Zespół cieśni nadgarstka - przyczyny, objawy, rozpoznanie, leczenie

Przyczyny zespołu cieśni nadgarstka dzielą się na trzy grupy. Pierwsza to przyczyny anatomiczne, czyli tak zwane anomalie rozwojowe. Druga grupa to przyczyny fizjologiczne. Są to najczęściej stany zapalne. Ostatnia grupa to przyczyny nabyte. Powstają one zazwyczaj poprzez prace ręczne – powtarzające się czynności ze zginaniem nadgarstka i palców, czynności wymagające silnego uchwytu, pisanie na maszynie i klawiaturze, gra na niektórych instrumentach muzycznych.

Ponadto wyróżnia się dwie postaci zespołu cieśni nadgarstka: przewlekłą i ostrą. Charakteryzują się one między innymi różnymi przyczynami pojawienia się choroby. Postać przewlekła może być spowodowana między innymi przez: stan zapalny ścięgien, hemofilię, tłuszczaka, blizny pourazowe, nieleczone złamanie kości łódkowatej, nieprawidłowości w obrębie naczyń. Postać ostra choroby może być wynikiem: zwichnięcia kości nadgarstka, ropnego zapalenia, stłuczenia, krwotoku, zakrzepu, obrzęku nadgarstka. Wszystkie te czynniki powodują ucisk na nerw pośrodkowy w obrębie dłoni.

Można wyróżnić także czynniki, które zwiększają ryzyko pojawienia się choroby nadgarstka. Należą do nich:

• menopauza,
• cukrzyca,
• ciąża,
• niedoczynność tarczycy,
• reumatoidalne zapalenie stawów,
• dna moczanowa.

Oprócz dolegliwości bólowych chorzy skarżą się na: drętwienie i mrowienie ręki, zmniejszenie czucia w dłoni, niedowład, pieczenie palców, skurcze i sztywność w obrębie dłoni, pojawiające się głównie rano, trudności z trzymaniem przedmiotów i zaciskaniem dłoni w pięść.

Aby wdrożyć skuteczne leczenie zespołu cieśni nadgarstka, konieczna jest prawidłowa diagnoza oparta na wywiadzie lekarskim i trzech testach:

• test Tinela – stymulowanie nerwu pośrodkowego wywołujące parestezje,
• próba Phalena – jednominutowe zgięcie dłoniowe w nadgarstku,
• test opaski uciskowej – jednominutowy uścisk ramienia opaską ciśnieniomierza.

W początkowym stadium choroby nadgarstka ulgę przyniosą: unikanie czynności powodujących dolegliwości bólowe, szynowanie nadgarstka, ruszanie ręką, pocieranie lub potrząsanie. Jeśli dolegliwości nasilają się i są kłopotliwe, stosuje się kurację farmakologiczną. W niektórych przypadkach złagodzenie objawów mogą spowodować środki moczopędne przyjmowane po południu. Stosuje się także maści i kremy zawierające składniki przeciwzapalne.

Zespół cieśni nadgarstka o ostrym przebiegu wymaga natychmiastowego leczenia operacyjnego, polegającego na chirurgicznym zniwelowaniu ucisku na nerw. Skuteczność tej metody jest wysoka – ustąpienie dolegliwości notuje się u 95% chorych.

Źródła

1. Przyczyny, symptomatologia, diagnostyka i leczenie zespołów z uwięźnięcia
2. Dziak A. (red.), Rehabilitacja ortopedyczna: Tom 1-2, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-081-8
3. Gaździk T., Podstawy ortopedii i traumatologii narządu ruchu, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 83-200-3317-9
4. Szulc A. (red.), Wiktora Degi ortopedia i rehabilitacja tom 1-2, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2823-X