O 40 proc. więcej zatruć. GIS ostrzega przed dopalaczami

Główny Inspektorat Sanitarny poinformował, że w 2024 zgłoszono aż 2719 przypadków zatruć dopalaczami i innymi substancjami odurzającymi. To o 40 proc. więcej niż rok wcześniej i prawie tyle, ile w rekordowym 2019 r. Co ważne, dane te nie obejmują zatruć alkoholem ani narkotykami.

Jeszcze bardziej niepokojące są statystyki dotyczące samych dopalaczy, określanych jako "środki zastępcze" i nowe substancje psychoaktywne. W ubiegłym roku odnotowano 557 takich zatruć - dwukrotnie więcej niż w 2023 r. Wskaźnik interwencji medycznych wyniósł średnio 1,48 na 100 tys. mieszkańców, ale w niektórych regionach wartości te były wielokrotnie wyższe.

Z danych GIS wynika, że największą liczbę zatruć w przeliczeniu na populację odnotowano w województwie lubuskim (6,48 na 100 tys. mieszkańców) i w Małopolsce (4,87).

Statystyki pokazują, że po dopalacze najczęściej sięgają mężczyźni - stanowili oni 67,5 proc. wszystkich odnotowanych przypadków. Najbardziej narażoną grupą wiekową są osoby w wieku 30-39 lat, u których notuje się również najszybszy wzrost liczby zatruć. Zaniepokojenie budzi także liczba interwencji u dzieci - w 2024 r. dopalaczami zatruły się one niemal 100 razy.

Eksperci apelują o zdecydowane działania profilaktyczne oraz edukacyjne - zwłaszcza w konteście dzieci i zwłaszcza w sezonie wakacyjnym.

"Naucz dziecko asertywnie odmawiać używek. Przećwiczcie razem proste, ale skuteczne odpowiedzi, które pomogą mu odmówić bez utraty akceptacji grupy" - pisze specjalistka od uzależnień Maria Banaszak na swoim Instagramie.

Wyczulenie młodych na niebezpieczeństwo jest szczególnie ważne, bo dopalacze mogą powodować nieodwracalne uszkodzenia zdrowia, a w wielu przypadkach – nawet prowadzić do śmierci.

Wśród sygnałów ostrzegawczych mogących wskazywać na to, że dziecko zażywa dopalacze, GIS wymienia m.in. "pojawienie się wśród rzeczy dziecka nowych przedmiotów i produktów mogących służyć do przyjmowania substancji psychoaktywnych np. fifki, zapalniczki, łyżeczki, bibułki, kawałki okopconej folii aluminiowej, igły i strzykawki, waciki, paczuszki w foliowych opakowaniach, kleje, tabletki, proszek, sproszkowane zioła, bryłki itp.".

Objawy zatrucia dopalaczami mogą być bardzo zróżnicowane, ponieważ w ich skład wchodzą różne substancje psychoaktywne o nieprzewidywalnym działaniu. Najczęściej obserwuje się:

• nadmierne pobudzenie,

• niepokój,

• agresję,

• halucynacje wzrokowe i słuchowe,

• zaburzenia świadomości, dezorientację, utratę przytomności

• drgawki,

• przyspieszone bicie serca (tachykardia),

• podwyższone lub obniżone ciśnienie krwi,

• bóle w klatce piersiowej,

• zaburzenia oddychania,

• nudności i wymioty,

• bóle brzucha,

• biegunkę.

Aleksandra Zaborowska, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. GIS
2. Instagram