Odruch kolanowy - co to jest i jak go wywołać? O czym świadczy nieprawidłowy odruch kolanowy?

Odruch kolanowy należy do grupy odruchów miotatycznych, czyli bezwarunkowych odruchów, pojawiających się na skutek aktywizacji receptoru, znajdującego się w mięśniach. Mięsień ten jednocześnie odbiera bodziec i na niego reaguje.

W odruchu kolanowym dochodzi do mimowolnego wyprostowania nogi w stawie kolanowym. Dzieje się tak na skutek uderzenia w ścięgno, które wyzwala reakcję w mięśniu uda. Odruch kolanowy występuje u ludzi i zwierząt. Na skutek uderzenia mięsień czworogłowy uda na krótko rozciąga się, co pobudza jego receptory i wywołuje skurcz.

Jak przebiega odruch kolanowy?

Podczas badania specjalista uderza kolano specjalnym młoteczkiem w bardzo konkretnym miejscu, poniżej rzepki. Na skutek tego wrzeciona mięśniowe reagują na uderzenie w ścięgno i wyzwala się reakcja ruchowa. Mięśień czworogłowy uda kurczy się, a dolna część nogi lekko odskakuje. Taki odruch uznaje się za prawidłowy.

Prawidłowy czas reakcji ścięgien i mięśni na bodziec to około 10-12 milisekund. Odruch kolanowy przeprowadza sie w pozycji siedzącej.

Prawidłową reakcją na uderzenie w ścięgno poniżej rzepki jest wyprostowanie nogi w stawie kolanowym. Jeśli nie ma żadnej reakcji lub jest ona w jakikolwiek sposób niepokojąca, może wskazywać na kilka dolegliwości.

Nieprawidłowy odruch kolanowy świadczy o zaburzonej prayc łuku odruchowego na linii receptor-rdzeń kręgowy-mięśień. Przyczyną takiego stanu mogą być:

• problemy z mięśniami (dystrofia, miopatie, etc.),
• uszkodzenia nerwów obwodowych,
• cukrzyca,
• alkoholizm,
• choroby zakaźne,
• niedobór witaminy B12,
• choroby rdzenia kręgowego,
• ucisk na nerwy

Ze względu na szereg możliwości, lekarz, który wykonuje badanie odruchu kolanowego, musi dodatkowo przeprowadzić wywiad z pacjentem i ustalić, czy ma jakieś inne dolegliwości. Na tej podstawie kieruje go na dodatkowe badania.