Objaw pojawia się na dłoniach. To tzw. "trupia ręka"

Drętwienie rąk pojawia się zazwyczaj wraz z uczuciem mrowienia, pieczenia i sztywności całej ręki lub tylko jej części. Czasem może przypominać uczucie niedowładu i objawiać się tzw. "trupią ręką", czyli sytuacją, w której zupełnie nie czujemy swojej kończyny.

Ta dolegliwość często pojawia się podczas snu, kiedy cały ciężar ciała spoczywa na ręce. Dochodzi wówczas do nieodpowiedniego ukrwienia, które sprawia, że przestajemy ją czuć. Taka sytuacja zdarza się stosunkowo często i nie musi świadczyć o żadnej chorobie.

- Właściwym terminem medycznym określającym wszelkiego rodzaju "drętwienie" czy "mrowienie" jest "parestezja" lub "parestezje". To słowo pochodzenia greckiego i składa się z dwóch członów tj. "para" (niewłaściwe) i "aisthesia" (odczucie) – wyjaśnia w rozmowie z WP abcZdrowie dr Adam Hirschfeld neurolog z Oddziału Neurologii i Udarowego Centrum Medycznego HCP w Poznaniu.

- Jest to dolegliwość zgłaszana niezwykle często i dotykająca właściwie każdego obszaru ciała. Nie pomylę się mówiąc, że właściwie każdy człowiek doświadcza w ciągu swojego życia różnego typu parestezji. Parestezje dzielimy na te występujące nagle lub przewlekle oraz takie, które dotykają jednej lub obu kończyn górnych. Jednak jest to podział sztuczny, bo zaburzenia te mogą ewoluować i ciężko je w ten sposób kategoryzować – tłumaczy ekspert.

Drętwienie rąk powinno wzbudzić naszą czujność, jeśli pojawia się nagle i nie ma związku z naszymi codziennymi czynnościami. Neurolog podkreśla, że najbardziej powinno nas zaniepokoić nagłe jednostronne drętwienie ręki.

- Może to być sygnał wskazujący na udar mózgu. Najczęściej drętwieniu towarzyszyć będzie osłabienie siły mięśniowej, czasem zaburzenia mowy lub równowagi. Jest to sytuacja absolutnie najistotniejsza do wyróżnienia w kategorii drętwienia rąk. Zatem jeśli nie ma żadnej uchwytnej przyczyny dla nagłego zdrętwienia ręki (z lub bez osłabienia mięśni), należy udać się niezwłocznie po poradę lekarską - ostrzega lekarz.

- W przypadku, jeśli takie mocne drętwienie ustąpi samoistnie, nadal powinniśmy dążyć do kontaktu z lekarzem. Na pocieszenie powiem, że wybiórcze zdrętwienie dłoni bez żadnych innych dolegliwości nie stanowi raczej przewodniej manifestacji udaru mózgu – podkreśla dr Hirschfeld.

Lekarz dodaje, że najczęstszą z neuropatii uciskowych jest zespół cieśni nadgarstka. Nazwa zespołu wskazuje na miejsce ucisku, czyli kanał nadgarstka. W wyniku dolegliwości osłabieniu ulega możliwość chwytu, a wykonywane ruchy są nieprecyzyjne.

- Objawia się ona jako drętwienie czy nieprzyjemne odczucia w obrębie kciuka, palca wskazującego, środkowego i połowy palca serdecznego. Często zespół ten rozwija się w następstwie niewłaściwej pozycji dłoni podczas długotrwale wykonywanej pracy, ale nie tylko – wyjaśnia dr Hisrchfeld.

Czasami drętwienie rąk może wybudzać ze snu, jednak wraz z rozwojem schorzenia, pojawić się może ono kilkakrotnie w nocy, dodatkowo promieniując do przedramienia i barku.

- Co gorsze, objawy potrafią nasilać się w trakcie nocy i zaburzyć tym samym odpoczynek. Chroniczny brak snu dodatkowo nasili nieprzyjemne odczucia. Z czasem może dojść do zaników mięśniowych, osłabienia palców i trudności z wykonywaniem precyzyjnych czynności – dodaje neurolog.

Drętwienie i ból pojawiające się w dzień, szczególnie podczas wysiłku, są oznaką drugiego stadium choroby. W trzecim stadium dochodzi do nasilenia objawów oraz powstania zaników mięśniowych. Mniej dokuczliwe objawy nie są sygnałem powrotu do zdrowia, a oznaką pogłębiania się zmian degeneracyjnych nerwu.

Jak wyjaśnia dr Hirschfeld, dominującą przyczyną rozsianych dolegliwości czuciowych, w tym drętwienia, mrowienia czy palenia obu rąk mogą być także polineuropatie. Powstają one w przebiegu przewlekłego uszkadzania nerwów. Oczywiście tak rozległy proces rzadko dotykać będzie jedynie rąk, a nawet jeśli, to jako przejściowy etap do dalszych dolegliwości.

Przyczynami polineuropatii mogą być:

• cukrzyca,
• choroby reumatyczne,
• choroba alkoholowa,
• nowotwory.

- Najczęstszą przyczyną będzie tu polineuropatia powstająca w przebiegu cukrzycy. Także osoby chorujące na cukrzycę powinny być świadome tego zagrożenia i poza dbałością o właściwe wyrównanie poziomu cukru, konsultować z lekarzem nowe dolegliwości. Inną, stosunkowo powszechną jednostką, która u sporej grupy osób również prowadzi do polineuropatii, jest choroba alkoholowa – precyzuje dr Hirschfeld.

Nieco inaczej będzie prezentować się drętwienie rąk, któremu towarzyszy obrzęk stawów czy zmiany skórne.

- Zakładam, że większość osób w takiej sytuacji jest raczej zaniepokojona i odruchowo szuka fachowej pomocy. Parestezje rąk z obrzękiem stawów mogą świadczyć o chorobie reumatycznej. Najczęściej kojarzoną chorobą w tej kategorii jest reumatoidalne zapalenie stawów (RZS). To, co jeszcze pokutuje w naszej społecznej świadomości, to łączenie RZS z wiekiem podeszłym – tłumaczy neurolog.

To prawda, że zmiany będą bardziej nasilone i widoczne wraz z upływem lat, natomiast szczyt zachorowań notuje się pomiędzy 35. a 50. rokiem życia.

- RZS dotyka kilkukrotnie częściej kobiet. Także nasza 35-letnia znajoma wspominająca o tym, że drętwieją jej dłonie i czuje, jakby miała obrzęknięte niektóre stawy, najczęściej nie wywoła u nas skojarzenia z RZS, a powinna. W szczególności, że wcześniej wdrożone leczenie modyfikujące przebieg choroby zapewnia lepsze rezultaty – wyjaśnia dr Hirschfeld.

Dr Hirschfeld wspomina jeszcze o objawie drętwienia rąk, który łączy się z napadowym skurczem tętniczek.

- Nosi on nazwę objawu Raynauda i występuje częściej u młodych kobiet. Może pojawiać się w szczególności w wypadku wychłodzenia rąk. Dochodzi wtedy do charakterystycznych, przejściowych zmian w kolorze skóry dłoni. Początkowo ręce bledną, następnie stają się sine, by w końcowej fazie ulec zaczerwienieniu.

- W większości przypadków objaw Raynauda prowadzi jedynie do nieprzyjemnych odczuć i zaburzeń natury estetycznej. Zdarza się jednak, że może przebiegać agresywniej, prowadząc do owrzodzeń dłoni. Należy również różnicować go z zespołem Raynauda, który występuje w przebiegu innych chorób. Stąd też niezbędna jest tu konsultacja u specjalisty – kończy dr Hirschfeld.

Katarzyna Gałązkiewicz, dziennikarka Wirtualnej Polski