc. przypadków raka płuca u kobiet. Z kolei w Afryce Północnej i Azji Zachodniej podobny problem dotyczył około 20 proc. mężczyzn chorujących na raka płuca. WHO podkreśla, że walka z nowotworami wymaga nie tylko zmian indywidualnych nawyków, ale również działań systemowych związanych z ochroną środowiska i zdrowiem publicznym.

Około 10 proc. nowych przypadków raka było związanych z infekcjami. Wśród kobiet szczególnie duże znaczenie miał wirus HPV, który może prowadzić do raka szyjki macicy. Naukowcy przypominają, że istnieją już szczepionki chroniące przed najbardziej niebezpiecznymi typami HPV, jednak poziom wyszczepienia w wielu krajach pozostaje niewystarczający.

Autorzy badania podkreślają, że wyniki pokazują ogromny potencjał profilaktyki. Ich zdaniem skuteczna polityka zdrowotna, ograniczenie palenia, promocja aktywności fizycznej i poprawa jakości powietrza mogłyby zmniejszyć liczbę zachorowań na całym świecie.

Naukowcy zaznaczają, że nowotwory nie zawsze da się całkowicie wyeliminować, jednak ograniczenie kontaktu z czynnikami ryzyka może znacząco zmniejszyć prawdopodobieństwo rozwoju wielu typów raka.

Źródło: WHO, Nature Medicine