Nowe badania o lekach na cukrzycę. Dotyczą spodziewanej długości życia

Badacze od lat poszukują sposobów na spowolnienie starzenia. Jednym z najbardziej obiecujących kierunków okazały się leki przeciwcukrzycowe, takie jak kanagliflozyna - inhibitor SGLT2. W badaniu opisanym w "Cell Reports Medicine" uczestniczyło 142 pacjentów, którzy przez 26 tygodni przyjmowali lek lub placebo. Naukowcy skupili się na telomerach, czyli strukturach chroniących końce chromosomów. To właśnie ich stopniowe skracanie jest jednym z sygnałów starzenia organizmu.

Rezultaty okazały się imponujące - u ponad 90 proc. osób przyjmujących kanagliflozynę zaobserwowano wydłużenie telomerów. Dodatkowo lek poprawiał gospodarkę cukrową i wzmacniał odporność.

Zobacz też: 5 patentów na długowieczność. Naukowiec z Harvardu uważa, że to wystarczy

Kanagliflozyna działa w nerkach, blokując wchłanianie zwrotne glukozy. Nadmiar cukru zostaje więc usunięty z organizmu. To działanie w pewnym stopniu przypomina efekty diety z ograniczoną kalorycznością, znanej od dawna jako metoda wspierająca zdrowe starzenie się i długowieczność.

Co ciekawe, nie tylko ten lek budzi zainteresowanie badaczy. Również metformina, jeden z najczęściej przepisywanych leków na cukrzycę, wykazuje właściwości spowalniające procesy starzeniowe. W eksperymentach na makakach (małpach) obniżała wiek biologiczny nawet o ekwiwalent 18 ludzkich lat, szczególnie korzystnie wpływając na mózg i wątrobę.

Metformina zdaje się chronić neurony, aktywując mechanizmy obronne niezależne od kontroli glikemii. Z kolei leki z grupy inhibitorów SGLT2 mogą wykazywać działanie senolityczne – wspierając usuwanie komórek, które przestały pełnić swoje funkcje, a wręcz szkodzą otoczeniu. Te wstępne obserwacje wymagają jednak potwierdzenia w dużych badaniach klinicznych.

Zobacz też: Choruje ok. 4 mln Polaków. Niemal połowa nie jest świadoma

W Polsce w 2022 roku odnotowano blisko 400 tysięcy nowych przypadków cukrzycy. Nowoczesne terapie, takie jak kanagliflozyna, są częściowo refundowane, choć wciąż tylko dla określonej grupy chorych. Polskie Towarzystwo Diabetologiczne w rekomendacjach na rok 2025 sugeruje jednak rozważenie ich stosowania również u osób ze stanem przedcukrzycowym i nadwagą.

Lekarze zauważają, że pacjenci, zwłaszcza ci z towarzyszącą niewydolnością serca, odczuwają znaczną poprawę samopoczucia i wydolności fizycznej. Być może w przyszłości do tych korzyści dołączy jeszcze jeden argument – realne spowolnienie starzenia organizmu.

Aleksandra Zaborowska, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła:

• Zhang J. et al., "Effect of henagliflozin on aging biomarkers in patients with type 2 diabetes: A multicenter, randomized, double-blind, placebo-controlled study", Cell Reports Medicine, 2025.