Nowe spojrzenie na nadciśnienie. Kardiolodzy wydali aktualne zalecenia

Nadciśnienie pozostaje najczęstszym i najbardziej modyfikowalnym czynnikiem ryzyka chorób serca, nerek, cukrzycy typu 2 i demencji. Dlatego eksperci zauważyli potrzebę modyfikacji wskazań medycznych dotyczących tego problemu. Nowe wytyczne wprowadzają szereg istotnych zmian, w tym:

• ostrzejsza kontrola ciśnienia – osoby z wartościami 130-139 mm Hg (skurczowe) powinny w pierwszej kolejności wprowadzić zmiany stylu życia, a jeśli po 3-6 miesiącach nie ma efektu, sięgnąć po leki;

• całkowita rezygnacja z alkoholu – eksperci wskazują, że nawet niewielkie ilości alkoholu mogą negatywnie wpływać na ciśnienie krwi;

• nowe narzędzie oceny ryzyka – zamiast dotychczasowych kalkulatorów ryzyka sercowo-naczyniowego rekomenduje się metodę PREVENT, która łączy wskaźniki zdrowia sercowo-naczyniowego, nerkowego i metabolicznego i daje dokładniejsze prognozy;

• szczególny nacisk na ciążę – zaleca się leczenie farmakologiczne przewlekłego nadciśnienia u kobiet w ciąży od wartości 140/90 mm Hg, co ma zmniejszać ryzyko powikłań;

• badania dodatkowe – test stosunku albuminy do kreatyniny w moczu ma być rutynowym elementem diagnostyki, a nie tylko badaniem opcjonalnym;

• otyłość i nowe terapie – w leczeniu nadciśnienia u osób z nadwagą i otyłością, oprócz diety i ćwiczeń, dopuszcza się stosowanie leków odchudzających (np. GLP-1), a w ciężkich przypadkach również należy brać pod uwagę operację bariatryczną;

• pierwotny hiperaldosteronizm – rekomenduje się szersze badania przesiewowe w kierunku tego schorzenia u pacjentów z opornym nadciśnieniem, niezależnie od stężenia potasu.

Zobacz także: Kardiolog radzi Polakom. "Odmładza i hartuje nasze serce"

Zgodnie z nowymi wytycznymi, podstawą profilaktyki i leczenia pozostają zmiany stylu życia: redukcja masy ciała, dieta DASH (bogata w warzywa, owoce, pełnoziarniste produkty i ryby, a uboga w sól i tłuszcze nasycone), regularna aktywność fizyczna oraz techniki redukcji stresu.

Eksperci zwracają uwagę, że ograniczenie sodu (poniżej 2300 mg dziennie, a najlepiej 1500 mg) i zwiększenie spożycia potasu znacząco poprawia kontrolę ciśnienia.

Dużą zmianą w porównaniu do ostatnich zaleceń jest zachęta do całkowitej abstynencji. We wcześniejszym dokumencie z 2017 roku dopuszczalny był maksymalnie jeden drink dziennie. Obecne wytyczne nie pozostawiają złudzeń: najlepiej w ogóle zrezygnować z alkoholu.

- Wiele osób lubi alkohol, ale dowodów na jego negatywny wpływ na ciśnienie jest już za dużo, by to ignorować. Dlatego chcemy, żeby pacjenci podejmowali świadome decyzje - tłumaczy dr Daniel W. Jones na łamach CNN Health, przewodniczący komitetu opracowującego wytyczne. - Idealnym rozwiązaniem jest abstynencja, a jeśli ktoś zdecyduje się pić, to mniej niż jeden drink dla kobiet i mniej niż dwa dla mężczyzn - dodaje.

Zobacz także: Kardiolog zdradza, co ma w lodówce. "Generalnie unikamy trzech rzeczy"

Autorzy podkreślają, że nadal dużym problemem jest dokładny pomiar ciśnienia krwi. Potrzebne są dalsze badania nad wiarygodnymi metodami pomiarów, z wykorzystaniem różnych narzędzi.

Wskazują też na konieczność lepszego zrozumienia wpływu czynników społecznych, genetycznych i środowiskowych na rozwój nadciśnienia.

- Dzięki wcześniejszemu rozpoznawaniu ryzyka i bardziej spersonalizowanym strategiom możemy skuteczniej pomagać pacjentom kontrolować ciśnienie i ograniczać skutki chorób sercowo-naczyniowych – podkreśla Jones.

Dokument został wydany w prestiżowym czasopiśmie "The Journal of the American College of Cardiology" (JACC) i zastępuje poprzednią wersję wytycznych z 2017 roku.

Polskie Towarzystwo Nadciśnienia Tętniczego (PTNT) i Polskie Towarzystwo Kardiologiczne (PTK) określiło optymalne normy ciśnienia oraz wskazało, jakie wartości mogą świadczyć o rozwijającym się nadciśnieniu.

O ciśnienieniu optymalnym możemy mówić, gdy wartości nie przekraczają 120/70 mmHg. Ciśnienie podwyższone mieści się w granicach 120–139/70–89 mmHg.

Natomiast o nadciśnieniu mówimy wtedy, gdy wartości są wyższe niż:

• 140/90 mmHg – przy pomiarze w gabinecie lekarskim,

• 135/85 mmHg – przy samodzielnych pomiarach w domu,

• 130/80 mmHg – w całodobowym monitorowaniu ciśnienia (tzw. holter ciśnieniowy).

Przypomnijmy, że zgodnie z amerykańskimi zaleceniami, już przy wartości 130-139 mm Hg (skurczowe) należy wprowadzić zmiany w stylu życia, a jeśli to nie przyniesienie efektu, wprowadza się farmakologię.

Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. The Journal of the American College of Cardiology
2. CNN Health